เมื่อจิตเข้าถึงปัจจุบันขณะ เป็นอย่างไร

ตามลำดับขั้นหยาบสู่ละเอียด ผ่านอารมณ์อดีต ง่วง อารมณ์อนาคต เข้าสู่ความสะอาด พ้นความสงสัย โดยมีสติรู้ลงไปในปัจจุบันขณะ ทำก็เหมือนไม่ทำ ไม่ยึดมั่นถือมั่นอะไร นิวรณ์ต่างๆ หมดกำลัง อามิสสัญญาหมดกำลัง  คลื่นความรู้สึกกระทบที่ใจ ความเกิดดับก็ปรากฏขึ้น กระทบที่ฐานหัวใจ เป็นขณะ ๆ ๆ ไป ต่อเนื่องกัน บางทีอาจจะเร็วขึ้น เพื่อจะดีดตัวเองออกจากแรงดึงดูดของภพ ถ้าไม่ได้เร็วขึ้น ก็จะเข้าสู่ฌานจิต อยู่เหนือกาลเวลา

สัมมาสังกัปปะ ... ความดำริชอบ(ธรรมวิจยะในโพชฌงค์7) ก็คือ มีความคิดที่ถูกต้องที่จะสามารถวางจิตให้ถูกสัดส่วน ลงสู่ปัจจุบันขณะได้ จะได้เข้าสู่วิปัสนาขั้นสูง