เห็นทั้งข้างนอกและข้างใน หลวงพ่อคำเขียน สุวณฺโณ

เห็นทั้งข้างนอกและข้างใน.."

หลวงพ่อคำเขียน สุวณฺโณ
"...ออกบวชเมื่ออายุ ๓๑ ปี จุดเปลี่ยน
สำคัญเกิดขึ้นหลังจากได้ไปปฏิบัติธรรมกับ  หลวงพ่อเทียน จิตฺตสุโภ 
ที่วัดป่าพุทธยาน จังหวัดเลย ก่อนหน้านั้นท่านชอบภาวนาแนวสมถะ 
คือมุ่งความสงบ อยากนั่งนิ่ง ๆ จนบ่อยครั้งรู้สึกเพลิดเพลินในนิมิตที่เกิดขึ้น..."

...ครั้นมาภาวนากับหลวงพ่อเทียน ท่านสอน
ให้หมั่นรู้สึกตัวอยู่เสมอ โดยกำหนดรู้ อยู่กับการยกมือเป็นจังหวะ 
ไม่ให้เข้าไปอยู่ในความสงบ ซึ่งสวนทางกับวิธีการที่ท่านฝึกมา 
ทีแรกก็ไม่อยากทำ นึกคัดค้านในใจ แต่หลังจากได้รับการยืนยันจากหลวงพ่อเทียนว่า
หากทำจริง ๆ จิตใจจะเปลี่ยนไปจากเดิม ท่านจึงปลงใจปฏิบัติตามคำสอนของหลวงพ่อเทียนอย่างจริงจัง

...หลังจากปฏิบัติธรรมไม่ถึงหนึ่งเดือนกับหลวงพ่อเทียน ท่านเกิดความเปลี่ยนแปลง
ทางจิต จึงตัดสินใจออกบวช และปฏิบัติกับหลวงพ่อเทียนอย่างต่อเนื่อง

...วันหนึ่งขณะที่ท่านกำลังปฏิบัติอยู่ในกุฏิ 
หลวงพ่อเทียนได้เดินมาที่หน้าประตูซึ่งปิดอยู่ แล้วถามว่า “อยู่นี่หรือ..!!
“อยู่ครับหลวงพ่อ”
“ทำอะไร..!!
“สร้างจังหวะ (เจริญสติ ทำความรู้สึกตัว) ครับ”

“เห็นทั้งข้างนอกทั้งข้างในไหม..!!
“ไม่เห็นข้างนอกครับ เห็นแต่ข้างใน”

“ถ้าอยากเห็นข้างนอกทำอย่างไร..!!
“เปิดประตูออกครับ”

“เอ้า ลองเปิดประตูออกมาดู”
พอท่านลุกไปเปิดประตู หลวงพ่อเทียนก็ถามว่า
“เห็นข้างนอกไหม..!!
ท่านตอบว่า “เห็นครับ”

“เห็นข้างในไหม..!!
ท่านตอบว่า “เห็นครับ”

แล้วหลวงพ่อเทียนก็ย้ำว่า 
“ให้เห็นทั้งข้างนอกข้างในนะ อย่าให้เห็นแต่ข้างนอก และอย่าให้เห็นแต่ข้างในนะ ดูตรงกลาง ๆ นี้นะ”
ท่านคิดอยู่สักพัก ก็นึกไม่ออกว่าหลวงพ่อเทียนต้องการบอกอะไรท่าน..

...ครั้นลองปฏิบัติดูก็ได้คำตอบ หลวงพ่อเทียนแนะท่านว่า 
อย่าคิดออกไปข้างนอกและ อย่าเพ่งเข้าข้างใน 
นี้เป็นบทเรียนที่สำคัญสำหรับท่าน ทำให้ท่านเน้นการสร้างความรู้สึกตัว 
รู้ทันความคิดที่เกิดขึ้นภายใน โดยไม่พลัดเข้าไปในความคิดนั้น 
รวมทั้งไม่พยายามบังคับจิตให้สงบ เวลามีอะไรภายนอกมากระทบ ก็รู้ 
แต่ไม่ปล่อยจิตออกไปหรือปรุงแต่งต่อ 
คำแนะนำดังกล่าวช่วยให้ท่านเจริญก้าวหน้าในการปฏิบัติเป็นลำดับ

...ภายหลังท่านได้รับมอบหมายจากหลวงพ่อเทียนให้ไปสอนธรรมตามที่ต่าง ๆ 
ก่อนจะขึ้นมาอยู่ที่วัดป่าสุคะโตซึ่งหลวงพ่อบุญธรรม อุตฺตมธมฺโม ญาติผู้พี่ ได้มาบุกเบิกเอาไว้ 
ระหว่างสอนธรรมตามที่ต่าง ๆ มีปัญหานานาชนิดเกิดกับผู้ปฏิบัติที่ต้องอาศัยท่านช่วยแก้ให้

คราวหนึ่งที่วัดโมกขวนาราม จังหวัดขอนแก่น ท่านสังเกตว่าผู้เฒ่าคนหนึ่ง ไม่มาทำวัตรเช้า 
ครั้นถึงเวลาอาหารก็ไม่ปรากฏตัว ท่านจึงไปหาที่กุฏิ พอถามเขาว่าเป็นอะไร 
เขาก็เรียกให้หลวงพ่อช่วยเขาด้วย เพราะมือเขาติดอยู่ตรงหน้าท้องตั้งแต่ตีสาม ยกมือเท่าไหร่ก็ยกไม่ออก

หลวงพ่อคำเขียนได้ยินเช่นนั้นก็รู้เลยว่าเขายกมือสร้างจังหวะ 
แต่วางใจไม่ถูก พยายามบังคับจิต และเพ่งมากไป จึงเกิดอาการดังกล่าว 
แต่แทนที่ท่านจะแนะนำให้เขาทำใจสบาย ๆ ท่านกลับชวนเขาคุยเรื่องครอบครัว 
ถามว่าโยมมีลูกกี่คน มีครอบครัวกันหมดแล้วยัง แล้วตอนนี้โยมอยู่กับใคร ทำอะไรบ้าง 
คิดถึงหลานบ้างไหม ระหว่างที่เขาพูดคุยกับหลวงพ่อ มือของเขาก็ตกลงมา แต่เขายังไม่รู้ตัว 
ท่านชวนคุยต่อสักพัก เขาถึงได้รู้ว่ามือกลับมาเป็นปกติแล้ว

หลวงพ่อคำเขียนอธิบายว่า
ปัญหาของชายผู้นี้เกิดจากการที่ “จิตมันเข้าข้างในจนติดอยู่ในนั้น”
สิ่งที่ท่านทำก็คือ “ล่อจิตเขาให้ออกไปข้างนอก”
การส่งจิตออกนอกไม่ใช่สิ่งที่นักปฏิบัติควรทำ 
แต่ถ้าจิตเพ่งเข้าในมากจนเกิดอาการวิปริตผิดเพี้ยน 
ทางเดียวที่จะช่วยได้คือ “ล่อ” จิตให้ออกไปสนใจสิ่งนอกตัวแทน

วัดสนามในเป็นอีกแห่งหนึ่งที่หลวงพ่อคำเขียนเคยไปสอนธรรมเป็นประจำ 
มีนักปฏิบัติผู้หนึ่งตั้งใจภาวนามากเกินไป จนเกิดนิมิตอย่างแรง หลงตัวว่าบรรลุธรรมแล้ว 
เอาแต่เดินจงกรมอยู่บนสะพานลอยตลอดคืน ตำรวจไปพูดให้กลับลงมา เขาก็ไม่ยอม 
สอนตำรวจว่า พระอาทิตย์จะขึ้นจะลงห้ามไม่ได้ สุดท้ายตำรวจต้องพามาส่งที่วัดสนามใน

หลวงพ่อพยายามแก้อารมณ์เท่าไรก็ไม่หาย จึงพากลับวัดป่าพุทธยาน 
แล้วชวนให้โยมผู้นั้นขุดหลุมสร้างส้วม พื้นดินบริเวณนั้นเป็นหินลูกรังขุดยากมาก 
พอเขาขุดไปได้หนึ่งเมตร ท่านก็บอกเขาว่าขุดไม่ถูกที่ ต้องย้ายไปขุดอีกที่หนึ่ง 
หลังจากขุดนานนับชั่วโมงจนเหงื่อไหลเต็มตัว นิมิตก็จางหาย ความรู้สึกตัวกลับมา จึงเป็นปกติ.. "

สมาธิภาวนาหรือการปฏิบัติธรรม แม้จะเป็นของดี
แต่หากวางใจไม่เป็น ก็อาจเกิดโทษได้
นั่นคือทำให้หลงตัวลืมตนจนมีอาการผิดเพี้ยนได้

การสร้างความรู้สึกตัวจึงเป็นสิ่งสำคัญสำหรับนักปฏิบัติ
หากละเลยการทำความรู้สึกตัวแล้ว อย่าว่าแต่จุดมุ่งหมายสูงส่งทางธรรมเลย
แม้แต่การดำรงชีวิตสามัญอย่างชาวโลกก็มิอาจทำได้.. "

จากหนังสือลำธารริมลานธรรม
เขียนโดยพระไพศาล วิสาโล
แสดงความคิดเห็น
โปรดศึกษาและยอมรับนโยบายข้อมูลส่วนบุคคลก่อนเริ่มใช้งาน อ่านเพิ่มเติมได้ที่นี่