วิถีจิต ตอนที่๑ ( You ที่ ๑/ ๓ )
ปรมัตถธรรมฉบับบูรณาการ เรื่อง วิถีจิต
บรรยายธรรมโดย อาจารย์ อาณัติชัย เหลืองอมรชัย
วันที 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2560 ที่มูลนิธิเผยแพร่พระสัทธรรม
ครุอาจาริยคุณัง อหังวันทามิ
ข้าพเจ้ากราบวันทาครูอาจารย์
โดยความเคารพ

จากการค้นคว้า
วิถีจิต เสริจในพระไตรปิฎก มีจำนวน 15 เล่ม
คัดกรองแล้วนำมาใช้งานได้ 8 เล่ม
8 เล่มที่นำเสนอก็คือ
เล่มที่ 11 ทีฆนิกาย ศีลขันธวรรค -- เล่มนี้เลยสูตรแรกเลยในการทำสังคายนาของพระอรหันต์ 500 องค์ ที่สัตตบันคูหาก็คือ พรหมชาลสูตร สูตรสองก็คือสามัญญสูตร ก็แสดงตามลำดับไปเรื่อยๆๆๆ พระพุทธเจ้าตรัสพุทธพจน์แล้วท่านจะอึ้งเลยว่าวิถีจิตเกี่ยวกับพระพุทธเจ้าอย่างไร เกี่ยวโดยตรงเลยครับ มีหลายส่วนที่พระองค์ตรัสออกมาเลยว่า ความวิจิตรของจิต คือ วิถีจิต ใครก็ตามที่เจอนะยิ่งสงสารคนปฏิเสธพระอภิธรรม ยิ่งเจอยิ่งสงสาร ยิ่งเจอยิ่งสงสาร เพราะว่าอะไรไหม เพราะว่า สิ่งที่เจอเนี่ยก็คือพุทธพจน์ของพระพุทธเจ้า ทั้งหมด มีพุทธพจน์อยู่ในนี้ด้วยนะครับ แล้วก็อรรถกถาของทีฆนิกายก็ได้แก่ มีหลายท่าน ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สุมังคลวิลาสินี
ทีฆนิกาย มหาวรรค มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สุมังคลวิลาสินี
ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สุมังคลวิลาสินี
ถ้าว่าโดยพระวินัย อรรถกถาท่านเดียวเลยนะ ในจำนวน 10 เล่มนี้ ได้แก่ สมันตปาสาทิกา
[Spoil] คลิกเพื่อดูข้อความที่ซ่อนไว้คัมภีร์อรรถกถาพระวินัยปิฎก
มหาวิภังค์ ภาค 1 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สมันตปาสาทิกา
มหาวิภังค์ ภาค 2 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สมันตปาสาทิกา
ภิกขุนีวิภังค์ มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สมันตปาสาทิกา
มหาวรรค ภาค 1 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สมันตปาสาทิกา
มหาวรรค ภาค 2 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สมันตปาสาทิกา
จุลวรรค ภาค 1 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สมันตปาสาทิกา
จุลวรรค ภาค 2 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สมันตปาสาทิกา
ปริวาร มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สมันตปาสาทิกา
นอกจากนี้ ยังมีคัมภีร์กังขาวิตรณี อรรถกถาพระปาติโมกข์
ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สุมังคลวิลาสินี
ทีฆนิกาย มหาวรรค มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สุมังคลวิลาสินี
ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สุมังคลวิลาสินี
มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปปัญจสูทนี
มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปปัญจสูทนี
สังยุตตนิกาย สคาถวรรค มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สารัตถปกาสินี
สังยุตตนิกาย นิทานวรรค มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สารัตถปกาสินี
สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สารัตถปกาสินี
สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สารัตถปกาสินี
สังยุตตนิกาย มหาวรรค มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สารัตถปกาสินี
อังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ มโนรถปูรณี
อังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ มโนรถปูรณี
อังคุตตรนิกาย ปัญจก-ฉักกนิบาต มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ มโนรถปูรณี
อังคุตตรนิกาย สัตตก-อัฏฐก-นวกนิบาต มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ มโนรถปูรณี
อังคุตตรนิกาย ทสก-เอกาทสกนิบาต มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ มโนรถปูรณี
ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปรมัตถโชติกา
ขุททกนิกาย ธรรมบท มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ธัมมปทัฏฐกถา
ขุททกนิกาย อุทาน-อิติวุตตกะ มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปรมัตถทีปนี
ขุททกนิกาย สุตตนิบาต มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปรมัตถโชติกา
ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ-เปตวัตถุ มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปรมัตถทีปนี
ขุททกนิกาย เถรคาถา-เถรีคาถา มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปรมัตถทีปนี
ขุททกนิกาย ชาดก ภาค 1 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ชาตกัฏฐกถา
ขุททกนิกาย ชาดก ภาค 2 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ชาตกัฏฐกถา
ขุททกนิกาย มหานิทเทส มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สัทธัมมปัชโชติกา
ขุททกนิกาย จูฬนิทเทส มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สัทธัมมปัชโชติกา
ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สัทธัมมปกาสินี
ขุททกนิกาย อปทาน ภาค 1 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ วิสุทธชนวิลาสินี
ขุททกนิกาย อปทาน ภาค 2 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ วิสุทธชนวิลาสินี
ขุททกนิกาย พุทธวงศ์ มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ มธุรัตถวิลาสินี
ขุททกนิกาย จริยาปิฎก มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปรมัตถทีปนี
นอกจากนี้ ยังมีคัมภีร์สารัตถสมุจจัย อรรถกถาภาณวาร อธิบายเนื้อหาของพระสูตรและปาฐะต่าง ๆ จากพระสูตรและข้อควาจากพระวินัยหลากหลายที่มา ที่ปรากฏในภาณวาร หรือหนังสือสวดมนต์หลวง
คัมภีร์อรรถกถาพระอภิธรรมปิฎก
ธัมมสังคณี มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ อัฏฐสาลินี
วิภังค์ มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สัมโมหวิโนทนี
ธาตุกถา มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ธาตุกถาปกรณ์อรรถกถา หรือปรมัตถทีปนีฉบับพระพุทธโฆสะ (ปัญจปกรณัฏฐกถา)
ปุคคลบัญญัติ มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปุคคลบัญญัติปกรณ์อรรถกถา หรือปรมัตถทีปนีฉบับพระพุทธโฆสะ (ปัญจปกรณัฏฐกถา)
กถาวัตถุ มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ กถาวัตถุอรรถกถา หรือ ปรมัตถทีปนีฉบับพระพุทธโฆสะ (ปัญจปกรณัฏฐกถา)
ยมก ภาค 1 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ยมกปกรณ์อรรถกถา หรือ ปรมัตถทีปนีฉบับพระพุทธโฆสะ (ปัญจปกรณัฏฐกถา)
ยมก ภาค 2 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ยมกปกรณ์อรรถกถา หรือ ปรมัตถทีปนีฉบับพระพุทธโฆสะ (ปัญจปกรณัฏฐกถา)
ปัฏฐาน ภาค 1 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปัฏฐานปกรณ์อรรถกถา หรือ ปรมัตถทีปนีฉบับพระพุทธโฆสะ (ปัญจปกรณัฏฐกถา)
ปัฏฐาน ภาค 2 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปัฏฐานปกรณ์อรรถกถา หรือ ปรมัตถทีปนีฉบับพระพุทธโฆสะ (ปัญจปกรณัฏฐกถา)
ปัฏฐาน ภาค 3 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปัฏฐานปกรณ์อรรถกถา หรือ ปรมัตถทีปนีฉบับพระพุทธโฆสะ (ปัญจปกรณัฏฐกถา)
ปัฏฐาน ภาค 4 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปัฏฐานปกรณ์อรรถกถา หรือ ปรมัตถทีปนีฉบับพระพุทธโฆสะ (ปัญจปกรณัฏฐกถา)
ปัฏฐาน ภาค 5 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปัฏฐานปกรณ์อรรถกถา หรือ ปรมัตถทีปนีฉบับพระพุทธโฆสะ (ปัญจปกรณัฏฐกถา)
ปัฏฐาน ภาค 6 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปัฏฐานปกรณ์อรรถกถา หรือ ปรมัตถทีปนีฉบับพระพุทธโฆสะ (ปัญจปกรณัฏฐกถา)
อรรถกถาอภิธรรมปิฎก
มหาอรรถกถา หรือมูลอรรถกถา
อภิธัมมัฏฐกถา คืออรรถกถาอภิธรรม
นอกจากนี้ ยังมีอรรถกถาอื่น ๆ อีก คือ
จูฬปัจจรีย์อรรถกถา คือ สังเขปอรรถกถานั่นเอง
อริยอรรถกถา คือ อรรถกถาภาษาอริยะ ไม่ปรากฏชื่อผู้แต่ง
ปันนวาร (อรรถกถา) คือ อรรกถาที่ประมวลข้อวินิจฉัยจากมูลอรรถกถาหรือมหาอรรถกถา
อรรถกถาเหล่านี้เรียกว่า โปราณอรรถกถา หรือ อรรถกถาเก่า ซึ่งพระสังคีติกาจารย์ได้ยกขึ้นสู่สังคายนาถึง 3 ครั้งและนำเผยแพร่ยังเกาะสิงหลโดยพระมหามหินทเถระชาวชมพูทวีปภายหลังสังคายนาครั้งที่ 3 แล้วได้รับการแปลเรียบเรียงเป็นภาษาสิงหลเพื่อหลีกเลี่ยงความเลอะเลือนแห่งคำวินิจฉัยที่มาจากต่างลัทธิต่างนิกาย และที่มาจากศาสนาอื่น ๆ [4]
เพราะฉนั้น อรรถกถาเป็นผู้ที่ทำให้เราเข้าใจในพุทธพจน์ของพระองค์มากขึ้น
สิ่งที่สืบค้นในเล่มที่ 11 และผู้ที่แปลก็คือ สุมังคะละวิลาสินี นั่นเอง
เล่มที่ 17 มัชฌิมมัชนิกาย มูลปัณณาสก์ อรรถกถาคือ ปปัญจสูทนี
เล่มที่ 27 ใน สังยุตตนิกาย ใน ขันธวารวรรค อรรถกถาคือ สารัตถปกาสินี
เล่มที่ 40 ขุททกนิกาย คาถาธรรมบท อรรถกถาคือ ธัมมปทัฏฐกถา ท่านผู้นี้เป็นผู้แปล
เล่มที่ 44 ขุททกนิกาย อยู่ในฉบับของ อุทาน (ท่านรู้ไหมครับว่าเรื่องราวที่เกิดในพุทธคยาทั้งหมดอยู่ในเล่มนี้ เพราะคำอุทานจึงไม่มีคำว่า ดูก่อน ภิกษุทั้งหลาย ในสมัยที่พระองค์ตรัสรู้ที่พุทธคยา มีภิกษุหรือยัง ตอบยังไม่มีภิกษุ จึงออกมาเป็นอะไรทั้งหมดเลยครับ อุทาน ) อรรถกถาคือ ปรมัตถทีปนี
(ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เกิดครั้งแรกที่ใด ป่าอิสิฯ วันไหน วันขึ้น 15 ค่ำเดือน 8 )
เล่มที่ 45 ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ อรรถกถาคือ ปรมัตถทีปนี
7.59 นี่จากพระสูตรหมดเลยนะเนี่ย แต่ภาษาของวิถีจิต เป็นภาษาอภิธรรม มันอยู่เล่มพระสูตรตามที่กล่าวมาแล้วท่านคิดดูก็แล้วกัน
เพราะฉนั้นไม่ได้คัดลอกอภิธรรมมานะ แล้วคนที่บอกไม่เอาอภิธรรมแล้วไปอ่านเนี่ยแล้วท่านจะว่าอย่างไรล่ะ เป็นภาษาอภิธรรม อ่ะ
ปฏิสนธิกิจ อาวัชชนะกิจ สัมปฎิจฉนกิจ ภวังคจิต นี่เป็นภาษาอภิธรรม
แล้วคนที่บอกว่าไม่เอาอภิธรรม แล้วจะทำยังไงกับชีวิตของท่าน 8.32
แล้วที่ว่าไม่เอาเนี่ยคำพูดที่ผ่านไปเมื่อวานเนี่ยรับกรรมไปแล้วนะ จะมาอุ๊ยวันนี้มาขอโทษ ไม่ได้ ต้องเตรียมตัวไปขอขมา 4 สังเวชนียสถาน ไปก้มกราบทุกที่เลยครับ แค่คำๆเดียวต้องทำให้พระโพธิสัตว์บำเพ็ญเพียรนานถึง 6 ปีเลยใช่หรือเปล่า แค่สมณโล้นคำเดียวนี่แหละ คิดดูและกัน
8.59
เล่มที่ 75 อภิธรรม ธรรมสังคณีย์ จิตตุปปาทกัณฑ์ (เล่มนี้คือเล่มแรกของพระอภิธรรม)อรรถกถาคือ อัฏฐสาลินี
เล่มที่ 77 คัมภีร์วิภังค์ อรรถกถาคือ สัมโมหวิโนทนี
ติดตามคลิปธรรมมะเรื่องอื่นๆได้จากที่นี่ครับ
https://www.youtube.com/@chariyaleepraditpetchara/videos
วิถีจิต -- อาจารย์ อาณัติชัย เหลืองอมรชัย--ครุอาจาริยคุณัง อหังวันทามิ
บรรยายธรรมโดย อาจารย์ อาณัติชัย เหลืองอมรชัย
วันที 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2560 ที่มูลนิธิเผยแพร่พระสัทธรรม
ครุอาจาริยคุณัง อหังวันทามิ
ข้าพเจ้ากราบวันทาครูอาจารย์
โดยความเคารพ
จากการค้นคว้า วิถีจิต เสริจในพระไตรปิฎก มีจำนวน 15 เล่ม
คัดกรองแล้วนำมาใช้งานได้ 8 เล่ม
8 เล่มที่นำเสนอก็คือ
เล่มที่ 11 ทีฆนิกาย ศีลขันธวรรค -- เล่มนี้เลยสูตรแรกเลยในการทำสังคายนาของพระอรหันต์ 500 องค์ ที่สัตตบันคูหาก็คือ พรหมชาลสูตร สูตรสองก็คือสามัญญสูตร ก็แสดงตามลำดับไปเรื่อยๆๆๆ พระพุทธเจ้าตรัสพุทธพจน์แล้วท่านจะอึ้งเลยว่าวิถีจิตเกี่ยวกับพระพุทธเจ้าอย่างไร เกี่ยวโดยตรงเลยครับ มีหลายส่วนที่พระองค์ตรัสออกมาเลยว่า ความวิจิตรของจิต คือ วิถีจิต ใครก็ตามที่เจอนะยิ่งสงสารคนปฏิเสธพระอภิธรรม ยิ่งเจอยิ่งสงสาร ยิ่งเจอยิ่งสงสาร เพราะว่าอะไรไหม เพราะว่า สิ่งที่เจอเนี่ยก็คือพุทธพจน์ของพระพุทธเจ้า ทั้งหมด มีพุทธพจน์อยู่ในนี้ด้วยนะครับ แล้วก็อรรถกถาของทีฆนิกายก็ได้แก่ มีหลายท่าน ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สุมังคลวิลาสินี
เล่มที่ 17 มัชฌิมมัชนิกาย มูลปัณณาสก์ อรรถกถาคือ ปปัญจสูทนี
เล่มที่ 27 ใน สังยุตตนิกาย ใน ขันธวารวรรค อรรถกถาคือ สารัตถปกาสินี
เล่มที่ 40 ขุททกนิกาย คาถาธรรมบท อรรถกถาคือ ธัมมปทัฏฐกถา ท่านผู้นี้เป็นผู้แปล
เล่มที่ 44 ขุททกนิกาย อยู่ในฉบับของ อุทาน (ท่านรู้ไหมครับว่าเรื่องราวที่เกิดในพุทธคยาทั้งหมดอยู่ในเล่มนี้ เพราะคำอุทานจึงไม่มีคำว่า ดูก่อน ภิกษุทั้งหลาย ในสมัยที่พระองค์ตรัสรู้ที่พุทธคยา มีภิกษุหรือยัง ตอบยังไม่มีภิกษุ จึงออกมาเป็นอะไรทั้งหมดเลยครับ อุทาน ) อรรถกถาคือ ปรมัตถทีปนี
(ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เกิดครั้งแรกที่ใด ป่าอิสิฯ วันไหน วันขึ้น 15 ค่ำเดือน 8 )
เล่มที่ 45 ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ อรรถกถาคือ ปรมัตถทีปนี
7.59 นี่จากพระสูตรหมดเลยนะเนี่ย แต่ภาษาของวิถีจิต เป็นภาษาอภิธรรม มันอยู่เล่มพระสูตรตามที่กล่าวมาแล้วท่านคิดดูก็แล้วกัน
เพราะฉนั้นไม่ได้คัดลอกอภิธรรมมานะ แล้วคนที่บอกไม่เอาอภิธรรมแล้วไปอ่านเนี่ยแล้วท่านจะว่าอย่างไรล่ะ เป็นภาษาอภิธรรม อ่ะ
ปฏิสนธิกิจ อาวัชชนะกิจ สัมปฎิจฉนกิจ ภวังคจิต นี่เป็นภาษาอภิธรรม
แล้วคนที่บอกว่าไม่เอาอภิธรรม แล้วจะทำยังไงกับชีวิตของท่าน 8.32
แล้วที่ว่าไม่เอาเนี่ยคำพูดที่ผ่านไปเมื่อวานเนี่ยรับกรรมไปแล้วนะ จะมาอุ๊ยวันนี้มาขอโทษ ไม่ได้ ต้องเตรียมตัวไปขอขมา 4 สังเวชนียสถาน ไปก้มกราบทุกที่เลยครับ แค่คำๆเดียวต้องทำให้พระโพธิสัตว์บำเพ็ญเพียรนานถึง 6 ปีเลยใช่หรือเปล่า แค่สมณโล้นคำเดียวนี่แหละ คิดดูและกัน
8.59
เล่มที่ 75 อภิธรรม ธรรมสังคณีย์ จิตตุปปาทกัณฑ์ (เล่มนี้คือเล่มแรกของพระอภิธรรม)อรรถกถาคือ อัฏฐสาลินี
เล่มที่ 77 คัมภีร์วิภังค์ อรรถกถาคือ สัมโมหวิโนทนี
ติดตามคลิปธรรมมะเรื่องอื่นๆได้จากที่นี่ครับ
https://www.youtube.com/@chariyaleepraditpetchara/videos