สัมมาสติ เป็นเหตุให้เกิด สัมมาสมาธิ

ความแตกต่างระหว่างสัมมาสติและสัมมาสมาธิ บางสำนักแยกไม่ออกระหว่างสัมมาสติและสัมมาสมาธิ จะให้ทำแต่สติ ไม่ทำสมาธิ 1. สัมมาสติ คือ การระลึกชอบ โดยใช้ สติปัฏฐาน 4 เป็นฐานที่ตั้ง เพื่อไม่ให้จิตไหลไปตามอำน

พระพุทธเจ้าสอนให้ทำสัมมาสมาธิ เพื่อนำจิตมาพิจารณาขันธ์ 5 รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตาเพื่อให้จิตเบื่อหน่าย คลายกำหนัดในขันธ์ 5 จิตวิมุตติหลุดพ้นจากกิเลสอาสวะ อวิชชา ย่อม

พระไตรปิฎกระบุไว้ชัดเจนในมรรคมีองค์ 8 หนทางแห่งการดับทุกข์ ต้องได้สัมมาสมาธิ (ฌาน 4) ถึงจะเริ่มวิปัสสนา (พิจารณาขันธ์ 5 ให้เกิดปัญญา) แต่สมัยนี้มีหลายสำนักสอนผิด ให้เจริญสติ ไม่ต้องทำสมาธิ แท้จริงสติแ

สัมมาสมาธิ ความตั้งมั่นของจิตที่ถูกต้อง ตามทางอริยมรรค จนจิตเป็นหนึ่ง และเป็นฐานในการวิปัสสนาให้เกิดปัญญาตัดกิเลสได้ ในอริยมรรคมีองค์ ๘ ข้อสุดท้ายคือ “สัมมาสมาธิ” พระพุทธเจ้าทรงอธิบา