หลังจากดูบุพเพสันนิวาส ตอนล่าสุดที่แสดงให้เห็นมุมมืดของยุคทอง ที่ใครหลายคนฝันถึงความเจริญรุ่งเรืองของเหล่าบรรดาเจ้านายขุนนาง แต่สำหรับสถานะของไพร่และทาสแล้ว กับดูตรงกันข้าม

แล้วทีนี้ถ้าหากไพร่อยากพัฒนาตนเองละ มีหนทางไหนได้บ้างที่จะพ้นสถานะไพร่
การที่ต้องเข้าเวรออกเวรของไพร่ก็เป็นอุปสรรคสำคัญ ที่ทำการค้า งานฝีมือได้ยาก ทำให้ยากจะร่ำรวย แถมต่อให้ร่ำรวยแค่ไหนถ้าไม่เข้ารับราชการก็ยังคงสถานะไพร่อยู่ดี

หรือจะต้องออกรบ สร้างผลงานในสนามรบ แต่ดูจากอาวุธที่แจกจ่ายไพร่พล ก็ยากจะสร้างผลงานได้ดี และต่อให้ชนะศึก ผลงานก็ตกเป็นของแม่ทัพนายกองมากกว่า

ถ้าเป็นฝั่งจีน ยังมีการเปิดโอกาสให้สอบจอหงวนได้ ทำให้คนทั่วไปมีโอกาสเข้าถึงอำนาจได้บ้าง แถมไม่มีระบบไพร่ทำให้ประชาชนมีโอกาสทำสิ่งต่างๆ ได้ดี
แล้วของไทยมีระบบสอบเข้ารับราชการไหม? เพราะที่นึกๆ ขุนนางส่วนใหญ่ก็มาจากลูกหลานขุนนางสืบทอดต่อกันมา
และระบบการศึกษาก็ไม่เปิดกว้างให้ไพร่ทั่วไปมีความรู้พอจะแข่งกับลูกขุนนางได้อีก

หรือแม้แต่หญิงที่โชคดีได้เป็นเมีย ก็ใช่ว่าจะสุขสบายมาก เพราะขุนนางเองก็มีหลายเมีย แต่เมียหลวงยังไงก็มาจากลูกหลานขุนนางด้วยกันเอง

แล้วแบบนี้ เกิดเป็นไพร่ตายเป็นไพร่เท่านั้น ใช่หรือไม่?