จิตมีรูป จิตไม่ได้เป็นตัวรูป
จิตมีเวทนา จิตไม่ได้เป็นตัวเวทนา
จิตมีสัญญา จิตไม่ได้เป็นตัวสัญญา
จิตมีสังขาร จิตไม่ได้เป็นตัวสังขาร
จิตมีวิญญาณ จิตไม่ได้เป็นตัววิญญาณ
จิตมีกุศล จิตไม่ได้เป็นตัวกุศล
จิตมีอกุศล จิตไม่ได้เป็นตัวอกุศล
จิตมีกาม จิตไม่ได้เป็นตัวกาม
จิตมีราคะ จิตไม่ได้เป็นตัวราคะ
จิตมีตัณหา จิตไม่ได้เป็นตัวตัณหา
จิตมีกิเลส จิตไม่ได้เป็นตัวกิเลส
จิตมีความโกรธ จิตไม่ได้เป็นตัวโกรธ
จิตมีความโลภ จิตไม่ได้เป็นตัวโลภ
จิตมีความหลง จิตไม่ได้เป็นตัวหลง
๑. ธรรมชาติใดย่อมคิด ธรรมชาตินั้นชื่อว่า จิต
จิตมีความคิด จิตไม่ใช่เป็นตัวความคิด
ความคิดไม่ใช่จิต
๒. ธรรมชาติใดย่อมน้อมไปหาอารมณ์ ธรรมชาตินั้นชื่อว่า มโน
จิตมีน้อมไปหาอารมณ์ จิตไม่ได้เป็นตัวน้อมไปหาอารมณ์
น้อมไปหาอารมณ์ไม่ใช่จิต
๓. จิตนั่นแหล่ะได้รวบรวมอารมณ์ไว้ภายใน ดังนั้นจึงชื่อว่า หทัย
จิตมีรวบรวมอารมณ์ จิตไม่ได้เป็นตัวรวบรวมอารมณ์
รวบรวมอารมณ์ไม่ใช่จิต
๔. ธรรมชาติคือ ฉันทะที่มีในใจนั่นเอง ชื่อว่า มานัส
จิตมีฉันทะ จิตไม่ได้เป็นตัวฉันทะ
ฉันทะไม่ใช่จิต
๕. จิตเป็นธรรมชาติที่ผ่องใส จึงชื่อว่า ปัณฑระ
จิตมีความผ่องใส จิตไม่ได้เป็นตัวผ่องใส
ความผ่องใสไม่ใช่จิต
๖. มนะนั่นเองเป็นอายตนะ คือเป็นเครื่องต่อ จึงชื่อว่า มนายตนะ
จิตมีเครื่องต่อ จิตไม่ได้เป็นตัวเครื่องต่อ
ตัวเครื่องต่อไม่ใช่จิต
๗. มนะอีกนั่นแหละที่เป็นอินทรีย์ คือครองความเป็นใหญ่ จึงชื่อว่า มนินทรีย์
จิตมีอินทรีย์ จิตไม่ได้เป็นตัวอินทรีย์
ตัวอินทรีย์ไม่ใช่จิต
๘. ธรรมชาติใดที่รู้แจ้งอารมณ์ ธรรมชาตินั้นชื่อว่า วิญญาณ
จิตมีรู้แจ้งอารมณ์ จิตไม่ได้เป็นตัววิญญาณ
วิญญาณไม่ใช่จิต
๙. วิญญาณนั่นแหละเป็นขันธ์ จึงชื่อว่า วิญญาณขันธ์
จิตมีวิญญาณขันธ์ จิตไม่ได้เป็นตัววิญญาณขันธ์
ตัววิญญาณขันธ์ไม่ใช่จิต
๑๐. มนะนั่นเองเป็นธาตุชนิดหนึ่ง ที่รู้แจ้งซึ่งอารมณ์ จึงชื่อว่า มโนวิญญาณธาตุ
จิตมีมโนวิญญาณธาตุ จิตไม่ได้เป็นตัวมโนวิญญาณธาตุ
มโนวิญญาณธาตุไม่ใช่จิต
มโน ไม่ใช่จิต ไม่ใช่หทัย ไม่ใช่มานัส ไม่ใช่ปัณฑระ ไม่ใช่มนายตนะ ไม่ใช่มนินทรีย์ ไม่ใช่วิญญาณ ไม่ใช่วิญญาณขันธ์ ไม่ใช่มโนวิญญาณธาตุ
หทัย ไม่ใช่จิต ไม่ใช่มโน ไม่ใช่มานัส ไม่ใช่ปัณฑระ ไม่ใช่มนายตนะ ไม่ใช่มนินทรีย์ ไม่ใช่วิญญาณ ไม่ใช่วิญญาณขันธ์ ไม่ใช่มโนวิญญาณธาตุ
มานัส ไม่ใช่จิต ไม่ใช่มโน ไม่ใช่หทัย ไม่ใช่ปัณฑระ ไม่ใช่มนายตนะ ไม่ใช่มนินทรีย์ ไม่ใช่วิญญาณ ไม่ใช่วิญญาณขันธ์ ไม่ใช่มโนวิญญาณธาตุ
ปัณฑระ ไม่ใช่จิต ไม่ใช่มโน ไม่ใช่หทัย ไม่ใช่ ไม่ใช่มานัส มนายตนะ ไม่ใช่มนินทรีย์ ไม่ใช่วิญญาณ ไม่ใช่วิญญาณขันธ์ ไม่ใช่มโนวิญญาณธาตุ
มนายตนะ ไม่ใช่จิต ไม่ใช่มโน ไม่ใช่หทัย ไม่ใช่ปัณฑระ ไม่ใช่มานัส ไม่ใช่มนินทรีย์ไม่ใช่วิญญาณ ไม่ใช่วิญญาณขันธ์ ไม่ใช่มโนวิญญาณธาตุ
มนินทรีย์ ไม่ใช่จิต ไม่ใช่มโน ไม่ใช่หทัย ไม่ใช่ปัณฑระ ไม่ใช่มนายตนะ ไม่ใช่มานัส ไม่ใช่วิญญาณ ไม่ใช่วิญญาณขันธ์ ไม่ใช่มโนวิญญาณธาตุ
วิญญาณ ไม่ใช่จิต ไม่ใช่มโน ไม่ใช่หทัย ไม่ใช่ปัณฑระ ไม่ใช่มนายตนะ ไม่ใช่มานัส ไม่ใช่มนินทรีย์ ไม่ใช่วิญญาณขันธ์ ไม่ใช่มโนวิญญาณธาตุ
วิญญาณขันธ์ ไม่ใช่จิต ไม่ใช่มโน ไม่ใช่หทัย ไม่ใช่ปัณฑระ ไม่ใช่มนายตนะ ไม่ใช่มานัส ไม่ใช่มนินทรีย์ ไม่ใช่วิญญาณ ไม่ใช่มโนวิญญาณธาตุ
มโนวิญญาณธาตุ ไม่ใช่จิต ไม่ใช่มโน ไม่ใช่หทัย ไม่ใช่ปัณฑระ ไม่ใช่มนายตนะ ไม่ใช่มานัส ไม่ใช่มนินทรีย์ ไม่ใช่วิญญาณ ไม่ใช่วิญญาณขันธ์
จิต มโน หทัย มานัส ปัณฑระ มนายตนะ มนินทรีย์ วิญญาณ วิญญาณขันธ์ มโนวิญญาณธาตุ เป็นสิ่งเดียวกัน
ฉนั้น มโน หทัย มานัส ปัณฑระ มนายตนะ มนินทรีย์ วิญญาณ วิญญาณขันธ์ มโนวิญญาณธาตุ ต้องเป็นสิ่งเดียวกันด้วยซึ่เป็นไปไม่ได้
เพราะเป็นคนละอย่างกัน
จิตมีสิ่งนั้น จิตไม่ได้เป็นสิ่งนั้น