สรุปเนื้อหา

(00:02)
ผู้ถามเล่าว่าได้เริ่มสนใจธรรมะและการภาวนาเพราะฟังเทศน์หลวงตาผ่านอินเทอร์เน็ต จึงหันมาท่องพุทโธ ทำสมาธิ และอ่านธรรมะตามเว็บไซต์

(00:51)
เพื่อนแนะนำให้ศึกษาพระอภิธรรมเพื่อความเข้าใจที่สมบูรณ์ แต่เมื่ออ่านแล้วกลับไม่เข้าใจ โดยเฉพาะภาษาบาลี ไปเรียนโรงเรียนพุทธศาสนาก็ยิ่งงง

(01:51)
หลวงตาตอบว่า อภิธรรมก็คือพระพุทธเจ้าเอง แต่เมื่อถ่ายทอดออกมาแล้วกลายเป็นเพียงความจำของผู้ที่ไม่ปฏิบัติ จึงอาจกลายเป็นเรื่องเหลวไหล

(02:20)
เน้นว่าหัวใจอยู่ที่ สติและจิตที่ติดแนบกัน เมื่อปฏิบัติจริง จิตจะรู้เอง แตกแขนงออก ปัญญาจะค่อยๆ พิจารณาตามสิ่งที่เห็น โดยไม่ต้องสงสัย

(02:50)
วิจารณ์ว่าทุกวันนี้ชอบยกบาลีมาอ้างกัน แต่ กิเลสมันไม่ได้กลัวบาลี เวลาแปลบาลีก็สุ่มๆ กันไป ทั้งที่เจ้าของไม่เคยปฏิบัติ

(03:20)
การเรียนบาลีมากๆ หากไม่ปฏิบัติ ก็เหมือน “หนอนแทะกระดาษ” (ปริยัติเปล่าๆ) เพราะจำได้ก็แค่ความจำ ไม่ทำให้กิเลสลด

(03:49)
หลวงตาย้ำว่า ภาคปฏิบัติจิตตภาวนาเป็นรากใหญ่ สำคัญที่สุด ผลต่างๆ เกิดจากการปฏิบัติจริง ไม่ใช่แค่เรียนหรือท่องจำ

(04:10)
ไม่ว่าหญิงหรือชาย บวชหรือฆราวาส ทุกคนปฏิบัติได้ เพราะจิตไม่มีเพศ กิเลสก็ไม่มีเพศ ธรรมะก็ไม่มีเพศ

(04:30)
สรุปชัดเจนว่า บาลีหรือไม่บาลีไม่สำคัญ ขอให้ปฏิบัติให้ถูกต้อง แก้กิเลสที่จิตเท่านั้น