ประวัติศาสตร์ Type 85 กระดูกสันหลังทหารราบยานเกราะไทย
ภาพรวมและความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์
ยานเกราะ Type 85 หรือ "รสพ. 85" ไม่ได้เป็นเพียงพาหนะในสนามรบ แต่เป็นสัญลักษณ์ของการเปลี่ยนแปลงทางภูมิรัฐศาสตร์ในช่วงสงครามเย็น เป็นยุทโธปกรณ์ที่เข้ามาทลายการพึ่งพาอาวุธจากค่ายตะวันตกเพียงอย่างเดียว และกลายเป็น "กระดูกสันหลัง" ของหน่วยทหารราบยานเกราะไทยมานานหลายทศวรรษ ด้วยจุดเด่นด้านความคุ้มค่าและนโยบายการต่างประเทศที่แหลมคม
ต้นกำเนิดและการพัฒนาจากจีน
Type 85 พัฒนาโดยบริษัท NORINCO ของจีนในช่วงทศวรรษ 1980 ภายใต้นโยบายเปิดประเทศของเติ้งเสี่ยวผิง โดยเป็นการต่อยอดจากรุ่น Type 63 เดิม มีการขยายตัวถังให้ยาวขึ้นและเพิ่มล้อกดสายพานจาก 4 ล้อเป็น 5 ล้อ เพื่อการกระจายน้ำหนักและเสถียรภาพที่ดีขึ้นในภูมิประเทศทุรกันดาร ที่น่าสนใจคือมันถูกออกแบบมาเพื่อ "การส่งออก" โดยเฉพาะ ซึ่งแตกต่างจากรุ่น Type 89 ที่เน้นใช้ในกองทัพจีนเอง
คุณลักษณะทางเทคนิคและปรัชญาการออกแบบ
เน้นความ "เรียบง่าย ทนทาน และซ่อมง่าย" ตัวถังทำจากเหล็กกล้าเชื่อมทั้งคัน ป้องกันกระสุนขนาด 7.62 มม. และ 12.7 มม. ได้ มีมุมลาดเอียงเพื่อช่วยแฉลบกระสุน ขับเคลื่อนด้วยเครื่องยนต์ดีเซลระบายความร้อนด้วยอากาศ (Deutz) ซึ่งเหมาะกับอากาศร้อนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทำความเร็วบนถนนได้ 65 กม./ชม. และสามารถสะเทินน้ำสะเทินบกได้ด้วยความเร็ว 6 กม./ชม. บรรทุกกำลังพลได้รวม 15 นาย
ตระกูลยานเกราะที่หลากหลาย (The Family of Vehicles)
Type 85 เป็นแพลตฟอร์มที่ยืดหยุ่นสูง สามารถดัดแปลงเป็นรุ่นเฉพาะทางได้มากมาย เช่น
ยานรบทหารราบ (IFV): ติดตั้งป้อมปืน 73 มม. และอาวุธปล่อยนำวิถีต่อสู้รถถัง
ปืนใหญ่อัตตาจร: ทั้งเครื่องยิงลูกระเบิดขนาด 82/120 มม. และจรวดหลายลำกล้อง
ยานสนับสนุน: รถบังคับการสื่อสาร, รถพยาบาลหุ้มเกราะ และรถกู้ซ่อม
การเข้ามาสู่กองทัพไทย: ราคาช้างเผือก
ไทยจัดหา Type 85 ในช่วงปลายทศวรรษ 1980 ท่ามกลางความตึงเครียดชายแดนไทย-กัมพูชา โดยจีนเสนอขายใน "ราคาช้างเผือก" (ราคามิตรภาพ) เพื่อสร้างแนวร่วมคานอำนาจเวียดนาม ไทยได้รับมอบประมาณ 400-450 คัน และมีการปรับปรุงให้เข้ากับหลักนิยมตะวันตก
การพิสูจน์ตัวเองในสนามจริง
ช่วงแรกกำลังพลไทยมีความกังขาเรื่องคุณภาพเมื่อเทียบกับ M113 ของสหรัฐฯ ทั้งเรื่องความคับแคบและงานประกอบ แต่เมื่อใช้งานจริง Type 85 กลับชนะใจด้วยความ "ถึก ทน และซ่อมง่าย" สามารถปฏิบัติภารกิจในหน่วยยุทธศาสตร์สำคัญอย่างกองทัพภาคที่ 1 และ 2 ได้อย่างต่อเนื่องจนได้รับความไว้วางใจ
การปรับปรุงใหญ่สู่ศตวรรษที่ 21
ในปี 2562 กองทัพบกได้เริ่มโครงการปรับปรุงใหญ่เพื่อยืดอายุการใช้งานไปอีก 20 ปี โดยหัวใจหลักคือการเปลี่ยนเครื่องยนต์และระบบส่งกำลังใหม่ทั้งหมด ปรับปรุงภายในให้สะดวกสบายขึ้น
บทสรุปและมรดกที่ทิ้งไว้
Type 85 คือบทเรียนว่าอาวุธที่ดีที่สุดไม่จำเป็นต้องล้ำสมัยที่สุด แต่ต้องตอบโจทย์งบประมาณ การบำรุงรักษา และยุทธศาสตร์ของชาติ มันได้สร้างรากฐานการพึ่งพาตนเองด้านอุตสาหกรรมป้องกันประเทศของไทย และเป็นจุดเริ่มต้นความสัมพันธ์ทางทหารที่แน่นแฟ้นระหว่างไทยและจีนมาจนถึงปัจจุบัน
ประวัติศาสตร์ Type 85 กระดูกสันหลังทหารราบยานเกราะไทย
ยานเกราะ Type 85 หรือ "รสพ. 85" ไม่ได้เป็นเพียงพาหนะในสนามรบ แต่เป็นสัญลักษณ์ของการเปลี่ยนแปลงทางภูมิรัฐศาสตร์ในช่วงสงครามเย็น เป็นยุทโธปกรณ์ที่เข้ามาทลายการพึ่งพาอาวุธจากค่ายตะวันตกเพียงอย่างเดียว และกลายเป็น "กระดูกสันหลัง" ของหน่วยทหารราบยานเกราะไทยมานานหลายทศวรรษ ด้วยจุดเด่นด้านความคุ้มค่าและนโยบายการต่างประเทศที่แหลมคม
ต้นกำเนิดและการพัฒนาจากจีน
Type 85 พัฒนาโดยบริษัท NORINCO ของจีนในช่วงทศวรรษ 1980 ภายใต้นโยบายเปิดประเทศของเติ้งเสี่ยวผิง โดยเป็นการต่อยอดจากรุ่น Type 63 เดิม มีการขยายตัวถังให้ยาวขึ้นและเพิ่มล้อกดสายพานจาก 4 ล้อเป็น 5 ล้อ เพื่อการกระจายน้ำหนักและเสถียรภาพที่ดีขึ้นในภูมิประเทศทุรกันดาร ที่น่าสนใจคือมันถูกออกแบบมาเพื่อ "การส่งออก" โดยเฉพาะ ซึ่งแตกต่างจากรุ่น Type 89 ที่เน้นใช้ในกองทัพจีนเอง
คุณลักษณะทางเทคนิคและปรัชญาการออกแบบ
เน้นความ "เรียบง่าย ทนทาน และซ่อมง่าย" ตัวถังทำจากเหล็กกล้าเชื่อมทั้งคัน ป้องกันกระสุนขนาด 7.62 มม. และ 12.7 มม. ได้ มีมุมลาดเอียงเพื่อช่วยแฉลบกระสุน ขับเคลื่อนด้วยเครื่องยนต์ดีเซลระบายความร้อนด้วยอากาศ (Deutz) ซึ่งเหมาะกับอากาศร้อนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทำความเร็วบนถนนได้ 65 กม./ชม. และสามารถสะเทินน้ำสะเทินบกได้ด้วยความเร็ว 6 กม./ชม. บรรทุกกำลังพลได้รวม 15 นาย
ตระกูลยานเกราะที่หลากหลาย (The Family of Vehicles)
Type 85 เป็นแพลตฟอร์มที่ยืดหยุ่นสูง สามารถดัดแปลงเป็นรุ่นเฉพาะทางได้มากมาย เช่น
ยานรบทหารราบ (IFV): ติดตั้งป้อมปืน 73 มม. และอาวุธปล่อยนำวิถีต่อสู้รถถัง
ปืนใหญ่อัตตาจร: ทั้งเครื่องยิงลูกระเบิดขนาด 82/120 มม. และจรวดหลายลำกล้อง
ยานสนับสนุน: รถบังคับการสื่อสาร, รถพยาบาลหุ้มเกราะ และรถกู้ซ่อม
การเข้ามาสู่กองทัพไทย: ราคาช้างเผือก
ไทยจัดหา Type 85 ในช่วงปลายทศวรรษ 1980 ท่ามกลางความตึงเครียดชายแดนไทย-กัมพูชา โดยจีนเสนอขายใน "ราคาช้างเผือก" (ราคามิตรภาพ) เพื่อสร้างแนวร่วมคานอำนาจเวียดนาม ไทยได้รับมอบประมาณ 400-450 คัน และมีการปรับปรุงให้เข้ากับหลักนิยมตะวันตก
การพิสูจน์ตัวเองในสนามจริง
ช่วงแรกกำลังพลไทยมีความกังขาเรื่องคุณภาพเมื่อเทียบกับ M113 ของสหรัฐฯ ทั้งเรื่องความคับแคบและงานประกอบ แต่เมื่อใช้งานจริง Type 85 กลับชนะใจด้วยความ "ถึก ทน และซ่อมง่าย" สามารถปฏิบัติภารกิจในหน่วยยุทธศาสตร์สำคัญอย่างกองทัพภาคที่ 1 และ 2 ได้อย่างต่อเนื่องจนได้รับความไว้วางใจ
การปรับปรุงใหญ่สู่ศตวรรษที่ 21
ในปี 2562 กองทัพบกได้เริ่มโครงการปรับปรุงใหญ่เพื่อยืดอายุการใช้งานไปอีก 20 ปี โดยหัวใจหลักคือการเปลี่ยนเครื่องยนต์และระบบส่งกำลังใหม่ทั้งหมด ปรับปรุงภายในให้สะดวกสบายขึ้น
บทสรุปและมรดกที่ทิ้งไว้
Type 85 คือบทเรียนว่าอาวุธที่ดีที่สุดไม่จำเป็นต้องล้ำสมัยที่สุด แต่ต้องตอบโจทย์งบประมาณ การบำรุงรักษา และยุทธศาสตร์ของชาติ มันได้สร้างรากฐานการพึ่งพาตนเองด้านอุตสาหกรรมป้องกันประเทศของไทย และเป็นจุดเริ่มต้นความสัมพันธ์ทางทหารที่แน่นแฟ้นระหว่างไทยและจีนมาจนถึงปัจจุบัน