๔๑๗. อถ ปจฺฉา กุรุเต โยคํ กิจฺเจ อาวาสุ สีทติ.
ถ้าทำความเพียรในกิจการล้าหลัง จะจมอยู่ในวิบัติ.
ขุ. ชา. วีส. ๒๗๔๓๔.
“พฤติกรรมของใคร มุ่งอยู่แล้วก็จะได้เบาใจ ว่าจะตามแต่พฤติกรรมของสังคม และพฤติกรรมของชาติ อันหากระทำผิด-ถูก ที่ยิ่งไปกว่าคำโฆษณานั้น จะต้องเลือกทางถูก แล้วไหว้วานบอกกล่าว กันให้ลงใจ คิดกระทำเป็นพฤติกรรม
ซึ่งถ้าจะให้พิจารณาแล้ว ก็จะต้องพิจารณา แต่ใคร่จะว่ากันในลักษณะพิธีกรรมนั้น เห็นจะไม่ใช่สิ่งที่ถูกต้อง ไม่ดีจริง ต้องหาเหตุด้วยการกำหนดพฤติการณ์ ต่อความที่ตนเองจะต้องได้ละอาย จึงถูกต้อง ต่อความที่ชาตินั้น ที่ตระกูลอื่น ต่อชั่วโคตรที่จะนับขึ้นไป ต่อลูกหลานเหลนที่จะนับได้อนาคตอีกนั้น และคนอื่น ๆ จะได้ช่วยมองเห็น พาหนทางกำชับกำชา ตรวจตราบังคับสิ่งแปลกวาทะ มอบวานวาระบังคับกระทำบท ที่ถูกที่ชอบด้วยกันในชนิดอย่างดี จะได้ทำได้ เพราะทุกคนต่างย้ำจะให้เกิดวิธีการ ไม่ใช่คิดชอบคิดถูก-ผิด เอาแต่แค่พิธีกรรม ซึ่งอวดแล้ว หาหลักประจักษ์ให้รู้แจ้ง ได้ความประพฤติพัฒนา พาตัวให้พ้นผิดตาม ที่แท้ยังหาทางให้ตนได้พบดีจริงอะไรไม่ได้”
เอาแต่แค่พิธีกรรม ซึ่งอวดแล้ว
ถ้าทำความเพียรในกิจการล้าหลัง จะจมอยู่ในวิบัติ.
ขุ. ชา. วีส. ๒๗๔๓๔.
“พฤติกรรมของใคร มุ่งอยู่แล้วก็จะได้เบาใจ ว่าจะตามแต่พฤติกรรมของสังคม และพฤติกรรมของชาติ อันหากระทำผิด-ถูก ที่ยิ่งไปกว่าคำโฆษณานั้น จะต้องเลือกทางถูก แล้วไหว้วานบอกกล่าว กันให้ลงใจ คิดกระทำเป็นพฤติกรรม
ซึ่งถ้าจะให้พิจารณาแล้ว ก็จะต้องพิจารณา แต่ใคร่จะว่ากันในลักษณะพิธีกรรมนั้น เห็นจะไม่ใช่สิ่งที่ถูกต้อง ไม่ดีจริง ต้องหาเหตุด้วยการกำหนดพฤติการณ์ ต่อความที่ตนเองจะต้องได้ละอาย จึงถูกต้อง ต่อความที่ชาตินั้น ที่ตระกูลอื่น ต่อชั่วโคตรที่จะนับขึ้นไป ต่อลูกหลานเหลนที่จะนับได้อนาคตอีกนั้น และคนอื่น ๆ จะได้ช่วยมองเห็น พาหนทางกำชับกำชา ตรวจตราบังคับสิ่งแปลกวาทะ มอบวานวาระบังคับกระทำบท ที่ถูกที่ชอบด้วยกันในชนิดอย่างดี จะได้ทำได้ เพราะทุกคนต่างย้ำจะให้เกิดวิธีการ ไม่ใช่คิดชอบคิดถูก-ผิด เอาแต่แค่พิธีกรรม ซึ่งอวดแล้ว หาหลักประจักษ์ให้รู้แจ้ง ได้ความประพฤติพัฒนา พาตัวให้พ้นผิดตาม ที่แท้ยังหาทางให้ตนได้พบดีจริงอะไรไม่ได้”