ตราเทวดาถือจักร กับ ตราพระเพลิงทรงระมาด ใช่ตราเดียวกันไหมคะ

คนละตราครับ

ตราเทพดาถือจักร เป็นตราของพระศรีภูริปรีชา สมุหพระอาลักษณ์ ชื่อเต็ม ๆ คือ "ตราเทพดาถือพระจักรถือพระขรรค์" โดยในพระราชบัญญัติตราในกฎหมายพระธรรมนูนได้ระบุว่า

"ตราเทพดาถือพระจักรถือพระขรรค์ พระศรีภูริยปรีชาธิราชเสนาบดีศรีสาลักษณะได้ใช้ ถ้าพระราชทานให้ไว้พระตำราแลข้าโยมสงฆไร่นาอากรแก้ผู้ใด ๆ ไซ้ ให้ปิดตราในต้นพระตำรานั้น ปิดงบครั่งประจำนอกพระลุ้งพระราชสารไปกรุงปากกิ่ง แลตั้งอักษรเลกขณะหัววเมืองทังปวง"



ตัวอย่างการใช้งานปรากฏในพระตำราบรมราชูทิศเพื่อกัลปนาที่ดินเมืองพัทลุง พ.ศ.๒๒๔๒ สมัยสมเด็จพระเพทราชาว่า หลวงศรีภูริปรีชาได้ประทับตราเทพดาถือจักรไว้ต้นอักษรหลังจากพิจารณาพระตำรานี้เสร็จ

ดูจากการใช้งานที่ระบุว่ามีการใช้งานในกิจการต่างประเทศอย่างการประทับปิดครั่ง พระลุ้ง (กล่อง) พระราชสาส์นที่ส่งไปปักกิ่ง หากในสมัยสมเด็จพระนารายณ์จะมีการใช้ประทับในหนังสือราชการที่เกี่ยวกับต่างประเทศซึ่งสมุหอาลักษณ์เป็นผู้เขียน การประทับตราของสมุหอาลักษณ์นั้นก็อาจเป็นสิ่งที่ทำในสมัยอยุทธยา แต่สำหรับสนธิสัญญาที่ทำกับต่างประเทศในสมัยรัตนโกสินทร์จะไม่พบการประทับตรานี้แล้ว

ส่วนที่บอกว่าเป็นตรากรมพระคลังเดิมเข้าใจว่าน่าจะคลาดเคลื่อนครับ


สำหรับตราพระเพลิงทรงระมาด ถูกบัญญัติให้เป็นตราระจำกระทรวงธรรมการ ใน พ.ศ.๒๔๓๖ (เปลี่ยนเป็นตราเสมาธรรมจักรในสมัยรัชกาลที่ ๖) เป็นตราเก่าที่มีมาแต่ก่อน แต่ไม่ทราบว่าเดิมเป็นตราของใครครับ