ปัจจัยที่เกิดอารยธรรมเมโสโปเตเมีย

เปรียบเทียบกันระหว่าง เขตร้อน โดยเฉพาะในเส้นศูนย์สูตร น้ำทะเลสีฟ้าใส ป่าดงดิบ vs เขตหนาว โดยเฉพาะเขตที่อยู่ห่างจากเส้นศูนย์สูตร เช่น เมดิเตอร์เรเนียน สแกนดิเนเวีย โดยรวมที่ไหนเหมาะสมสำหรับมวลมนุษยชาติ