วิปัสสนา กับ ปรมัตถ์อารมณ์

"...ร่างกายของเรานี้ เป็นเรือนมูตร เรือนคูถเป็นอสุภะ พิจารร่างกายอันนี้ให้ชำนิชำนาญ เจริญให้มากทำให้มาก ให้มีสติหรือพิจารณา ในที่ทุกสถาน ในกาลทุกเมื่อ ยืน เดิน นั่ง นอน กิน ดื่ม ทำ คิด พูด ก็ให้ม

...ปัญหาของพวกคนกลุ่มนี้ คือ เมื่อลงมือฝึกภาวนา ข้อความในตำรา ที่เคย จำจินตนาการมามากมาย จะมาปั่นป่วนในใจ เหมือนเรือในทะเลใหญ่ที่กำลังโดนพายุกระหน่ำจนหลงทิศหลงทาง แล้วจมลงใต้ก้นทะเล ทำให้จิตรวมสงบไม่ไ

...เหมือนคนป่า ที่เพิ่งออกมาจากป่าอะเมซอน ขี่จักรยานยังไม่เป็น แต่ดันอยากจะอวดสอน แนะนำคนอื่นๆเรื่องวิธีการขับเครื่องบิน... ...ก็พวก ใบลานเปล่า ทั้งหลายนั่นแหละ...จำได้แต่ตำรา แต่จิตใจไม่เคยฝึกจนได้ผล

ยิ่งพูดอธิบายปรมัตถธรรมก็ยิ่งเลอะเทอะ เพราะจะตกสู่บัญญัติธรรม จึงต้องอธิบายสภาวะธรรมด้วยการเห็นสภาวะจริงตรงหน้าขณะนั้น สภาวะจริงตรงหน้าขณะนั้น ก็ต้องแยกออกได้ว่าอะไรคือผู้เห็น อะไรคือผู้ถูกเห็น สภาวะ

การจะเห็นว่าจิตประเภทใดให้ความตั้งมั่น เราต้องเห็นจิตได้ก่อน ยกตัวอย่าง ในการตัดสินว่ารถแข่งชนิดใดวิ่งได้เร็วจนถูกใจกรรมการ ไม่ว่าจะวิ่งเร็วเพียงใด เร็วยังกับหายตัวได้ กรรมการก็ต้องเห็นว่ามีรถชนิดใดว

สภาวธรรมเป็นการเห็นกิเลส อุปทานขันธ์5 เกิดดับ เป็นไตรลักษณ์ไปจริงๆ เห็นด้วยตาปัญญา ตัวรู้หรือผู้เห็น เป็น สติ สมาธิ ที่มั่นคง แข็งแรง เมื่อมารู้ตัวถูกรู้ จะแสดงอาการดับไปต่อหน้า ต่อตา ดับไปอย่างไร เป

สมถะ วิปัสสนา ไปนึกคำภาวนา จะเป็นบัญญัติ ไม่เห็นตามความเป็นจริง เช่น นั่งสมาธิ ท่องพุท ลมหายใจเข้า ท่องโธ  ลมหายใจออก เป็นคำบัญญัติ พอจิตเป็นสมาธิ คำว่าพุท โธ ดับไป เราเริ่มเห็นปรม้ตถ์ คือเห็นกาย