โลกทั้ง ๓๑

สมเด็จพระบรมครู ทรงจำแนกโลกไว้ทั้งหมด ๓๑ โลก

สัตว์ คือผู้ท่องไปในโลกทั้ง ๓๑

สัตว์ = ขันธ์ , อายตนะ

ทั้งสัตว์ที่มี ๑ ขันธ์ , สัตว์ที่มี ๔ ขันธ์ , และสัตว์ที่มี ๕ ขันธ์

สัตว์ ผู้ท่องไปในโลกทั้ง ๓๑ ทั้งโดย สถานะ ( การอุบัติ การบังเกิดขึ้นของขันธ์ ) และโดยสภาวะ ( เข้าถึงโดยสภาวะจิต )



โลก (ภพ ) ทั้ง ๓๑

กามภพ รูปภพ อรูปภพ

ทุกคติ สุขคติ


สัตว์ ผู้เข้าถึงโลก ( ภพ )โดยการอุบัติ

ทุกคติโลก ( ภพ ) , เกิด บังเกิด อุบัติ การได้อายตนะเพื่อเสวยเวทนาอันเป็นวิบากในทุกคติภูมิ  สัตว์นรก ดิรัจฉาน อสูรกาย เปรต

อุบัติมาด้วยเหตุแห่ง อกุศลกรรม เป็นปัจจัย

สุขคติโลก ( ภพ ) , เกิด บังเกิด อุบัติ การได้อายตนะเพื่อเสวยเวทนาอันเป็นวิบากในสุขคติภูมิ มนุษย์ เทวดา พรหม

อุบัติมาด้วยเหตุแห่ง กุศลกรรม เป็นปัจจัย


สัตว์ ผู้เข้าถึงโลก ( ภพ ) โดยสภาวจิต

ได้รับผัสสะอันเป็นวิบาก เจตนา ( กระทำกรรม ) โดยการปรุงแต่งทางกาย วาจา ใจ อันเป็นอกุศล > สภาวะจิตขณะนั้นย่อมเข้าถึง โลกแห่งทุกคติ

สัตว์นรก ดิรัจฉาน อสูรกาย เปรต

ได้รับผัสสะอันเป็นวิบาก เจตนา ( กระทำกรรม ) โดยการปรุงแต่งทางกาย วาจา ใจ อันเป็นกุศล > สภาวะจิตขณะนั้นย่อมเข้าถึง โลกแห่งสุขคติ

มนุษย์ เทวดา พรหม


อภิญญา

สัตว์ ผู้เข้าสมาบัติ อุบัติในโลกโดยสถานะ เข้าถึงโลกทั้ง ๓๑ ได้โดยทั้งสถานะ และสภาวะจิต


ผู้อยู่เหนือโลก

อริยะบุคล ๘

โสดาปฎิมรรค โสดาปฎิผล

สกทาคามีมรรค สกทาคามีผล

อนาคามีมรรค อนาคามีผล

อรหันตมรรค อรหันตผล


อริยมรรค

หนทางอันประเสริฐทั้ง ๘ ประการ กุศลกรรมเพื่อการอยู่เหนือโลก


                                           โลกที่มีแต่การเกิด แก่ เจ็บ ตาย โลกที่เต็มไปด้วยความทุกข์