*** Politics Behind the Rockets: การเมืองอิสราเอลเบื้องหลังการปะทะ ***

ขณะนี้ (พฤษภาคม 2021) กำลังมีความขัดแย้งระหว่างอิสราเอลกับปาเลสไตน์ปะทุขึ้นอีกรอบ มีคนตายนับร้อย คนบาดเจ็บนับพัน

เรื่องนี้ไม่ใช่ของใหม่ ในอดีตรัฐบาลอิสราเอล และกองกำลังปาเลสไตน์เคยปะทะหนักกันมาหลายรอบ สร้างความเจ็บปวดสูญเสียไม่นับได้

อย่างไรก็ตามในการเข้าใจความขัดแย้งต่างๆ มันไม่ได้เป็นเรื่องเรียบง่ายแค่ "เขาเกลียดกัน เขาจึงรบกัน" แท้ที่จริงในหมู่ชาวอิสราเอลก็มีหลายฝักฝ่าย ทั้งฝ่ายขวา ฝ่ายซ้าย ฝ่ายกลาง เหมือนประเทศอื่นๆ

เรื่องที่คนไม่ค่อยพูดกันคือ อิสราเอลยังมีประชากรเชื้อสายอาหรับอยู่ถึงหนึ่งในห้า และคนกลุ่มนี้กำลังเข้ามามีบทบาทสำคัญในการเมืองระดับประเทศ
ในบทความนี้ ผมจะลองวิเคราะห์สาเหตุของความขัดแย้ง จากประเด็นทางการเมืองที่อยู่เบื้องหลังเหตุการณ์รุนแรงดังกล่าว โดยจะปูพื้นเหตุการณ์คร่าวๆ ก่อนจะเล่าบรรยากาศเบื้องหลังมันนะครับ

เมษายน 2021 เป็นช่วงรอมฎอน หรือเดือนศักดิ์สิทธิ์ที่ชาวมุสลิมทั่วโลกจะทำการถือศีลอด

สำหรับชาวอาหรับมุสลิมในอิสราเอล/ปาเลสไตน์นั้นมันเป็นเดือนศักดิ์สิทธิ์ในช่วงเวลาที่ผันผวนทีเดียว

พวกเขายังไม่ได้ผ่านพ้นภัยโควิดทีเดียว ประกอบกับอิสราเอลก็มีวิกฤตการเมืองอีก

เมืองหลวงของอิสราเอลหรือเมืองเยรูซาเลมเป็นเมืองที่มีความพิเศษ คือเป็นเมืองศักดิ์สิทธิ์ของสามศาสนาซึ่งมีรากฐานเดียวกัน ได้แก่ศาสนายิว คริสต์ อิสลาม

ในอดีตผู้ปกครองมุสลิมได้สร้างมัสยิดอัลอักศอซึ่งเป็นหนึ่งในสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุดของศาสนาอิสลามขึ้น ณ เมืองแห่งนี้

มัสยิดดังกล่าวถูกสร้างขึ้นบนเนินพระวิหาร ซึ่งเคยเป็นที่ตั้งวิหารศักดิ์สิทธิ์ของชาวยิว (ถูกทำลายลงไปหลายร้อยปีก่อนมุสลิมจะเข้ามายึดได้)

ต่อมาภายหลังสงครามโลกครั้งที่สองชาวยิวยุคใหม่ได้รวมกันตั้งประเทศอิสราเอลขึ้น พวกเขารบชนะชาวอาหรับ สามารถเข้ายึดครองเมืองเยรูซาเลมสำเร็จ
พวกเขายังให้มัสยิดอัลอักศอเป็นเขตของชาวมุสลิม โดยมีกองกำลังอิสราเอลดูแล

รัฐบาลอิสราเอลมีประวัติว่าพยายามรุกคืบเข้าไปยึดครองพื้นที่เยรูซาเลมตะวันออกซึ่งชาวอาหรับปาเลสไตน์อาศัยอยู่มาก (เยรูซาเลมตะวันตกเป็นฟากของชาวยิว) และใช้กฎหมายปกครองชาวยิว กับชาวอาหรับแบบสองมาตรฐาน

ยกตัวอย่างเช่นชาวยิวที่เกิดในเยรูซาเลมตะวันออกจะได้รับสัญชาติอิสราเอลอัตโนมัติ ขณะที่ชาวอาหรับที่เกิดในที่เดียวกันจะได้รับเพียง "สิทธิในการอาศัย" ซึ่งสิทธิดังกล่าวอาจถูกถอดถอนถ้าเขาไปอาศัยที่อื่นนานๆ เคยมีเคสที่ชาวอาหรับออกไปเรียนหรือทำงานเมืองนอก แล้วเสียสิทธิอาศัยไปเลย

อนึ่งรัฐบาลอิสราเอลเปิดโอกาสให้ชาวอาหรับในเยรูซาเลมตะวันออกขอสัญชาติอิสราเอลได้ แต่ส่วนใหญ่ไม่ยอมขอ และคนที่ขอนั้นก็ต้องผ่านกระบวนการที่ยากเย็นยาวนานมาก

แม้จะมีความพยายามประนีประนอมหลายครั้ง แต่กลุ่มหัวรุนแรงของทั้งสองฝ่ายมักจะทำให้การประนีประนอมยากขึ้น

ในลักษณะนี้ ขณะที่เยรูซาเลมตะวันตกเป็นดินแดนของโลกเจริญแล้ว ซึ่งมีผู้คนมีสิทธิเสรีภาพการแสดงออก เยรูซาเลมตะวันออกนั้นกลับเป็นดินแดนของการต่อสู้เรื่อยมา

เมษายน 2021 มีเคสความขัดแย้งระหว่างชาวยิวกับชาวอาหรับในพื้นที่พิพาทเยรูซาเลมตะวันออก ซึ่งชาวอาหรับเห็นว่าตนถูกขับไล่จากบ้าน เรื่องค่อยๆ ลุกลามมาตำรวจอิสราเอลจึงทำการปิดประตูดามัสกัส ซึ่งเป็นประตูหนึ่งของเมืองเก่าเยรูซาเลม และเป็นสถานที่ๆ ชาวอาหรับมักมาสังสรรค์กัน

พวกเขาอ้างว่าชาวอาหรับประท้วงอยู่เสมออยู่แล้ว และจำเป็นต้องปิดกั้นสถานที่บางแห่งเพื่อลดการประท้วง

การกระทำดังกล่าวกลับทำให้ชาวอาหรับประท้วงหนักกว่าเดิม และสามารถกดดันจนอิสราเอลยอมถอนการปิดกั้น ตอนนั้นพวกอาหรับก็ดีใจเพราะเข้าใจว่าชนะ

แต่เรื่องไม่จบแค่นั้น เดือนเดียวกันมีคลิป tiktok เป็นภาพชาวอาหรับปาเลสไตน์ตบหน้าชาวยิวออร์ทอดอกซ์ (คือพวกที่เคร่งศาสนายิว) โดยไร้เหตุผล (ซึ่งเป็นการกระทำที่ผิดมากนะครับ เดี๋ยวผมจะอธิบายต่อไปว่าทำไม)

คลิปดังกล่าวกลายเป็นไวรัล ชาวอาหรับส่วนใหญ่ไม่เห็นด้วย แต่มันก็มีชาวอาหรับที่เลียนแบบไปไล่ตบชาวยิวแบบ random

นี่ทำให้ชาวยิวหัวรุนแรงไม่พอใจ ออกเดินขบวนเรียกร้องให้จับชาวอาหรับมาฆ่าเสีย

...ทั้งสองฝ่ายปะทะกันหนักขึ้นๆ...

(ภาพแนบเป็นภาพชาวปาเลสไตน์ตบชาวยิว แต่ช่วงนี้เฟสบุคมีนโยบายแบนเนื้อหาที่ sensitive ทำให้ผมเซนเซอร์บางภาพในบทความนี้เพื่อกันไว้ก่อน ต้องขออภัยด้วยนะครับ)

วันที่ 7 พฤษภาคม เกิดเหตุตำรวจอิสราเอลบุกเข้ามัสยิดอัลอักศอขณะชาวอาหรับปาเลสไตน์กำลังประกอบศาสนกิจ

ชาวอาหรับได้ขว้างก้อนหินและของหนักใส่ตำรวจ ขณะที่ตำรวจขว้างระเบิดแฟลช ยิงแก๊สน้ำตา และกระสุนยางใส่ผู้ประท้วง

มีชาวอาหรับบาดเจ็บกว่า 300 คน ทั้งสองฝ่ายกล่าวหากันว่าเริ่มก่อน

เหตุการณ์นี้ได้เป็นชนวนให้ชาวมุสลิมทั่วโลกไม่พอใจ และทำให้เกิดการปะทะกันอย่างรุนแรงภายใต้วาทกรรมที่ว่า "ต้องปกป้องมัสยิดอัลอักศอ!" 

พวกที่เป็นแนวหน้าของสิ่งนี้คือชาวอาหรับหนุ่มสาวที่เติบโตมาภายใต้การกดขี่ พวกเขาออกไปต่อสู้กับตำรวจอิสราเอล และใช้โซเชียลมีเดียเป็นเครื่องมือสำคัญในการกระจายข่าวสาร

กลุ่มติดอาวุธฮามาสซึ่งเป็นกลุ่มอาหรับปาเลสไตน์ที่ต่อต้านการยึดครองของอิสราเอลได้ยกระดับการโจมตี โดยยิงจรวดนับพันลูกมายังเมืองอิสราเอล (ส่วนใหญ่ยิงใส่บ้านเรือนประชาชน) ทำให้มีคนบริสุทธิ์บาดเจ็บล้มตายบ้าง

แต่ส่วนใหญ่จรวดเหล่านั้นถูกระบบป้องกันภัย Iron Dome ของอิสราเอลสกัดไว้ได้เกือบหมด

อิสราเอลยิงขีปนาวุธตอบกลับ สังหารเจ้าหน้าที่ฮามาสพร้อมประชาชนอาหรับไปมากมาย!

ภาพที่ออกมาก็เหมือนที่เกิดขึ้นมาตลอด คือชาวอาหรับสู้ไม่ค่อยได้ แต่ก็สู้ตาย เพราะแค้นมาก!

...ล่าสุดวันพุธที่ผ่านมา (12 พ.ค. 2021) ฮามาสได้แจ้งว่าพร้อมเจรจาหยุดยิงกับอิสราเอลโดยอยากให้รัสเซียมาไกล่เกลี่ย

แต่รัฐมนตรีกลาโหมอิสราเอลบอกว่า "จะไม่พูดถึงการหยุดยิง และไม่ฟังคำเทศนาจากกลุ่มหรือองค์กรไหน เพราะเรามีสิทธิหน้าที่ในการปกป้องพลเมืองของเรา!"

มีหลายคนกังวลว่าเรื่องนี้อาจพัฒนาไปเป็นสงครามเต็มรูปแบบ ...แต่เรื่องนี้เกี่ยวกับวิกฤตการเมืองอิสราเอลอย่างไรล่ะ?

ภาพแนบ: หญิงปาเลสไตน์ร้องไห้เมื่อเห็นอาคารที่พังจากระเบิด 

ขอปูพื้นว่า อิสราเอลนั้นปกครองโดยพรรคลิคุด (แปลว่าการรวมกันให้มั่นคง) มาแทบจะตลอด ตั้งแต่ปี 1977
พรรคลิคุดมีผู้นำคือ นายเบนจามิน เนทันยาฮู นายกรัฐมนตรี 

เนทันยาฮู แต่เดิมเป็นทหารหาญ เคยนำหน่วยรบพิเศษต่อสู้สมรภูมิสำคัญมาหลายสมรภูมิ รวมทั้งสงครามยมคิปปูร์ด้วย เรื่องจิตวิญญานนักรบนั้นไม่ต้องพูดถึง

เขาเป็นนายกรัฐมนตรีอิสราเอลติดต่อกันมาสิบกว่าปี ที่ผ่านมาได้นำพาประเทศต่อสู้กับศัตรูต่างๆ โดยเฉพาะอิหร่าน มิได้เพลี่ยงพล้ำ

สำหรับคนเป็นนักรบนั้น มันมีมุมมองเก่าแก่ที่เหมือนจะเป็นจริงอยู่เสมอ คืออิสราเอลตั้งอยู่ในดงศัตรู ถ้าไม่สู้ให้ชนะ ก็จะถูกทำลายให้สูญหายไป

ภาพแนบ: เนทันยาฮูในวัยหนุ่ม 

พรรคลิคุดเป็นพรรคการเมืองที่มีอุดมการณ์เอียงขวา ชาตินิยม มีแนวทางเศรษฐกิจแบบทุนนิยม เสรีนิยม แต่หลักๆ ยึดถืออุดมการณ์ไซออนนิสต์ ซึ่งเป็นรากฐานของประเทศอิสราเอล

อุดมการณ์นี้บอกว่า ชาวยิวเป็นชนชาติพิเศษที่วัฒนธรรมเป็นเอกลักษณ์ ที่ผ่านมาถูกกดขี่ข่มเหง เพราะไม่มีดินแดนของตนเอง ชาวยิวจึงควรสร้างประเทศของชาวยิวขึ้นในดินแดนปาเลสไตน์ ซึ่งมีความผูกพันในทางประวัติศาสตร์ (ชาวยิวเคยเป็นชนชาติหลักที่อาศัยอยู่ในดินแดนปาเลสไตน์เมื่อพันกว่าปีก่อน)

โดยไซออนนิสต์มีหลายสาย แต่สายหลักจะไม่เน้นศาสนา ยุคแรกๆ เน้นทางสังคมนิยม แรงงาน ให้ประชาชนช่วยกันทำงานสร้างประเทศด้วยซ้ำ

ยิวที่เชื่อในอุดมการณ์ไซออนนิสต์นี้แหละเป็นพวกที่รบชนะอาหรับ จนสร้างประเทศขึ้นมาสำเร็จ

และความเก่งกาจของชาวยิวที่เชื่ออุดมการณ์ไซออนนิสต์ดังกล่าว ทำให้พวกที่เชื่อทฤษฎีสมคมคิดหลายกลุ่ม มักบอกว่าไซออนนิสต์เป็นสมาคมลับที่อยู่เบื้องหลังสิ่งต่างๆ + มองว่ายิวทั้งหมดเป็นไซออนนิสต์ ซึ่งเป็นการเคลมที่ผิดและทำให้เกิดการเหยียดผิวตามมา ผมเคยเขียนอธิบายเรื่องนี้ในหนังสือประวัติศาสตร์ชาวยิวชื่อ "โลหิตอิสราเอล"

ภาพแนบ: ใบโฆษณาชวนให้ชาวยิวทั่วโลกเดินทางไปทำงานสร้างประเทศที่อิสราเอล

ถามว่าอิสราเอลมีเพียงคนที่นิยมไซออนนิสต์หรือ? คำตอบคือไม่... มันห่างไกลจากสิ่งนั้นมาก...

อิสราเอลเป็นประเทศที่มีความหลากหลาย มีหลายกลุ่มที่จริงๆ แล้วต่อต้านไซออนนิสต์ด้วยซ้ำ

เช่นพวกยิวออร์ทอดอกซ์ที่เคร่งศาสนา พวกเขาบอกว่าการที่รัฐบาลอิสราเอลกดขี่ชาวปาเลสไตน์นั้นเป็นเรื่องผิดหลักศีลธรรม บางคนยังไปร่วมประท้วงกับชาวปาเลสไตน์ด้วย

ด้านหนึ่งชาวอิสราเอลหลายส่วนไม่ชอบพวกนี้ บอกว่าเป็นพวกเกลียดตัวกินไข่ อาศัยในแผ่นดินอิสราเอล แต่ต่อต้านผู้ที่สร้างประเทศขึ้นมา

(ดังนั้นจะเห็นว่าการที่มีคลิปชาวปาเลสไตน์ตบหน้ายิวออร์ทอดอกซ์แบบไร้เหตุผลนั้น จริงๆ ผิดมาก)

นอกจากนั้นในการยึดครองปาเลสไตน์ทำให้อิสราเอลต้องให้สัญชาติกับชาวอาหรับปาเลสไตน์เป็นจำนวนมาก รวมแล้วมีประมาณ 21% ของประชากรทั้งหมด

พวกนี้บางทีก็จะถูกชาวอาหรับที่ไม่ได้รับสัญชาติอิสราเอลดูถูก แต่หลายๆ ส่วนก็ออกไปประท้วงร่วมกันเวลางานเข้า

เมื่อรวมประชากรเชื้อสายอาหรับกับประชากรยิวออร์ทอดอกซ์ซึ่งมี 13% นั้น แม้ยังไม่ใช่คนส่วนใหญ่ แต่ก็มีมากขึ้นเรื่อยๆ เพราะพวกนี้ไม่นิยมคุมกำเนิด

...มีหน่วยงานอิสราเอลคำนวณว่าถ้าไม่ทำอะไร พวกยิวออร์ทอดอกซ์กับอาหรับอาจรวมกันกลายเป็นประชากรส่วนใหญ่ของประเทศในปี 2065

...และในที่สุดอุดมการณ์ไซออนนิสต์อาจถูกทำลาย เพราะสนิมเหล็กเกิดแต่เนื้อในตน

ภาพแนบ: ชาวอิสราเอลเชื้อสายอาหรับไปใช้สิทธิลงคะแนนเสียง

นอกจากนั้น บรรดาคนรุ่นใหม่ของอิสราเอลก็จะพบว่าขณะกระแสของโลกนั้นเน้นเรียกร้องให้คนเท่าเทียมกันมากขึ้น มีการให้สิทธิสตรี หรือสิทธิกลุ่มหลากหลายทางเพศมากขึ้น

แต่ใกล้ๆ บ้านของพวกเขานั้นกลับมีการเลือกปฏิบัติด้วยเชื้อชาติอยู่เสมอ ตำหนิเพียงว่าอีกฝ่ายนั้นเป็นอาหรับ

เด็กหลายๆ คนจะมีคำถามว่า ความขัดแย้งนี้เกิดเพราะอะไร? ชาวอาหรับเป็นผู้ก่อการร้ายกันหมดจริงหรือ? พวกเขาเจรจากับชาวอาหรับได้หรือไม่ หรือควรทำอย่างไร?


ดังนั้นในช่วงปีหลังๆ เนทันยาฮูจึงต้องพบว่าความนิยมของตัวเขา และอุดมการณ์ไซออนนิสต์เอียงขวานั้นเสื่อมถอยลงเรื่อยๆ

เมื่อประกอบกับเขามีปัญหาพัวพันคอรัปชัน ทำให้ไม่อาจนำพรรคครองคะแนนเสียงข้างมากสำเร็จ

...แต่คู่แข่งของเนทันยาฮูก็มิได้แข็งแกร่ง ในรอบสองปีที่ผ่านมานี้ อิสราเอลต้องทำการเลือกตั้งถึงสี่ครั้ง เพราะไม่มีฝ่ายไหนสามารถจัดตั้งรัฐบาลเสียงข้างมากได้โดยเด็ดขาด กลายเป็นวิกฤตการเมืองไป

***  อ่านต่อใน comment นะครับ ***
แสดงความคิดเห็น
Preview
โปรดศึกษาและยอมรับนโยบายข้อมูลส่วนบุคคลก่อนเริ่มใช้งาน อ่านเพิ่มเติมได้ที่นี่