ปฏิจจสมุปบาท

เพราะอวิชชาเป็นปัจจัย สังขารจึงมี
เพราะสังขารเป็นปัจจัย วิญญาณจึงมี( วิญญาณคือตัวไปรับกรรม)
เพราะวิญญาณเป็นปัจจัย นามรูปจึงมี
เพราะนามรูปเป็นปัจจัย สฬายตนะจึงมี(มีมโน ไปรู้กรรมส่งมาทางใจโดยอาศัยอายตนะ)
เพราะสฬายตนะเป็นปัจจัย ผัสสะจึงมี
เพราะผัสสะเป็นปัจจัย เวทนาจึงมี
เพราะเวทนาเป็นปัจจัย ตัณหาจึงมี
เพราะตัณหาเป็นปัจจัย อุปทานจึงมี
เพราะอุปาทานเป็นปัจจัย ภพจึงมี
เพราะภพเป็นปัจจัย ชาติจึงมี
เพราะชาติเป็นปัจจัย ชรามรณะจึงมี
ความโศก ความคร่ำครวญ ทุกข์ โทมนัส และความคับแค้นใจ ก็มีพร้อม ความเกิดขึ้นแห่งกองทุกข์ทั้งปวงนี้ จึงมี

จิตอาศัยนามรูป ไปสู่อารมณ์นิพพาน
นามรูปคือยานที่จิตอาศัย
เมื่อจิตถึงนิพพานจิตก็ละยานคือนามรูป
จิตก็ไม่มีวิญญาณไปรับรู้กรรมอีก
จิตก็ไม่ต้องอาศัยมโนไปรู้กรรมอีก
เพราะจิตได้ละนามรูปแล้ว ก็ไม่มีวิญญาณอีกต่อไป
เพราะนามรูปดับ วิญญาณดับ สังขารดับ อวิชชาดับ