มหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม กำหนดจัดงานเปิดตัวหนังสือ “สู่ขวัญข้าว พระเจ้าแผ่นดิน” ซึ่งจัดทำขึ้นเพื่อน้อมเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณฯ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งทรงมีพระมหากรุณาธิคุณต่อมหาวิทยาลัยราชภัฏมาอย่างต่อเนื่อง
อีกทั้งยังเป็นการเผยแพร่ความหมายที่แท้ของคำว่า “พระเจ้าแผ่นดิน” ดังความตอนหนึ่งในคำนำ เขียนโดย รองศาสตราจารย์ สุมาลี ไชยศุภรากุล อธิการบดีมหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม ว่า
“พระเจ้าแผ่นดิน ผู้เป็นสมมติเทพ ในฐานะกษัตริย์ ซึ่งมีความหมายตามรากศัพท์ว่า ผู้นำแห่งงานเกษตรกรรม เป็นผู้ทรงบันดาลความอุดมสมบูรณ์ให้แก่ผืนนา และต้นข้าวบนผืนแผ่นดินที่พระองค์ทรงครอบครองและอภิบาล เป็นที่มาของชื่อหนังสือ “สู่ขวัญข้าว พระเจ้าแผ่นดิน”
รองศาสตราจารย์ สุมาลี ไชยศุภรากุล อธิการบดีมหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม
ทั้งนี้ สาระสำคัญอีกส่วนหนึ่งของหนังสือเล่มนี้ คือการรวบรวมพิธีกรรม “สู่ขวัญข้าว บูชาแม่โพสพ” ของชาวนาไทยทั่วทุกภาค ตลอดจน กลุ่มชาติพันธุ์อันหลากหลายใต้ร่มบรมโพธิสมภารของพระเจ้าแผ่นดินสยาม ซึ่งนับวัน พิธีกรรมอันงดงามนี้จะค่อย ๆ เลือนหายไปจากสังคมไทยพร้อมกับการจากไปของชาวนารุ่นปู่ย่าตายาย ในภาวะที่เทคโนโลยีและการใช้สารเคมี กำลังเข้ามาแทนที่การทำนาแบบดั้งเดิม ที่เชื่อว่าในท้องนามีสิ่งศักดิ์สิทธิ์สถิตอยู่ และคอยบันดาลความบริบูรณ์พูนผลให้ชาวนาไทยแต่ไหนแต่ไรมา จึงแสดงความกตัญญูกตเวทิตา ด้วยการบัดพลีบูชาและขอขมาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ซึ่งเปรียบได้ดั่งขวัญและกำลังใจของเกษตรกร
อย่างไรก็ตาม ภายใต้ความเชื่อเดียวกัน ทว่า แต่ละภูมิภาคจะมีขั้นตอนและวิธีการบูชาแม่โพสพไม่ซ้ำแบบกัน หนังสือ “สู่ขวัญข้าว พระเจ้าแผ่นดิน” จึงเปี่ยมด้วยสีสันอันแตกต่างหลากหลายของการทำขวัญข้าวทั่วไทย ถือเป็นบันทึกทางประวัติศาสตร์สังคมและวัฒนธรรมไทย ที่มหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษมภูมิใจนำเสนอ
อาจกล่าวได้ว่า “สู่ขวัญข้าว พระเจ้าแผ่นดิน” เป็นหนังสือภาพเล่มแรก ที่รวบรวมภาพและเรื่องราวพิธีกรรมสู่ขวัญข้าวทุกภูมิภาคไว้มากที่สุด เขียนโดยนักวัฒนธรรมและนักประวัติศาสตร์ อาทิ อ.พลาดิศัย สิทธิธัญกิจ คุณศุภวุฒิ จันทสาโร ถ่ายภาพโดยช่างภาพชั้นครู อาทิ ดร.สงคราม โพธิ์วิไล คุณวสันต์ วณิชชากร คุณนคเรศ ธีระคำศรี คุณเอกรินทร์ เอกอัจฉริยะวงศ์ ฯลฯ
โดยมี คุณสายัณห์ ชื่นอุดมสวัสดิ์ เป็นบรรณาธิการภาพ และออกแบบจัดรูปเล่ม ส่วนบรรณาธิการอำนวยการ คือ คุณธีรภาพ โลหิตกุล ผู้ริเริ่มความคิดทำหนังสือเล่มนี้ จากการได้เห็นพิธีกรรมสู่ขวัญข้าว ที่ท้องทุ่งอำเภอพนมทวน กาญจนบุรี เป็นครั้งแรกในชีวิต เมื่อเดือนตุลาคม ๒๕๖๑ ทั้ง ๆ ที่ตั้งชื่อจริงให้ลูกสาวว่า “ขวัญข้าว” มานานกว่า ๒๐ ปีแล้ว
อาจารย์ธีรภาพ โลหิตกุล บรรณาธิการอำนวยการหนังสือ “สู่ขวัญข้าว พระเจ้าแผ่นดิน”
นิทรรศการภาพ “สู่ขวัญข้าว พระเจ้าแผ่นดิน”
(ภาพถ่ายทุกภาพของผมในกระทู้นี้ ท่านสามารถก๊อปปี้นำไปใช้ประโยชน์ได้เลย โดยไม่จำเป็นต้องให้เครดิตผมก็ได้ สำหรับงานนี้ผมอาจจะไม่ได้ถ่ายภาพได้ครบทุกช่วง รวมทั้งคลิปวีดีโอที่ผมถ่ายนั้น ภาพอาจจะสั่นและเบลอไปบ้างในบางช่วง ผมกราบขออภัยไว้ ณ ที่นี้ด้วยครับ ขอบคุณครับ)
การแสดงในช่วงก่อนเปิดงาน เป็นการอ่านบทกวีเคล้าเสียงแคน
อ่านบทอาเศียรวาท “พระมิ่งขวัญชาวนาไทย” โดย นายสัจภูมิ ละออ
การแสดงชุด “เสียงแคนแดนไททรงดำ” จากนาบุญข้าวหอม เพชรบุรี
งานเปิดตัวหนังสือ “สู่ขวัญข้าว พระเจ้าแผ่นดิน”