เลนส์เก่า เล่าใหม่ #13 Jupiter-12 35mm 2.8 M39 พฤหัสตูดงอน Biogon Soviet

สวัสดีครับ พบกันอีกแล้วเดือนละครั้ง เลนส์เก่า เล่าใหม่ #13 ครั้งนี้ผมจะมาเขียนเล่าเกี่ยวกับเลนส์มือหมุนสัญชาติรัสเซียนามกว่า Jupiter-12 35mm 2.8 M39 Red ก ซึ่งก่อนที่ผมจะพูดถึงเลนส์ตัวนี้ ผมจะขอเล่าถึงประวัติเกี่ยวกล้องนามว่า Zorki สักนิดหน่อยพอมีที่มาที่ไป จุดประสงค์ในการตั้งกระทู้ยังคงเป็นเช่นเดิม เพื่อเป็นข้อมูลให้สำหรับคนรุ่นต่อๆไปจะได้ไม่เสียเวลาค้นหาแบบผม ว่าแล้วเรามาเริ่มกันเลยครับ


*ข้อมูลส่วนใหญ่ได้จากการค้นหาและรวบรวมด้วยตัวผมเอง ซึ่งถ้าหากผิดพลาดประการใดต้องขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วยนะครับ*


ก่อนหน้านี้ผมเคยมีโอกาสเล่าถึงกล้อง Fed มาบ้างพอสังเขป วันนี้ผมจะมาพูดถึงแบรนอีกแบรนนึงที่มีความสัมพันธ์กับ FED  อยู่ในช่วงระยะเวลาหนึ่ง นั่นก็คือแบรน Zorki ครับ


Zorki เป็นชื่อรุ่นของกล้องฟิลม์ 35mm ทรง RF [RangeFinder cameras] ผลิตโดย สหภาพโซเวียต [รัสเซีย] ผลิตออกมาในช่วงปี 1948 ถึง 1978


Zorki ถูกผลิตโดย Krasnogorsk Mechanical Factory (KMZ) ซึ่งเป็นโรงงานเดียวกับที่ผลิตกล้อง Zenit ซึ่งกล้อง Zorki นั้นมีความเป็นมาเช่นเดียวกับกล้อง FED คือเป็นกล้องที่ Copy Leica ในราคาที่ถูกลง [คุณภาพก็ลดลงด้วยเช่นกัน] ในช่วงแรก Copy ทั้งดุ้นเลยแต่กล้องรุ่นหลังๆของเขา ก็ค่อยๆพัฒนาให้มีความแตกต่างจาก Leica พอสมควร

ในช่วงหลังสงครามโลก โรงงานของ Fed พยายามจะกลับมาผลิตกล้องต่ออีกครั้งแต่ก็ประสบปัญหาติดขัดในหลายอย่าง FED จึงได้ก่อตั้งบริษัทใหม่และผลิตกล้องออกมาในนาม FED-Zorki เมื่อ FED กลับมาตั้งหลักได้อีกครั้งก็แยกไปผลิตกล้องด้วยโรงงานของตนเองส่วนโรงงาน KMZ เมื่อเดินสายงานการผลิตได้แล้วก็ยังคงผลิตกล้องในนาม Zorki ต่อไป


ตราสัญลักษณ์ของโรงงาน KMZ


กลับมาที่เลนส์ จุดกำเนิด เมื่อโซเวียตชนะสงครามและยึด[ปล้น]ทุกอย่างที่เป็นประโยชน์กลับประเทศ นั่นรวมทั้ง เครื่องจักร ชิ้นเลนส์ พิมพ์เขียว รวมทั้งเจ้าหน้าที่ของ Carl Zeiss
*ข้อมูลในวงเล็บ เหล่านี้อ้างอิงจากกระทู้ https://pantip.com/topic/37280181
ของน้าTamrong ขอขอบพระคุณน้าTamrong มา ณ ที่นี้ด้วยนะครับ*

[ มีเลนส์จำนวนมากที่ถูกผลิตที่โรงงาน KMZ นี้ โดย optical design ของเลนส์ในยุคแรกๆ  ก็จะยึดเอาของ Carl Zeiss มาทำ โดยแบ่งได้คร่าวๆดังนี้
Zeiss Biotar มาทำใหม่ในชื่อว่า Helios
Zeiss tessar มาผลิตในชื่อ Industar
Zeiss Sonnar มาผลิตในชื่อ Jupiter ]

แต่เลนส์ Jupiter-12 35mm 2.8 ตัวนี้เป็นเลนส์ที่ Copy พิมพ์เขียวมาจาก Carl Zeiss Biogon 35mm 2.8 ทั้งดุ้น เป็นที่แตกต่างจากรุ่นอื่นที่ส่วนมากจะ Copy Sonnar มา มีสอง Mount คือ LTM [Zorki] กับ Contax Kiev RF [Kiev อ่านว่าเคียบ] เข้าใจง่ายๆว่ากล้อง Fed และ Zorki นั้น Copy Leica ส่วนกล้อง Kiev นั้น Copy Contax Carl Zeiss [Kiev รุ่นแรกๆนั้นใช้วัสดุเดียวกันกับที่ผลิต Contax Carl Zeiss เลย] จริงๆแล้ว Jupiter ทำเลนส์ออกมาหลายรุ่นครับ


มาลองดูหน้าตาของเลนส์ตัวต้นแบบก่อนนะครับ มี 2 เม้าท์เช่นกัน
1. Carl Zeiss Jena Biogon 35mm 2.8 M39


2. Carl Zeiss Jena Biogon 35mm 2.8 Contax


ผมจะขอเล่าเฉพาะเลนส์ Jupiter Mount M39 เท่านั้นนะครับ ซึ่งจริงๆแล้วมีหลากหลายรุ่นย่อยลงไปมาก แต่ละเวอร์ชั่นของเลนส์ Jupiter-12 35mm 2.8 M39 พอจะแบ่งได้ดังนี้

1.PT0805 คือเวอร์ชั่นแรกสุดของเลนส์ Jupiter 35 2.8 มีชื่อเขียนที่หน้าเลนส์ว่า "BK-35" ย่อมาจาก "Biogon Kransogorsk" ซึ่งเวอร์ชั่นแรกนี้ใช้ชิ้นเลนส์จาก Carl Ziess ทุกส่วน ผลิตในปี1947 - 1948. ณ โรงงาน KMZ เลนส์ตัวแรกๆรหัสประมาณรหัส #000274 *หายากเชื่อว่ารุ่นใหญ่เก็บหมดแล้ว

2.PT0810 เวอร์ชั่นที่ 2 มีชื่อเขียนที่หน้าเลนส์ว่า "BK-35 เหมือนเวอร์ชั่นแรก แต่เขียนว่า BK-By Zorkiผลิตในปี 1949 - 1950 ณ โรงงาน KMZ โดยใช้ชิ้นเลนส์จากทาง Carl Zeiss เลนส์ตัวแรกๆรหัส  #4902338 โดยประมาณ *หายากเชื่อว่ารุ่นใหญ่เก็บหมดแล้ว


3.PT0815 เป็นเวอร์ชั่นแรกที่มีการเปลี่ยนแปลงตัวอักษรหน้าเลนส์เป็นชื่อว่า Jupiter-12 เวอร์ชั่นนี้ชิ้นเลนส์ที่ปล้นมาจาก Carl Zeiss หมดแล้วเป็นชิ้นเลนส์ที่ผลิตเองโดยโซเวียต ผลิตในช่วงปี 1950 - 1952 ยังคงผลิต ณ โรงงาน KMZ เลนส์ตัวแรกๆรหัส  #5000333 โดยประมาณ


4.PT0820 Jupiter-12 เป็นเวอร์ชั่นบอดี้สีเงินรุ่นสุดท้าย ที่ผลิตโดยโรงงาน KMZ โดยที่มีลักษณะทางกายภาพเปลี่ยนแปลงคือ วงแหวนโฟกัสกว้างและสูงขึ้นกว่าเวอร์ชั่น PT0815 3mm ผลิตในช่วงปี 1952-1961 และมีจำนวนมากหาง่าย [ตัวที่ผมนำมาเล่าก็คือเวอร์ชั่นนี้ครับ]


5.PT0822 เป็นรุ่นแรกที่เป็นบอดี้สีดำ ผลิตที่โรงงาน KMZ ในปี 1960-1961 จุดสังเกตุคือจะมีเขียนที่ตัวบอดี้เลนส์ว่า "Made In USSR" ช่วง Serial #600xxxx โดยประมาณ จัดว่าเป็นรุ่นสุดท้ายที่ผลิตโดยโรงงาน KMZ

6.PT0825 - PT0830 สองเวอร์ชั่นนี้ไม่ได้ผลิตที่โรงงาน KMZ แล้ว
PT0825 ผลิตที่โรงงาน  LZOS (Lutkarino) มีเขียนที่ตัวบอดี้เลนส์ว่า "Made In USSR"
PT0830 ผลิตที่โรงงาน  ARSENAL Zavod (Ukraine) บางตัวมีเขียนที่ตัวบอดี้เลนส์ว่า "Made In USSR" มีความคล้ายกัน พอจะแยกความแตกต่างสองรุ่นได้ที่สัญลักษณ์ดังนี้


7.PT0833 มีบอดี้สีเงินและผลิตในโรงงาน LZOS รุ่นนี้มีความเปลี่ยนแปลงคือ เป็นรุ่นแรกใช้คำว่า Jupiter เป็นภาษาอังกฤษ ซึ่งที่แล้วมาจะเป็นภาษารัสเซียทั้งหมด มีงานประกอบที่แน่นหนามากขึ้น

8.PT0835 รุ่นนี้บอดี้สีดำ ผลิตในโรงงาน LZOS ซึ่งเลนส์ในรุ่นนี้มีย่อยไปอีก 2 ความแตกต่างคือ อักษร  "Made In USSR" ที่บอดี้เลนส์ดังภาพ ผลิตออกมาในปี 1971


9.PT0840 เป็นเลนส์รุ่นสุดท้ายที่ผลิต เป็นรุ่นที่มีความเปลี่ยนแปลงคือจุดปรับรูรับแสงจากที่ต้องหมุนที่หน้าเลนส์ตรงเกลียวฟิลเตอร์ ก็มีวงแหวนปรับรูรับแสงเฉพาะมาที่ด้านหน้าเลนส์หมุนใช้งานได้ง่ายขึ้นนั่นเอง ผลิตออกมาในปี 1971 ต่อจากรุ่น PT0835


รูปแบบ optical design

เลนส์ที่ผมนำมาเล่านี้เป็นเลนส์อยู่ในช่วง รหัส PT0820 มาดูหน้าตากันก่อนครับ ฝาหลังค่อนข้างใหญ่เพราะต้องครอบส่วนท้ายที่ค่อนข้างยื่นกว่าปกติ ใช้ฝาหน้าหรือฟิลเตอร์ที่ 40.5mm

ก้นงอนตามที่ผมตั้งชื่อไว้ ระยะเข้าใกล้แบบสูงสุดอยู่ที่ 1 เมตร ควรระมัดระวังในการใช้งานเพราะส่วนท้ายคือชิ้นเลนส์ล้วนๆ ไม่มีอะไรป้องกันเลยครับ



เลนส์ตัวนี้ปรับค่ารูรับแสงที่แกนด้านหน้าตรงจุดที่ใส่ฟิลเตอร์ ลักษณะของใบเบลด หน้าเลนส์มีเขียนเป็นอักษรสีแดง เหมือน ก อ่านว่า แป มีความหมายเดียวกันกับคำว่า RED P ในภาษาอังกฤษ เป็นการบ่งบอกว่าผ่านการ Coating ให้สู้แสงได้ดีระดับนึง
*ข้อมูลส่วนนี้ได้จากน้าหนุ่ม กระโทก และ น้าวิโรจน์ แห่งชาแนลมือหมุน ต้องขอขอบพระคุณน้าทั้งสองท่านมา ณ ที่นี้ด้วยนะครับ*

เนื่องด้วยเลนส์มีก้นที่ยื่นแบบนี้ ทำให้ใช้งานได้กับกล้องไม่กี่ตัวเท่านั้น Sony A7 ใส่ได้ทุกรุ่นหลุดไปอีกทีก็ Leica เลยครับ แต่ก็เคยมีคนนำมาต่อผ่าน Helicold เพื่อใช้งานกับ Fujifilm X mount นะครับ
*ข้อมูลส่วนนี้ได้มาจากน้าพก หรือ น้า Paul แห่ง Channel มือหมุน ขอขอบคุณน้าพกมา ณ ที่นี้ด้วยนะครับ*

โบเก้เมื่อเปิดรูรับแสงกว้างสุดก็จะไม่กลมดีนักออกไปทางสามเหลี่ยมปลายไม่แหลม แต่เมื่อหรี่รูรับแสง โบเก้จะเป็นหกเหลี่ยมทันที

เปิดรูรับแสง 2.8

เปิดรูรับแสง 4

ย้อนแสงพบแฟลร ระเบิดระเบ้อ เห็นยี่ห้อ Jupiter รับประกันได้เรื่องความฟุ้งและแฟลร











ข้อความกำลังจะเต็ม ขอไปต่อที่ความเห็นที่ 1 นะครับ

*ก่อนอ่านต่อขอกำลังใจด้วยการกด + ให้ด้วยนะครับ ขอบคุณครับ ^_^*
แก้ไขข้อความเมื่อ
แสดงความคิดเห็น
Preview
โปรดศึกษาและยอมรับนโยบายข้อมูลส่วนบุคคลก่อนเริ่มใช้งาน อ่านเพิ่มเติมได้ที่นี่