อยากทราบการคมนาคมในจังหวัดลำปางก่อนมีรถม้า

กำลังทำรายงานเรื่องรถม้าเมืองลำปางค่ะ เลยอยากทราบข้อมูลเกี่ยวกับการคมนาคมในสมัยนั้นว่าก่อนที่จะมีการนำรถม้ามาใช้คนลำปางเดินทางโดยใช้อะไร แล้วเมื่อนำเข้ามาแล้วนำเข้ามาใช้โดยใครและเส้นทางที่รถม้าคมนาคมผ่านมีเส้นทางใดบ้าง พยายามหาจากห้องสมุด อินเทอร์แล้วได้ข้อมูลไม่ครบค่ะ ใครทราบข้อมูลบอกแหล่งอ้างอิงได้ช่วยหน่อยนะคะ