ที่บ้านเรามีจัดงานรวมญาติ พวกญาติๆ ก็ถามเราเรื่องงาน เราก็ตอบเขาไปว่าเราเพิ่งได้งานที่หน่วยงานแห่งหนึ่งของรัฐ ซึ่งอยู่ไกลบ้าน เงินเดือนไม่ถึงสองหมื่น (แต่เราก็ดีใจที่ได้งานที่นั่น) มีญาติเราหลายคนที่ทำงานค้าขาย เปิดร้านขายของชำมาหลายสิบปี พวกเขาก็พูดกับเราว่า
"ไม่สนใจเป็นแม่ค้าเหรอ เดือนนึงก็ได้กำไรอย่างต่ำห้าหมื่นแล้วนะ ไม่ต้องไปทำงานเป็นลูกจ้างให้เขาโขกสับ"
"ทำงานที่...(ที่ๆเราได้งาน)...ต่อให้เป็นผู้อำนวยการหรือซีอีโอ เงินเดือนก็คงยังไม่ถึงห้าหมื่นหรอก"
"มาขายของที่ร้านป้าไหม ป้าว่าจะเลิกขายแล้ว เพราะเริ่มขี้เกียจแล้ว ถ้าไม่เอาเดี๋ยวป้าให้คนอื่นมาเช่าร้านแทนนะ"
"อย่าไปยึดติดกับเกียรติยศและชื่อเสียง ขายของนี่แหละดี ได้อยู่ใกล้บ้าน อยู่ใกล้ชิดครอบครัวและญาติๆ"
"แต่ขายของก็ไม่ได้ง่ายนะ มันเหมือนต้องขังตัวเองไว้แต่ที่นี่ ต้องอดทนมากๆ"
"ไปคิดดูดีๆนะ ยังมีเวลาคิด"
พ่อเราก็ถามญาติกลับไปว่า "ช่วงนี้เศรษฐกิจไม่ค่อยดี ยังขายได้อยู่เหรอ"
ญาติเราบอกว่าขายได้ เพราะแถวๆบ้านญาตินั้น มีร้านขายของอยู่ร้านเดียว ก็คือร้านของญาติเอง และทำเลตรงนั้นก็มีคนพลุกพล่าน ของที่ขายก็ไม่เหมือนกับในเซเว่นหรือมินิมาร์ทต่างๆ ด้วย
พวกญาติที่พูดแบบนี้ก็มีลูก แต่เมื่อลูกๆของเขาเรียนจบแล้วก็ไม่ได้รับช่วงขายของต่อ แต่ลูกๆของเขาไปทำงานอื่น เช่น หมอ วิศวะ ขายของออนไลน์
พอแยกย้ายกันกลับบ้าน แม่ก็บอกเราว่า "เป็นไปไม่ได้หรอกที่ขายของแบบนั้นแล้วจะได้กำไรถึงห้าหมื่น เพราะของชิ้นนึงได้กำไรไม่กี่บาทเอง"
เราก็บอกแม่ไปว่า "เป็นไปได้สิ ก็วันนึงขายตั้งหลายชิ้น แล้วเดือนนึงก็มีตั้งหลายวัน แต่ทำไมเขาต้องมาชวนหนูตอนที่หนูได้งานทำแล้วด้วย"
ในใจเรารู้สึกเจ็บปวด เพราะจริงๆแล้วเราก็อยากทำงานค้าขาย อยากเป็นนายตัวเอง ไม่อยากเป็นลูกจ้างใคร และก็อยากมีรายได้มากๆ
เพื่อนเราหลายคนเรียนจบแล้วไปขายของ เราก็ยังรู้สึกอิจฉาอยู่ลึกๆ รู้สึกว่าชีวิตพวกเขาอิสระ ไม่ถูกใครโขกสับ ได้อยู่ใกล้ชิดครอบครัว
แต่ที่เราไม่สามารถทำงานขายของได้ เพราะว่าเราไม่มีเงินทุนมากพอที่จะไปเปิดร้าน และก็ไม่รู้ว่าตัวเองอยากจะขายอะไร
เราก็เลยต้องทำงานเป็นลูกจ้างเงินเดือนน้อยนิดอยู่ร่ำไป ต้องทนทำงานกับเจ้านาย/เพื่อนร่วมงานที่มีนิสัยไม่ถูกใจเราทุกวันๆ
ญาติชวนให้ไปเป็นแม่ค้า บอกว่าได้เงินเยอะกว่างานประจำของเรา
"ไม่สนใจเป็นแม่ค้าเหรอ เดือนนึงก็ได้กำไรอย่างต่ำห้าหมื่นแล้วนะ ไม่ต้องไปทำงานเป็นลูกจ้างให้เขาโขกสับ"
"ทำงานที่...(ที่ๆเราได้งาน)...ต่อให้เป็นผู้อำนวยการหรือซีอีโอ เงินเดือนก็คงยังไม่ถึงห้าหมื่นหรอก"
"มาขายของที่ร้านป้าไหม ป้าว่าจะเลิกขายแล้ว เพราะเริ่มขี้เกียจแล้ว ถ้าไม่เอาเดี๋ยวป้าให้คนอื่นมาเช่าร้านแทนนะ"
"อย่าไปยึดติดกับเกียรติยศและชื่อเสียง ขายของนี่แหละดี ได้อยู่ใกล้บ้าน อยู่ใกล้ชิดครอบครัวและญาติๆ"
"แต่ขายของก็ไม่ได้ง่ายนะ มันเหมือนต้องขังตัวเองไว้แต่ที่นี่ ต้องอดทนมากๆ"
"ไปคิดดูดีๆนะ ยังมีเวลาคิด"
พ่อเราก็ถามญาติกลับไปว่า "ช่วงนี้เศรษฐกิจไม่ค่อยดี ยังขายได้อยู่เหรอ"
ญาติเราบอกว่าขายได้ เพราะแถวๆบ้านญาตินั้น มีร้านขายของอยู่ร้านเดียว ก็คือร้านของญาติเอง และทำเลตรงนั้นก็มีคนพลุกพล่าน ของที่ขายก็ไม่เหมือนกับในเซเว่นหรือมินิมาร์ทต่างๆ ด้วย
พวกญาติที่พูดแบบนี้ก็มีลูก แต่เมื่อลูกๆของเขาเรียนจบแล้วก็ไม่ได้รับช่วงขายของต่อ แต่ลูกๆของเขาไปทำงานอื่น เช่น หมอ วิศวะ ขายของออนไลน์
พอแยกย้ายกันกลับบ้าน แม่ก็บอกเราว่า "เป็นไปไม่ได้หรอกที่ขายของแบบนั้นแล้วจะได้กำไรถึงห้าหมื่น เพราะของชิ้นนึงได้กำไรไม่กี่บาทเอง"
เราก็บอกแม่ไปว่า "เป็นไปได้สิ ก็วันนึงขายตั้งหลายชิ้น แล้วเดือนนึงก็มีตั้งหลายวัน แต่ทำไมเขาต้องมาชวนหนูตอนที่หนูได้งานทำแล้วด้วย"
ในใจเรารู้สึกเจ็บปวด เพราะจริงๆแล้วเราก็อยากทำงานค้าขาย อยากเป็นนายตัวเอง ไม่อยากเป็นลูกจ้างใคร และก็อยากมีรายได้มากๆ
เพื่อนเราหลายคนเรียนจบแล้วไปขายของ เราก็ยังรู้สึกอิจฉาอยู่ลึกๆ รู้สึกว่าชีวิตพวกเขาอิสระ ไม่ถูกใครโขกสับ ได้อยู่ใกล้ชิดครอบครัว
แต่ที่เราไม่สามารถทำงานขายของได้ เพราะว่าเราไม่มีเงินทุนมากพอที่จะไปเปิดร้าน และก็ไม่รู้ว่าตัวเองอยากจะขายอะไร
เราก็เลยต้องทำงานเป็นลูกจ้างเงินเดือนน้อยนิดอยู่ร่ำไป ต้องทนทำงานกับเจ้านาย/เพื่อนร่วมงานที่มีนิสัยไม่ถูกใจเราทุกวันๆ