1 ให้ความสำคัญกับ เรื่อง IQ มากเกินไป เชื่อมโยงเรื่อง IQ กับความสำเร็จในการประกอบอาชีพ
การงาน ในบ้านเรา ไม่ขาดคนเก่ง IQ สูง การศึกษา สูง แต่มีไม่น้อยที่ ขาดความดี ไม่ซื่อสัตย์ สุจริต
คิดคดโกงใช้ความฉลาด ความเชี่ยวชาญ ในวิชาชีพ หาประโยชน์ใส่ตนและพวกพ้อง ความเก่ง มี IQ
สูงมิได้ เป็นคุณสมบัติที่สำคัญ สำหรับการเป็นพลเมืองดี หรือเป็นผู้นำในการบริหารงานเพื่อประโยชน์
ของส่วนรวม. เห็นได้จากปัญหาเรื่องอื้อฉาว โกงกิน ทั้งหลายแหล่ในบ้านเมือง สร้างวิกฤตศรัทธา เวลานี้
เกิดจาก คนเก่ง มียศฐาบรรดาศักดิ์ แม้แต่สมณะศักดิ์ ไม่น้อย
2 มุ่งเน้นการแข่งขัน แพ้ชะนะ กันมากเกินไป โรงเรียนกวดวิชา แถว สยามสแคว์ แน่นขนัด เป็นธุรกิจ
สร้าง มูลค่าเพิ่ม สร้าง ความร่ำรวยแก่ครู แก่เจ้าของสถานที่ และธุรกิจเกี่ยวข้อง รวมทั้งการมีงานทำ
มากมาย แต่ เมื่อคำนึงถึงความจริงในอีกแง่หนึ่ง สังคมได้รับผลตอบแทนน้อยมาก หรืออาจขาดทุนด้วยซ้ำไป
เพราะ social rate of return น้อยมากหรือติดลบ. การเน้นการแข่งขันมากไปทำให้ขาด
การเรียนรู้การพึ่งพิงอิงกัน การทำงานร่วมมือกันเป็นทีม เป็นเครือข่ายที่
จำเป็นมากในยุคใหม่ที่ต้องการทุนสังคมสูงมากๆ
3 มุ่งเน้นการวิเคราะห์ แบบแยกส่วนในเขิงลึก มากกว่าการคิดเชื่อมโยงเป็นระบบ ทำให้มักจะได้ข้อสรุป
ด่วนพิพากษา ฟันธง ชี้ผิดถูก แบบสุดโต่ง เลือกข้าง เพียงส่วนเดียว สร้างความขัดแย้ง ขาดการเรียนรู้วิธีคิด
ในเชิงระบบ ตามความเป็นจริงของโลกสมัยใหม่ที่เชื่อมโยงกัน เสมือนระบบนิเวศน์ เป็นเอกภาพในความ
หลากหลายเวลานี้สังคมเรา ขัดแย้งกันมากเพราะเหตุนี้ไม่น้อย เป็นปัญหาใหญ่ของการสร้างความสมานฉันท์
เพราะปัญหาเรื่อง mindset ที่ต่างกัน พูดกันเท่าไหร่ก็ยากจะเข้าใจกัน

ทั้งสามประการที่กล่าวมานี้คือน่าจะเพียงพอที่จะเป็าสาเหตุสำคัญของวิกฤติที่เกิดขึ้นจนนำไปสู่การลุกขึ้นมา
ปฏิรูปบ้านเมืองกันอย่างขนานใหญ่ ที่อาจต้องยืดเยื้อยาวนาน อันได้แก่
วิกฤติ แห่งความไม่เสมอภาคในสังคม
วิกฤติแห่งความเสื่อมศรัทธาในองค์กรต่างๆของรัฐ
วิกฤติขาดความเชื่อมั่นกันในสังคม

แผนการปฎิรูปการศึกษาที่ วางกันไว้คงคำนึงถึงประเด็นเหล่านี้ไว้ดีแล้ว ซึ่งผมคงไม่จำเป็นต้องมีข้อเสนอแนะ
อะไร ที่อาจ ซ้ำซ้อนกับที่วางกันไว้ ได้แต่หวังว่า เราจะมีผู้นำการเปลี่ยนแปลงทั้งดี และเก่ง ช่วยแปลงออกสู่
ภาคปฏิบัติให้สำเร็จฝ่าวิกฤติกันได้ในที่สุด

Thammarak Karnpisit