ทำไมเดือนตุลาคม ถึงไม่ใช่หน้าร้อน

จขกท.เข้าใจถุกแล้วครับ  ช่วงเดือนกันยายน  ตุลาคม  โลกยังเอียงเอาด้านประเทศไทยเข้าหาดวงอาทิตย์มากอยู่

แต่ ..... สิ่งที่มีผลมากกว่า คือ  ลมมรุสุม  และ  ร่องมรสุม ครับ  ผมจะขออธิบายละเอียดในกลไกอันนี้

ในช่วงฤดูร้อน  โลกจะหันซีกโลกเหนือในบริเวณประเทศไทยเข้าหาดวงอาทิตย์แบบเต็ม ๆ (เมษายน  พฤษภาคม)
ทำให้ แผ่นดิน ในซีกโลกเหนือร้อน  อากาศเหนือพื้นดินส่วนนี้จะยกตัวขึ้น ... และเมื่อสภาวะนี้
ดำเนินผ่านไปจากเดือนเมษายน  จนถึงประมาณเดือนพฤษภาคม (Lack ไป 1 เดือน)  ก็จะเริ่มเกิดปรากฏการณ์
ลมมรสุมเปลี่ยนทิศ  โดยมวลอากาศจากทะเลที่มีความชื้นสูงพัดเข้ามาแทนที่มวลอากาศที่ยกตัวขึ้น
ลมที่พัดเข้ามาแทนที่ นี้  เรียกว่า ลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ ครับ  และจากการที่มันหอบเอาความชื้น
จากทะเลสู่แผ่นดินนี้เอง  ทำให้เกิดการก่อตัวของเมฆได้ง่าย และ ได้มาก  ทำให้ฝนตกได้มาก และบ่อย  
นี่เองที่เป็นจุดเริ่มต้นของฤดูฝน  โดยทางกรมอุตุนิยมวิทยาได้ยึดถือตามการเปลี่ยนทิศของลมมรสุม นี้
เป็นการประกาศเข้าสู่ฤดูฝนครับ

ภาพแสดงกลไกการเปลี่ยนทิศของลมมรสุม



ต่อไปคือเรื่อง  ร่องความกดอากาศต่ำ (Intertropical Convergence Zone : ITCZ)  ครับ
ร่องความกดอากาศต่ำ คือ บริเวณของโลกที่ได้รับความร้อนสูงจากดวงอาทิตย์  
ทำให้ แถบ ของพื้นที่บนโลกที่ดวงอาทิตย์ส่งพลังงานมาให้นี้  เกิดความร้อนสูง  
ทำให้อากาศบริเวณนี้ ยกตัว ขึ้นไปเนื่องจากความร้อน  ส่งผลให้ แถบ หรือ ร่อง นี้  
มีความกดอากาศต่ำเนื่องจากอากาศขยายตัว

และเมื่อเกิดร่องความกดอากาศต่ำนี้ขึ้น  ทำให้อากาศด้านข้างแถบนี้ทั้งสองข้างเกิดการวิ่งเข้ามาแทนที่
กลายเป็นความแปรปรวนของมวลอากาศ  ส่งผลให้เกิดการก่อตัวของเมฆที่มีความชื้นสูงอย่างหนาแน่นมาก
ในบริเวณร่องนี้ครับ  นี่เอง  ที่เป็นสาเหตุที่ทำให้ให้ฝนตกหนักบริเวณที่ร่องความกดอากาศพาดผ่านครับ

ร่องความกดอากาศต่ำ นี้  ปกติแล้วจะมีความกว้างประมาณ 350 - 420 กิโลเมตร ครับ

จากภาพล่างนี้  ที่เขียนใว้ว่า July ITCZ  และ  January ITCZ  .... แถบสีแดง คือ July ITCZ นี้  
คือร่องความกดอากาศต่ำ  ที่เกิดจากการส่งพลังงานจากดวงอาทิตย์ลงมาสู่พื้นที่นี้ของโลก  
โดยการเกิดร่อง ITCZ สีแดงในช่วงเดือนกรกฏาคม  จากกลไกที่อธิบายในวรรคบนนี้ครับ  
โดยร่องจะเกิด ล้าหลัง (Lack) ประมาณ 1 - 2 เดือน  นับจากตำแหน่งที่ดวงอาทิตย์ถ่ายพลังงานสูงสุดมาให้ครับ

ภาพแสดงร่องมรสุมที่พาดผ่านโลก  ในเดือนต่าง ๆ ของปี