"ด้วงมูลสัตว์" ด้วงนักดาราศาสตร์ พนักงานทำความสะอาดของโลก
(Dung Beetle) หรือที่คนไทยมักรู้จักในชื่อ แมงกุดจี่ เป็นแมลงปีกแข็งในวงศ์ Scarabaeidae ที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อระบบนิเวศ พวกมันขึ้นชื่อเรื่องพฤติกรรมการกินและจัดการกับ "มูลสัตว์" เพื่อใช้เป็นทั้งอาหารและแหล่งวางไข่
พฤติกรรมและประเภทของด้วงมูลสัตว์
นักวิทยาศาสตร์แบ่งด้วงมูลสัตว์ออกเป็น 3 กลุ่มหลัก ตามลักษณะการจัดการกับมูล
- กลุ่มนักกลิ้ง (Rollers) เป็นกลุ่มที่โด่งดังที่สุด พวกมันจะปั้นมูลสัตว์เป็นก้อนกลมแล้วใช้ขาหลังกลิ้งก้อนมูลไปฝังดินในระยะไกล เพื่อป้องกันไม่ให้ด้วงตัวอื่นมาแย่ง
- กลุ่มนักขุด (Tunnelers) พวกนี้ไม่กลิ้ง แต่จะขุดรูลงไปใต้กองมูลสัตว์โดยตรง แล้วขนมูลลงไปสะสมไว้ในอุโมงค์ใต้ดิน
[img]https://static.xx.fbcdn.net/images/emoji.php/v9/tc9/1/16/1fab2.png[/img]กลุ่มผู้อาศัย (Dwellers) เป็นพวกที่อาศัย กิน และวางไข่อยู่ภายในหรือใต้กองมูลสัตว์นั้นเลย โดยไม่เคลื่อนย้ายมูลไปไหน
ความสำคัญต่อระบบนิเวศ (เทศบาลประจำป่า)
ด้วงมูลสัตว์เปรียบเสมือน "พนักงานทำความสะอาด" ของโลก โดยมีบทบาทดังนี้
- ปรับปรุงคุณภาพดิน การนำมูลสัตว์ลงไปใต้ดินช่วยเพิ่มธาตุอาหาร (ไนโตรเจน, ฟอสฟอรัส) และการขุดรูยังช่วยทำให้น้ำและอากาศไหลผ่านดินได้ดีขึ้น
- ควบคุมโรคและแมลงศัตรูพืช การกำจัดมูลสัตว์อย่างรวดเร็วช่วยลดแหล่งเพาะพันธุ์ของแมลงวันและปรสิตที่อาจเป็นอันตรายต่อปศุสัตว์และมนุษย์
- ช่วยกระจายเมล็ดพันธุ์ เมล็ดพืชที่สัตว์กินเข้าไปและออกมาพร้อมมูล จะถูกด้วงเหล่านี้ฝังลงดิน ทำให้มีโอกาสงอกเป็นต้นใหม่ได้ดีขึ้น
- ตัวบ่งชี้ความอุดมสมบูรณ์ จำนวนและความหลากหลายของด้วงมูลสัตว์สามารถบอกถึงสุขภาพของป่าและจำนวนสัตว์ป่าในพื้นที่นั้นได้
เรื่องน่ารู้
- ด้วงมูลสัตว์บางชนิด (เช่น Onthophagus taurus) สามารถลากของที่มีน้ำหนักมากกว่าตัวมันถึง 1,141 เท่า เทียบเท่ากับคนหนึ่งคนลากรถบัส 2 ชั้น 6 คัน!
- ผลการวิจัยพบว่าด้วงกลุ่มนักกลิ้งบางชนิดใช้ ทางช้างเผือก (Milky Way) และแสงจากดวงดาวในการนำทางเพื่อให้กลิ้งมูลสัตว์เป็นเส้นตรงที่สุดในเวลากลางคืน
รู้ไว้ใช่ว่า ไม่ต้องแบก-หาม ; แมงกุ๊ดจี่(แมลง ชื่อเฉพาะ) หรือด้วงมูลสัตว์ สามารถลากของที่มีน้ำหนักมากกว่าตัวมัน๑๑๔๑เท่า