ภิกษุบางรูปในธรรมวินัยนี้ เป็นบัณฑิต ฉลาด รู้จักเขต เข้าใจที่จะสงัดจากกาม สงัดจากอกุศลธรรม บรรลุปฐมฌาน....

https://suttacentral.net/en/sn43.1 https://suttacentral.net/pi/sn43.1 https://suttacentral.net/th/sn43.1 .....พระพุทธเจ้าสอนว่า..... เธอทั้งหลายจงเพ่งพินิจ อย่าประมาท อย่าได้เป็นผู้มีความเดือดร

การบรรลุธรรม......เป็นอย่างไร "......ภิกษุในธรรมวินัยนี้ สงัดจากกาม สงัดจาก อกุศลธรรม  ......บรรลุปฐมฌาน มีวิตก มีวิจาร มีปีติและสุขเกิดแต่วิเวกอยู่ ......เธอบรรลุทุติยฌาน มีความผ่องใสแห่

๑ ปฐมฌาน มหาวาร สํ ๑๙/๑๐-๑๒/๓๓-๔๑ ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยนี้ สงัดแล้วจากกามทั้งหลาย สงัดแล้วจากธรรมที่เป็นอกุศลทั้งหลาย เข้าถึงปฐมฌาน ประกอบด้วย วิตก วิจาร ปีติ สุขอันเกิดจากวิเวก แล้วแลอยู่

เหตุแห่งการจะไม่ได้สัมมาสมาธิ เพราะสัตว์โลกโดยปกติเสพคุ้นแต่อกุศล ๓ กันโดยส่วนมาก  พอจะไปประพฤติปฏิบัติธรรมจะถูกนิวรณ์ต่างๆ มันแสดงตัวออกมากลุ้มรุมจิตใจ อุปมาเหมือนคนยากจนถูกทวงหนี้แม้การถูกติดตา