*เมื่อพิจารณาเห็น เบญจขันธ์โดยความเป็นอนัตตา .. เมื่อพิจารณาเห็นว่า ความดับแห่งเบญจขันธ์ เป็นนิพพานเป็นประโยชน์อย่างยิ่ง

-- เพื่อความเข้าใจพระสูตร  ทำความเข้าใจคำศัพท์  ที่เป็นหัวใจของพระธรรมบทนี้ก่อน

       อรรถกถา อธิบายคำศัพท์หรือข้อธรรมที่ยากในพระไตรปิฎก  (แปลจากภาษาบาลี)
      ...
ในบทนี้ว่า สมฺมตฺตนิยามํ สัมมัตตนิยาม (ความชอบและความแน่นอน) นี้มีความดังนี้.
               ชื่อว่า สมฺมตฺโต เพราะเป็นสภาวะชอบโดยความหวังอย่างนี้ว่า จักนำประโยชน์เกื้อกูลและความสุขมาให้แก่เรา โดยความเจริญอย่างนี้ว่า จักนำประโยชน์เกื้อกูลและความสุขมาให้แก่เราโดยความเจริญอย่างนั้น และโดยปรากฏความเป็นไปอันไม่วิปริต ในสิ่งไม่งามเป็นต้นว่าเป็นของงาม.
               ชื่อว่า นิยาโม เพราะเป็นความแน่นอนด้วยการให้ผลในลำดับและด้วยการบรรลุพระอรหัต.
               ความว่า การตั้งใจแน่วแน่.
               ชื่อว่า สมฺมตฺตนิยาโม เพราะความชอบและความแน่นอน.
               นั้นคืออะไร คือโลกุตรมรรค แต่โดยพิเศษก็คือโสดาปัตติมรรค.
               ด้วยเหตุนั้น ท่านจึงกล่าวว่า๑- นิยโต สมฺโพธิปรายโน มีการตรัสรู้ในเบื้องหน้าแน่นอน เพราะแน่นอนด้วยมรรคนิยาม สู่สัมมัตตนิยามนั้น.


http://www.84000.org/tipitaka/read/?31/735

พระไตรปิฎกเล่มที่ ๓๑  พระสุตตันตปิฎกเล่มที่ ๒๓
ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค

             [๗๓๕] ภิกษุย่อมได้อนุโลมขันติด้วยอาการเท่าไร ย่างลงสู่สัมมัตต
นิยามด้วยอาการเท่าไร ภิกษุย่อมได้อนุโลมขันติด้วยอาการ ๔๐ ย่างลงสู่สัมมัตต
นิยามด้วยอาการ ๔๐ ฯ
             ภิกษุย่อมได้อนุโลมขันติด้วยอาการ ๔๐ เป็นไฉน ย่างลงสู่สัมมัตตนิยาม
ด้วยอาการ ๔๐ เป็นไฉน ฯ

             ภิกษุพิจารณาเห็นเบญจขันธ์ โดย
ความเป็นของไม่เที่ยง ๑
เป็นทุกข์ ๑
เป็นโรค ๑
เป็นดังหัวฝี ๑
เป็นดังลูกศร ๑
เป็นความลำบาก ๑
เป็นอาพาธ ๑
เป็นอย่างอื่น ๑
เป็นของชำรุด ๑
เป็นเสนียด ๑
เป็นอุบาทว์ ๑
เป็นภัย ๑
เป็นอุปสรรค ๑
เป็นความหวั่นไหว ๑
เป็นของผุพัง ๑
เป็นของไม่ยั่งยืน ๑

เป็นของไม่มีอะไรต้านทาน ๑
เป็นของไม่มีอะไรป้องกัน ๑
เป็นของไม่เป็นที่พึ่ง ๑
เป็นของว่าง ๑
เป็นของเปล่า ๑
เป็นของสูญ ๑
เป็นอนัตตา ๑
เป็นโทษ ๑
เป็นของมีความแปรปรวนเป็นธรรมดา ๑
เป็นของหาสาระมิได้ ๑

เป็นมูลแห่งความลำบาก ๑
เป็นดังเพชฌฆาต ๑
เป็นความเสื่อมไป ๑
เป็นของมีอาสวะ ๑

เป็นของอันปัจจัยปรุงแต่ง ๑
เป็นเหยื่อแห่งมาร ๑
เป็นของมีความเกิดเป็นธรรมดา ๑
เป็นของมีความแก่เป็นธรรมดา ๑
เป็นของมีความป่วยไข้เป็นธรรมดา ๑
เป็นของมีความตายเป็นธรรมดา ๑

เป็นของมีความเศร้าโศกเป็นธรรมดา ๑
เป็นของมีความร่ำไรเป็นธรรมดา ๑
เป็นของมีความคับแค้นใจเป็นธรรมดา ๑
เป็นของมีความเศร้าหมองเป็นธรรมดา ๑