ทำไม พวกเราถึงใจร้าย ใจดำกันจัง กรณีเด็กมาถามการบ้าน หรือโจทย์ที่เด็กไม่เข้าใจ

หลายครั้งที่ผมเห็น เด็กเอาโจทย์ต่างๆ หรือ การบ้าน ที่ไม่เข้าใจ
มาถามใน หว้ากอ หรือ หลายครั้งก็เห็น ไปโผล่ที่ ห้องแต่งกลอน เพื่อให้ช่วยแต่งกลอน

พวกเขาเห็นว่า พวกเรา ชาวหว้ากอ คือผู้ทรงภูมิ และ ห้องหว้ากอ อาจถือได้ว่า เป็นอันดับหนึ่งของไทย ในเรื่อง วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี คณิตศาสตร์
ผมเชื่อว่ามีหลายท่าน จำนวนมาก เก่งกว่าคุณครูพวกเขา ที่โรงเรียนเสียอีก
ครูที่โรงเรียน อาจจบแค่ ครุศาสตร์ ศึกษาศาตร์ แล้ว เอกวิชาวิทยาศาสตร์ หรือ คณิตศาสตร์ อีกที

บางครั้ง เด็กมันก็ ตีบตัน ไม่เข้าใจ ไม่รู้จะหันหน้าไปพึ่งใคร
พอมาถามในนี้ กลับถูกตอกกลับ ถูกขับไล่ เสียดสี ราวกับว่า เด็กคนนั้น มาขอทาน ขอเศษเสี้ยวความเมตตาจากท่าน
ซึ่งหลายท่านก็พร้อม จะสะบัดปลายเท้า เขี่ยพวกเขากระเด็น เพราะท่านคือผู้ทรงภูมิ

ผมเองก็เคยสอนพิเศษ ทั้งระดับ มัธยม ระดับ มหาวิทยาลัย
ผมกลับรู้สึกดีใจเสียอีก ที่เด็กมาถามการบ้าน

แสดงว่า เด็กมีความสนใจ อยากรู้ บางทีพวกเขาก็ไม่สามารถบอกได้ว่า พวกเขาติดขัดตรงไหนกันแน่

คือมันติดขัดไปหมด ไม่รู้จะไปเริ่มตรงไหน พอไม่เข้าใจตรงโน้น ตรงนี้ ทำให้ขั้นตอน ต่อๆมาที่ต้องประยุกต์ใช้ต่อเนื่องจากความรู้เดิม ไม่เข้าใจหนักขึ้นไปอีก

ผมมีโอกาสไปติวคณิตศาสตร์ ให้หลานที่เรียนระดับประถม ซึ่งฉลาดมาก แต่ทำไม คะแนนคณิตศาสตร์ของเธอ แย่มากๆ
เมื่อพี่สาวผม มาบ่นให้ผมฟัง ผมก็เลย ไปทดสอบหลานดู เอ๊ะ เธอก็มีความเข้าใจดีนี่นา

ผมก็เลย ตั้งโจทย์ให้ทำ ก็ถึงอ้อ เมื่อหลานสาวผม คูณผิดมาโดยตลอดนั่นเอง
คือทำตามที่โรงเรียนสอน คือเมื่อคูณเลขตั้งแต่ สองหลักขึ้นไป ต้องมีการเยื้องตำแหน่ง เมื่อเอาหลักที่สูงขึ้นมาคูณ แล้วจะนำมาบวกกัน

หลานสาวผม ไม่มีการเยื้อง เลยผิดตลอดทั้งที่สามารถ แปลงโจทย์ ออกมาเป็นสมการได้ เมื่อเธอได้รับความเอาใจใส่
ทำให้สามารถรู้จุดผิดพลาดเล็กๆน้อยๆของตนเองได้ จากนั้นมา คณิตศาสตร์เธอก็ได้เกรด 4 มาตลอด
เมื่อครูที่โรงเรียน ไม่มีความเข้าใจเด็ก พอเด็กถามก็รำคาญ

ผมเคยสอนพิเศษ ให้นิสิต วิศวะ จุฬา คนหนึ่ง ในวิชาแคลคูลัส
ผมก็สงสัย เพราะผมอธิบายละเอียดดีแล้ว ทำไมเขาถึงทำโจทย์ยังไม่ได้ ผมพยายามเรียบเรียงคำพูดใหม่ อธิบายทบทวนช้าๆ เป็นขั้นเป็นตอน
นิสิต ผู้นั้นยังทำโจทย์ไม่ได้อีก จนเขาสารภาพออกมาว่า เขาไม่รู้ว่า โจทย์ข้อไหน ที่ต้องใช้วิธี อินติเกรท

คือรู้ และเข้าใจว่า วิธีอินติเกรท ทำอย่างไร แต่ไม่รู้ว่าเมื่อไหร่ถึงต้องอินติเกรท แล้วต้องอินติเกรท ขั้นตอนไหน

โอ... ผมต้องปูพื้นฐาน แคลคูลัส ม.ปลาย เลยทีเดียว
เริ่มจากถามว่า อินติเกรท แปลว่าอะไร เด็กตอบว่า คือฟังก์ชั่น ผกผัน ของการดิฟเฟอเรนติเอท เรียนรู้มาตลอดคือแบบนี้

ผมก็เลยบอกว่า อินทีเกรท แปลว่า "การรวม" จากนั้นก็อธิบายว่า เมื่อไหร่ที่เราจำเป็นต้องใช้การรวม แบบ อินติเกรท....

บางครั้ง ผมสอนวิชา ฟิสิกส์นิวเคลียร์ แล้วพบว่า หลายๆคน ยังไม่เข้าใจเลยว่า พลังงาน คืออะไร ทำให้เวลาทำโจทย์นี่ อึ้งไปเลย
ไม่รู้จะเริ่มตรงไหน ยังไง บางคนไม่สามารถเขียนออกมาได้แม้แต่บรรทัดเดียวด้วยซ้ำ

ปัญหาหลายครั้ง ที่เด็กยกมาถามทั้งข้อเลย โดยที่เราปรามาสว่า ทำไมไม่ลองทำมาก่อน
คือบางที เด็กไม่รู้จริงๆ ว่าจะเริ่มทำตรงไหน ยังไง และ อาจไม่กล้าถามใคร
ก็เลยยกโจทย์ มาทั้งดุ้น
เราก็บอกไปว่า คิดสิ คิดสิ ไม่งั้น ไม่ช่วย
เด็กก็ท้อ

เราจึงควรถาม เพื่อทดลองความรู้ของเขา เป็นขั้นเป็นตอนไปก่อน

คือเด็กทุกคนที่เรียนหนังสือ ผมเชื่อว่าล้วนแต่มีความ ใฝ่ดี อยากเก่ง อยากเข้าใจ เหมือนๆกัน เพราะเมื่อเข้าใจแล้วมันสนุก
แต่ครูที่โรงเรียน ใช่ว่าจะเก่งทุกคน
อาจารย์ มหาวิทยาลัยด้วยเอ้า
น.ศ. จากสถาบันเทคโนโลยี แห่งหนึ่ง ซึ่งโด่งดังในสาขาวิศวกรรม ทางด้านไฟฟ้า คอมพิวเตอร์ และ โทรคมนาคม มากที่สุด
มาถามผมในเรื่อง วิชาไฟฟ้า ปรากฎว่าสิ่งที่ผมอธิบาย กับ อ.คณะวิศวะท่านนั้น อธิบาย แตกต่างกันอย่างมาก

และผมก็พบว่า อ.ท่านนั้น ยังไม่มีความเข้าใจในวิชาแม่เหล็กไฟฟ้าที่ตัวเองสอนเลย ไม่เข้าใจธรรมชาติ ของเส้นแรงแม่เหล็ก เส้นแรงไฟฟ้า
ไม่เข้าใจ Gauss's law ด้วยซ้ำ
แต่ไปเข้าใจกรณีเฉพาะ กรณีหนึ่ง ซึ่งมันเป็นเพียงค่าประมาณ เมื่อมุมมันเล็กๆเท่านั้น ใช้ไม่ได้เมื่อมุมมันโตขึ้น
แล้วก็บังคับให้ น.ศ. ทำตามแบบที่ตัวเองเข้าใจ




ผมคิดว่า เมื่อมีเด็กมาถามการบ้าน เราควรยินดี ไม่ผลักใสไล่ส่งพวกเขา
แต่เราควร ค่อยๆถามพวกเขา ไกด์นำนิดนึง ให้เขาค่อยๆแสดงความ เข้าใจ/ไม่เข้าใจ ของพวกเขา มาทีละเปลาะ
แล้ว ที่สุด การบ้านของเขา ก็สมบูรณ์

เพราะบางคน ไม่รู้จะเริ่มถามยังไงด้วยซ้ำ

พวกเรามีกันหลายคน ช่วยๆกัน บางทีเราเองอาจยังเข้าใจอะไรผิดๆด้วยซ้ำ เหมือน อ.สอนวิชาไฟฟ้า ที่ สถาบันเทคโนโลยี แห่งนั้น