การรู้สึกตัวอยู่กับปัจจุบัน นั้นปฏิบัติอย่างไร ที่ไม่เกี่ยวกับจิต

ขันธ์๕เป็นอนัตตาแล้วจิตเป็นอนัตตาไปด้วยหรือเปล่า? -จิตปฏิบัติธรรมให้หลุดพ้นเองได้มั๊ย? หรือขันธ์๕ปฏิบัติธรรมให้หลุดพ้นได้หรือไม่? -การหลุดพ้นขึ้นกับตัวเอง หรือกำหนดได้ด้วยเหตุ-ปัจจัย

"นอบน้อม พุทธธรรมสงฆ์ อันเป็นที่พึ่งของข้าพเจ้า" ************* ​ทุกชีวิตเกิดมาในโลกนี้ไม่มีชีวิตใหนที่อยู่ได้ง่าย อยู่ได้สบายโดยไม่ประสบกับความทุกข์ แต่ละชีวิตย่อมมีความเกิด แก่ เจ็บ ตาย เป

อยากขอคำปรึกษาพี่ๆครับ คือเมื่ออาทิตย์ก่อนได้มีโอกาสเดินตามครูอาจารย◌์ เข้าไปปฏิบัติ ในป่า ในถ้ำลึกเพื่อฝึกอะไรหลายๆอย่าง แต่ข้าน้อยกลับเป็นคนเดียวที่สอบตก เพราะจริตนิสัยไม่สามารถเข้ากับคนอื่นๆเขาได้