เมื่อเราผลักทุกคนออกจากชีวิต

เมื่อท่านละกามและอกุศลธรรมทั้งหลายได้แล้ว จิตก็เข้าสู่ความสงบ เป็นปฐมฌาน ในฌานนั้น มีทั้งความคิด ความตรึก ความอิ่มใจ ความสุข และความตั้งมั่นของจิต ดูเหมือนจะเป็นสภาวะที่ดี น่าอยู่ น่ายึดถือ แต่ท่า

จิตที่ฝึกไว้ดี ย่อมจะมีสุขมาให้ อยู่อย่างสบายใจ แม้ไม่ได้ดั่งใจคิด ไม่เป็นตามใจอยาก ไม่คิดมากไม่ยึดติด ถ้าเรานั้นฝึกจิต ไม่ผลักไสไม่ไหลตาม ค่อยฝึกทีละนิด ผลักไหลคิดรู้ตัวถาม สติมาจะรู้ความ ทุกข์ไม่ล

เจ้าชายแฮนรี่ทรงผลักดัน "เรื่องฝึกจิต" ในกองทัพอังกฤษ เจ้าชายแฮรรี่ทรงตั้งพระทัยที่จะผลักดันให้การ “ฝึกจิต” เป็นหัวใจสำคัญในบทการฝึกทหารในกองทัพอังกฤษ ซึ่งต้องเผชิญกับแรงก

จตุตถฌาน เป็นภาวะที่จิตละเอียดประณีตยิ่งขึ้นไปอีก จนแม้ความสุขและความทุกข์ที่เคยมีอยู่ ก็ถูกวางลงหมดแล้ว โสมนัสและโทมนัสที่เคยเกิดขึ้นในเบื้องก่อนก็ดับไป เหลือเพียงความเป็นกลางอันบริสุทธิ์ คืออุเบกขา

- ธาตุแยกจากกันได้ หลุดพ้นเป็นอิสระบริสุทธิ์จากกันได้ ด้วยความดับลงของแรงดึงแรงยึดในตนเองที่กระทำต่อกันและกัน โดยจะไปอาศัยเอาธาตุบริสุทธิ์มือที่สามมาช่วยผลักดันให้ธาตุที่ยังยึดติดกันอยู่นั้นให้บริสุท