คำตอบที่ได้รับเลือกจากเจ้าของกระทู้
ความคิดเห็นที่ 19
เพิ่งบังเอิญได้มาเห็นกระทู้นี้ในยุค AI 555
ในยุคนี้ โลกนี้มันกว้างไกลและเข้าถึงได้ง่ายกว่าความเห็นของบางท่านในเว็บบอร์ดครับ^^
ในทางการประพันธ์ เค้าเรียกว่า "Poetic license" หรือ "กวียานุโลม"
ความหมายคร่าวๆ ก็คือ ผู้ประพันธ์สามารถคิดค้นประดิษฐ์คำใหม่
ที่ไม่จำเป็นต้องตรงตามที่ระบุไว้ในพจนานุกรม หรือ ไม่จำเป็นต้องตรงกับภาษาอย่างเป็นทางการ
หรือสร้างสรรค์ไวยกรณ์แปลกที่ไม่อยู่ในระเบียบแบบแผน
ในยุคนี้ โลกนี้มันกว้างไกลและเข้าถึงได้ง่ายกว่าความเห็นของบางท่านในเว็บบอร์ดครับ^^
ในทางการประพันธ์ เค้าเรียกว่า "Poetic license" หรือ "กวียานุโลม"
ความหมายคร่าวๆ ก็คือ ผู้ประพันธ์สามารถคิดค้นประดิษฐ์คำใหม่
ที่ไม่จำเป็นต้องตรงตามที่ระบุไว้ในพจนานุกรม หรือ ไม่จำเป็นต้องตรงกับภาษาอย่างเป็นทางการ
หรือสร้างสรรค์ไวยกรณ์แปลกที่ไม่อยู่ในระเบียบแบบแผน
เดิมทีนั้น John Dryden กวีอังกฤษผู้ทรงอิทธิพลในศตวรรที่ 17
เป็นผู้บัญญัติศัพท์คำนี้ขึ้นมาหมายถึง 'เสรีภาพของกวี' ในการสื่อสารด้วยภาษา
ที่ไปไกลกว่าภาษาโดยทั่วไปที่เราใช้ (โดยเฉพาะภาษาร้อยแก้ว)
หากต่อมา ก็ได้ขยายผลกินความรวมไปถึง
การสร้างสรรค์ศิลปะและอิสระของนักเขียนนักประพันธ์ ศิลปิน
หรือผู้กำกับภาพยนตร์ในการดัดแปลงตีความตำนาน นิทาน หรืองานประพันธ์ทั้งหลาย
ต่อมาก็ได้รับการขยายกว้างออกไป
ไม่เฉพาะแต่กวีสามารถเลือกถ้อยคำที่ไม่ได้อยู่ในกรอบภาษา
และเลือกแต่งบทกวี แหวกออกไปจากกรอบฉันทลักษณ์เดิมๆ ได้เท่านั้น
แต่รวมความถึงสามารถเขียนถึงอะไรก็ได้ที่ไม่จำเป็นต้องมีจริงในโลกแห่งความเป็นจริงได้ด้วย
เช่น ผู้ประพันธ์จะตั้งใจ "ฉีกแนว" หรือจะแต่งอะไรที่ออกนอกแบบแผน นอกกรอบกำหนด
หรือผิดจากความจริงก็ทำได้เหมือนกัน ไม่ถือว่าเป็นข้อเสียหาย
(เช่น เรื่องแต่ง "เพชรพระอุมา" หรือ "Star Wars")
หากว่าเป็นความตั้งใจของพวกเขาที่จะแต่งแหวกออกไปจากขนบจริงๆ โดยมีเหตุผลรองรับ
ไม่ใช่ว่าแต่งไม่เป็น หรือว่าแต่งเลอะเทอะเลื่อนเปื้อน
Poetic license ฟังแต่ชื่อก็รู้ว่าคำนี้มาจากอังกฤษ ไม่ใช่ไทย
Poetic license ฟังแต่ชื่อก็รู้ว่าคำนี้มาจากอังกฤษ ไม่ใช่ไทย
นี่เป็นทรรศนะของคนในวรรณคดีของยุโรป
แต่กวีไทย ทั้งๆไม่รู้ ก็เอามาใช้อยู่เหมือนกัน
สุนทรภู่ เคยใช้ Poetic license ในการเลือกคำในบทกลอนโดยท่านไม่รู้ตัวว่านั่นแหละคือ Poetic license
เช่นใช้คำว่า "เจ้ากรมยมราช" ในขุนช้างขุนแผนตอนกำเนิดพลายงาม
เจ้าพระยายมราช เป็นเสนาบดีหนึ่งในสี่ของจตุสดมภ์
เจ้าพระยายมราช เป็นเสนาบดีหนึ่งในสี่ของจตุสดมภ์
ใหญ่กว่าเจ้ากรมซึ่งโดยมากเป็นแค่พระยา
ถ้าเป็นหนังสือราชการส่งไปมาถึงกัน จะเรียกท่านว่าเจ้ากรมไม่ได้เป็นอันขาด ถือว่าผิดร้ายแรง
จะว่าสุนทรภู่ผู้เป็นอาลักษณ์ ไม่รู้จักตำแหน่งขุนนางก็ไม่ใช่แน่นอน
เพียงแต่ในเชิงกวี สุนทรภู่เห็นความงามของ "สัมผัสใน" ยิ่งกว่าความถูกต้องของระเบียบราชการ
คำว่า "เจ้ากรมยมราช" อ่านแล้วก็รื่นหู ลงจังหวะพอดีในการขับเสภา มากกว่าท่านจะแต่งว่า
คำว่า "เจ้ากรมยมราช" อ่านแล้วก็รื่นหู ลงจังหวะพอดีในการขับเสภา มากกว่าท่านจะแต่งว่า
"แต่พ่อนี้ท่านเสนาบดีเจ้าพระยายมราช" ซึ่งไม่รื่นหูและไม่ลงจังหวะตรงไหนเลย
"กวียานุโลม" (Poetic license) เป็นเสรีภาพที่กวีหรือศิลปินได้รับอนุญาต
ให้เบี่ยงเบนไปจากกฎเกณฑ์ทางภาษาปกติ เช่น ไวยากรณ์ การสะกดคำ หรือข้อเท็จจริง
เพื่อสร้างสรรค์ผลงานให้เกิดสุนทรียะ อารมณ์ หรือเพื่อให้เข้ากับฉันทลักษณ์และจังหวะของบทกวี
ตัวอย่างการใช้คำที่ผิดไปจากพจนานุกรมหรือหลักภาษาโดยกวียานุโลมในภาษาไทย ได้แก่:
การใช้คำโบราณหรือคำที่ไม่ได้ใช้แล้วในปัจจุบัน:
กวีอาจนำคำเก่าๆ ที่หาไม่ได้ในพจนานุกรมฉบับปัจจุบัน
หรือคำที่คนทั่วไปไม่ใช้แล้วในชีวิตประจำวันมาใช้ เพื่อสร้างบรรยากาศหรืออรรถรสทางวรรณศิลป์
การบัญญัติศัพท์ใหม่: กวีสามารถสร้างคำใหม่ที่ไม่เคยมีมาก่อน เพื่อสื่อความหมายเฉพาะเจาะจงที่ต้องการเน้นย้ำในบทกวี
การเปลี่ยนรูปคำหรือลำดับคำ: เพื่อให้เกิดสัมผัสสระ สัมผัสอักษร
หรือให้สอดคล้องกับจำนวนคำและจังหวะในฉันทลักษณ์ กวีอาจปรับเปลี่ยนรูปคำ เช่น การใช้ "แปลงอินทรีย์" แทน "แปลงกาย" ในวรรณคดีไทย
การละเว้นเครื่องหมายวรรคตอนหรือการใช้วิธีการเขียนที่แปลกใหม่:
ในกวีสมัยใหม่ อาจมีการจงใจไม่ใช้เครื่องหมายวรรคตอนตามหลักภาษาปกติ เพื่อสร้างความหมายเชิงสัญลักษณ์ หรือผลักดันการตีความใหม่ๆ
การใช้คำผิดหลักไวยากรณ์โดยเจตนา: ในงานเขียนภาษาอังกฤษ
มีตัวอย่างในเพลงที่นักร้องใช้ไวยากรณ์ผิด (เช่น "My love don't cost a thing" แทนที่จะเป็น "doesn't")
เพื่อให้ได้เสียงสัมผัสหรือจังหวะที่ลงตัวในเนื้อเพลง หลักการเดียวกันนี้ก็ปรากฏในภาษาไทยเช่นกัน
โดยสรุป กวียานุโลมไม่ใช่ความผิดพลาด แต่เป็นการใช้สิทธิพิเศษของศิลปินในการจัดการภาษาอย่างอิสระเพื่อบรรลุเป้าหมายทางศิลปะ
หรืออ่านเพิ่มเติมจากนี้ครับ https://www.reurnthai.com/index.php?topic=5075.0
-----------------
สรุป คือ สิ่งที่ จขกท ถามไว้ มันทำได้อยู่แล้วครับ
เค้าเรียกว่า Poetic license หรือ กวียานุโลม
ซึ่งมีคนทำไว้มากมายครับ ไม่ได้ผิดบาปอะไรครับ^^
แสดงความคิดเห็น
สอบถามเรื่องการเล่นคำในการประพันธ์ต่างๆ โดยสะกดคำไม่ตรงกับพจนานุกรม
เช่น นิยาย เรื่องสั้น การเขียนคำโฆษณา ฯลฯ
ตอนเด็กๆ เคยเรียนเกี่ยวกับโคลง ฉันท์ กาพย์ กลอน แล้วเจอคำที่แปลกๆ
คือ เข้าใจว่าผู้ประพันธ์ตั้งใจประดิษฐ์คำขึ้นมาใหม่ หรือใส่ลูกเล่นในคำต่างๆ
------------------------------------------------------------------------
ยกตัวอย่างเช่น
"เลิกร้าง" เขียนเป็น "เลิกล้าง"
"ร้างรา" เขียนเป็น "ร้างลา"
โดยผู้ประพันธ์ตั้งใจเขียนแบบนี้ ต้องการเล่นคำแบบนี้ เป็นเจตนาส่วนบุคคล ไม่ใช่การสะกดคำผิด
เหล่านี้...มันมีความอ่อนไหว (sensitive) ต่อการถกเถียงว่า ...คำนี้สะกดผิด เพราะเขียนไม่ตรงกับที่กำหนดไว้ตามพจนานุกรม
บลา...บลา... อะไรประมาณนี้ค่ะ มันมีประเด็นถกเถียงอะไรมั้ยคะ??
ถ้าเราจำไม่ผิด เราเห็นโคลง ฉันท์ กาพย์ กลอน จะมีการสะกดคำที่ไม่ตรงกับที่บัญญัติไว้อยู่ไม่น้อย เจอบ่อยๆ นะคะ
(หรือเราจำผิดไปเอง??? ก็ต้องขออภัยด้วยค่ะ)
เราเข้าใจว่าเป็นลูกเล่นทางภาษา เป็นการตั้งใจของผู้ประพันธ์ในการเล่นคำ เหมือนมีคนบอกว่า
ภาษามันดิ้นได้ มันประยุกต์ได้ มันผสมผสานได้ เกิดคำใหม่ๆ ขึ้นเรื่อยๆ แต่ก็มีประเด็นตรงข้ามที่นักอนุรักษ์บอกว่า
มันทำให้ภาษาวิบัติ สะกดผิด หรืออื่นๆ ฯลฯ
เพราะฉะนั้น มันมีการถกเถียงอะไรยังไงมั้ยคะ เรื่องการเจตนาเล่นคำ โดยสะกดต่างจากพจนานุกรมบัญญัติไว้
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ในกรณีต่อมา ถ้าการเล่นคำแบบนี้ ไปใช้ในการประพันธ์รูปแบบอื่นๆ เช่น การเขียนคำโฆษณา/ประชาสัมพันธ์
การเขียนเพลง ฯลฯ
หรือการสื่อสารในรูปแบบต่างๆ ที่ไม่ใช่ โคลง ฉันท์ กาพย์ กลอน
ประเด็นเรื่องการสะกดคำผิด (โดยเจตนาเล่นคำ มันมีประเด็นอะไรเป็นที่ถกเถียงมั้ยคะ?)
เช่น คำว่า "รักสามเส้า" เคยมีการเล่นคำ โดยเขียนเป็น "รักสามเศร้า"
ซึ่งเราก็เข้าใจว่าเป็นการเล่นคำ ไม่ได้ตั้งใจสะกดผิด
แต่ก็ได้ยินกระแสมาบ้างว่า การเขียนคำแบบนี้ มันอาจจะทำให้หลายคนเข้าใจผิด และสะกดคำนี้ผิดๆ ต่อไป ??
--------------------------------------------------------------------------------------
สอบถามท่านที่มีความรู้เกี่ยวกับเรื่องนี้ นักภาษาศาสตร์หรือศิลปิน นักประพันธ์
เค้ามีกฎเกณฑ์ มีข้อสรุป หรือมีข้อถกเถียงกันยังไงมั้ยคะ?
เรื่องการเจตนาเล่นคำ โดยสะกดคำไม่ตรงกับที่บัญญัติไว้ในพจนานุกรม เราสงสัยเรื่องนี้มานานแล้วค่ะ
ขอบคุณค่ะ