กรรม

สัตว์ทั้งหลายล้วนมีกรรมเป็นเผ่าพันธ์ มีกรรมเป็นทายาท

สัตว์นรก ดิรัจฉาน เปรต อสูรกาย เทวดา มาร พรหม , ล้วนเกิดมาแต่กรรม

มนุษย์ , ร่ำรวย ยากดีมีจน ผิวทราม ปัญญาดี ตระกูลสูง ศักดาน้อย พิการ รูปงาม ล้วนเกิดมาแต่กรรม

พระบรมศาสดาทรง จำแนกกรรมไว้ ดังนี้

เจตนา คือกรรม , เจตนา ๓ กรรมทางกาย ทางวาจา ทางใจ

กรรมดำ = อกุศล , กรรมขาว = กุศล , กรรมไม่ดำไม่ขาว = อโลภ อโทสะ อโมหะ

กรรม ที่เป็นหนทางแห่งการสิ้นกรรม = อริยมรรค ๘


วิบาก

กรรมนั้นเป็นเหตุ วิบากคือผล

กระทำกรรมใด ย่อมได้รับเป็นวิบากแห่งกรรมนั้น

สัตว์นรก ดิรัจฉาน เปรต อสูรกาย เทวดา มาร พรหม , ล้วนคือวิบาก

มนุษย์ , ร่ำรวย ยากดีมีจน ผิวทราม ปัญญาดี ตระกูลสูง ศักดาน้อย พิการ รูปงาม ล้วนคือวิบาก


การเวียนว่าย

สัตว์ ที่ยังไม่สิ้นกรรม ย่อมต้องเวียนว่ายไปในทั้ง ๓๑ ภพภูมิ ตามแต่กรรมใดจะส่งผล

เหตุแห่งการเวียนว่ายในสังสารวัฎคือ อวิชชา ตัณหา อุปาทาน

ผู้ที่พ้น วัฎฎะแห่งการเวียนว่ายคือ อริยะบุคคล ๔

พระโสดาบัน พระสกิทาคามี พระอนาคามี พระอรหันต์

หนทางแห่งความเป็น พระอริยะคือ หนทางอันประเสริฐ ๘ ประการ , อริยมรรค