เพื่อนๆคิดว่า การบินไทย มีโอกาสล้มละลายไหม?

ถ้าโลกเรายังเดินทางด้วยเครื่องบินแบบนี้อยู่ ผมว่าการบินไทยยังจะไม่ล้มละลายง่ายๆ ครับ เหตุเพราะอย่างที่ว่าคือผู้ถือหุ้นหลักคือกระทรวงการคลังจริงๆ

ปัจจุบันรัฐบาลประเทศไทยยังมีเงินถุงเงินถัง มีสภาพคล่องอยู่ในระดับที่ดีมากๆ ดังนั้นประเด็นแรกที่สำคัญคือรัฐบาลยังสามารถอุ้มการบินไทยได้สบายๆ

เรื่องสองคือการบินไทยไม่ใช่แค่เป็นธุรกิจที่เกิดมาเพื่อทำกำไรอย่างเดียว แต่มันคือหน้าตาของรัฐบาล หน้าตาของประเทศในเวทีโลกด้วย ทุกวันนี้การบินไทยยังเป็นหน้าตาของประเทศ การบินไทยเป็นสายการบินเก่าแก่ที่คนยุโรปยังนิยมใช้ (แม้จะโดนสายตะวันออกกลาง และโลว์คอสต์แย่งตลาดไปพอสมควรก็ตาม) แบรนด์ก็ยังแข็งแกร่ง และเป็นสายการบินหนึ่งในผู้ก่อตั้ง Star Alliance ด้วย ถ้าหากการบินไทยขาดทุนจนไปไม่ไหว แล้วรัฐไม่เข้าไปอุ้ม จนการบินไทยเจ๊งขึ้นมา ภาพลักษณ์ของประเทศและรัฐบาลไทยจะเสียหายมาก จะพาลไปถึงภาพลักษณ์เศรษฐกิจของประเทศด้วย แล้วก็รู้ๆ กันอยู่ว่าคนไทยเสียตังค์ไม่ว่า เสียหน้าไม่ได้ ตรงนี้เลยกล้าการันตีว่าต่อให้รัฐบาลชุดไหนก็ตาม ถึงปากจะบอกว่าไม่อุ้มหรอกนะ แต่ถ้าการบินไทยมีปัญหาจริงๆ ขึ้นมา ไม่ว่ารัฐบาลชุดไหนก็ต้องเข้าไปอุ้มสุดตัวแน่นอน ขาดทุนแค่ไหนก็ต้องอุ้ม ปล่อยเจ๊งไม่ได้เด็ดขาด (ซึ่งมันก็เลยเป็นจุดบอดของการบินไทยด้วย ที่พนักงานบางส่วนคิดว่า ยังไงรัฐก็อุ้มแน่นอน ไม่เจ๊งแน่ ก็เลยไม่เต็มที่กับองค์กร)

เรื่องที่สาม การบินไทยถือเป็นสายการบินหลักที่นำนักท่องเที่ยวต่างชาติเข้าไทย เอาเงินเข้าระบบเศรษฐกิจและการท่องเที่ยวของไทยอย่างมหาศาลครับ เค้าบอกว่าการที่สายการบินเจ๊งเหมือนเรื่องเล็ก แต่จริงๆ มันไม่เล็ก เพราะการเดินทางคือการพานักท่องเที่ยวเข้ามาใช้จ่ายในประเทศ ถ้าสายการบินเจ๊ง ผลกระทบจะเป็นลูกโซ่คือ ไฟลต์ของนักท่องเที่ยวจะถูกยกเลิก ยิ่งสายการบินใหญ่มากก็ยิ่งกระทบนักท่องเที่ยวจำนวนมาก แล้วก็จะไม่เกิดการนำเงินมาใช้จ่ายในประเทศ ทีนี้งานจะเข้าการท่องเที่ยวและระบบเศรษฐกิจในประเทศอีก ซึ่งไม่ใช่เรื่องเล่นๆ เลยนะครับ ดังนั้นต่อให้การบินไทยขาดทุนบักโกรกอีกแค่ไหน ก็ต้องอุ้มให้บินต่อไปให้ได้ ใช้เงินแค่ไหนก็ต้องทำ เพราะถ้าไม่ทำ แล้วการท่องเที่ยวเสียหายขึ้นมา อันนี้เจ๊งหนักกว่าเดิมครับ

แล้วไหนจะเรื่องความมั่นคงอีก ที่เราใช้การบินไทยเป็นเครื่องของรัฐบาลในภาวะฉุกเฉิน เกิดต้องอพยพคนไทยในพื้นที่เสี่ยงภัยกลับประเทศด่วน รัฐบาลจะใช้ใครที่ไหนละครับถ้าไม่ใช่การบินไทย ไปเช่าเหมาลำก็ไม่ใช่ง่ายๆ ยิ่งถ้าเสี่ยงภัย ยังไงประเทศไทยก็ต้องมี flag carrier ครับ

จะสังเกตว่าการบินไทยไม่ใช่องค์กรธุรกิจที่ทำกำไรอย่างเดียว แต่มันมีบริบทหลายๆ อย่างที่ผูกกับประเทศไทยไว้ด้วย ดังนั้นรัฐบาลไทยไม่มีวันปล่อยให้การบินไทยเจ๊งหรือล้มละลายเด็ดขาดครับ ล้มไม่ได้เลยเพราะจะกระทบอะไรอีกเยอะมาก

แต่ ก็อย่าได้วางใจไป ถึงองค์กรไม่ล้ม ถึงรัฐบาลอุ้มไม่ให้เจ๊ง แต่ถึงจุดนึง ถ้าจะอุ้มไปตลอดให้เลือดซิบๆ ก็คงไม่ไหวหรอกครับ ถ้าขาดทุนจนอุ้มหนักๆ ถึงจุดนึงแล้วสถานการณ์ไม่ดีขึ้น คงได้มีมติคณะรัฐมนตรี หรือออก พ.ร.บ. มาผ่าตัดองค์กรรัฐวิสาหกิจพวกนี้ครับ เป็นไปได้ว่าซักวันอาจจะต้อง downsizing การบินไทยลง ลดจำนวนเครื่องลง อาจจะตัดส่วนธุรกิจที่ไม่ทำกำไรออกไป อาจจะลดเส้นทางลงแล้วโยกไปให้ไทยสไมล์บินแทน (ซึ่งทุกวันนี้ก็ทำไปเยอะแล้ว) และลดพนักงานในส่วนที่ไม่จำเป็นด้วย ซึ่งมันก็ยากมากโดยเฉพาะพนักงานที่เป็นพนักงานรัฐวิสาหกิจ เอาออกยากทีเดียว

ผมว่าจะปล่อยให้ล้มละลายแบบ JAL คงไม่ใช่แนวทางของรัฐบาลไทย แต่ถึงอย่างนั้น JAL ก็ไม่ได้หายไปเลย แค่เปลี่ยนแปลงโครงสร้าง ตัวอย่างที่พอเทียบเคียงได้คือ Malaysia Airlines อันนี้วิกฤตกว่าการบินไทยมากเลย บ้างก็ว่ามันเจ๊งได้ง่ายๆ เลย แต่ผ่านมาหลายปีแล้ว รัฐบาลมาเลเซียก็ยังอุ้ม Malaysia Airlines ให้อยู่รอดได้จนถึงวันนี้ นี่ไงครับที่บอกว่าเสียตังค์ไม่ว่า เสียหน้าไม่ได้