แม่ของฉันได้เล่าว่า มีบ้านหลังใหญ่ ขังหมาตัวใหญ่ไว้ในกรงเล็กๆแทบจะพาให้มันพลิกตัวได้แค่นั้น ภายใต้กรงใหญ่ ที่มองผ่านรั้วเข้าไป กรงอยู่ใต้ต้นไม้มีกิ่งไม้อยู่ไม่กี่ก้าน บนกรงมีพลาสติกบางๆคลุม ง่ายๆคือมันตากแดด ตากฝนอยู่แบบนั้นมาหลายปี ผ่านไปหลายวัน ฉันจึงเขียนจดหมายขอความเมตตาต่อเจ้าของๆมันผ่านไปหลายวันหลังจากการส่งจดหมาย หมาตัวนั้นได้รับอิสรภาพ แต่อิสรภาพของมันไม่ใช่การถูกปลดปล่อยจากพันธนาการทางด้านร่างกายเท่านั้น  มันได้รับอิสรภาพทางใจด้วย เพราะเจ้าของไม่เอามันแล้ว  แม่บอกว่า เจ้าของไม่เคยสนใจมันหรือให้ความรักกับมันเลย  เหมือนมันไม่มีตัวตน ภายหลังจากที่มันได้รับการปลดปล่อยจากเจ้าของ มีเพียงคนในซอยเท่านั้นที่ให้ข้าวให้น้ำมันบ้าง  สมัยก่อนเจ้าของบ้านนี้เคยเหมือนรอเศษอาหารที่เหลือจากหมาจรจัด เพื่อรอเอามาให้หมาในบ้านตัวเอง  เจ้าของของดิ๊กไม่ใช่คนจน แต่เป็นคนรวยที่มีเงินจิตใจคับแคบ ที่คงหาผลประโยชน์จากสัตว์ ในวันที่มัน ทำประโยชน์ให้ตัวเองได้และแน่นอนในวันนี้  ดิ๊กกลายเป็นเพียงหมาแก่ ร่างกายไม่สมบูรณ์ และสุดท้ายดิ๊กคงไม่มีประโยชน์สำหรับพวกเขาอีกต่อไป เมื่อดิ๊กได้ออกมาอยู่ข้างนอก ตอนนี้มันกลายเป็นหมาจรจัดที่อดีตเคยมีเจ้าของ แต่ฉันสัมผัสได้ถึงความสุขของมัน มันได้วิ่งเล่น มีเพื่อน ไม่ต้องถูกจำกัดพื้นที่อยู่ในกรงเล็กๆ ที่ไร้แม้เพื่อน ไม่ว่าคนหรือสัตว์ย่อมไม่อยากรู้สึกโดดเดี่ยว ดิ๊กเริ่มวิ่งมาหลังซอย  เราเริ่มรู้จักกัน ดิ๊กตัวใหญ่ เป็นเหมือนพันธ์ผสมระหว่างบางแก้วกับหมาไทย  บางทีก็มายื่นหน้าที่ประตูตอนดึกๆ แน่นอนมันหิว ฉันหาอาหารให้มันได้เสมอ ไข่ดาว ขนมปัง ข้าวผัดบ้าง  แต่หนึ่งอาทิตยที่ผ่านมา ดิ๊กไม่ร่าเริง นอนน้ำลายยืด ไม่กินอาหาร แววตาเศร้า ฉันกับแม่ยังพูดกันว่า อยากพาไปหาหมอ แต่เราไม่มีเงินมากขนาดนั้น ดิ๊กเป็นแบบนั้นอยู่สี่ห้าวันได้ เมื่อคืนก่อนเข้าบ้านเห็นดิ๊กนั่ง ยังคิดเลยว่า ดิ๊กคงดีขึ้น แต่เช้าวันนี้  แม่บอกดิ๊กตายแล้ว ฉันได้ไปดูดิ๊ก ดิ๊กเหมือนหลับธรรมดา แต่ตาไม่หลับ ดิ๊กชาติหน้าขอให้แกไปเกิดเป็นอะไรที่ดีๆอย่าได้ถูกจองจำ ขอให้ได้รับความรัก อย่าได้มีใครมาหาผลประโยชน์จากชีวิตแกอีกเลย ในวันที่ดิ๊กตาย ขนาดเราไม่ใช่เจ้าของ ไม่ใช่อยู่กับมันมานาน แต่เราก็ยังมีน้ำตาให้มัน แต่เจ้าของมันล่ะ เคยรักมันบ้างไหม??? ก่อนที่จะมีคนพาร่างดิ๊กไปฝัง ฉันได้สัมผัสร่างดิ๊กผ่านกระสอบ  น้ำตาไหล ลาก่อนนะ เราลากันตรงนี้นะดิ๊ก   สุดท้ายอยากบอกว่า สัตว์เมื่อเราเลี้ยงเค้า เค้าไม่ได้ต้องการแค่อาหารนะ เค้ายังอยากได้รักความเมตาจากเจ้าของด้วย ก่อนที่จะเลี้ยงอะไร คิดดีๆเพราะเค้าจะรักคุณจนตลอดชีวิตของเค้า