สมการที่นักวิทยาศาสตร์เขาเอามาถอดๆกันเขามีหลักการอย่างไรครับ

พอดีผมเห็นหลายๆคนที่เขาพยายามพิสูจน์ทฤษฎีต่างๆ เขาจะมีการแก้สมการถ้าแก้ได้ก็จะค้นพบ ซึ่งผมมอยากทราบว่าเขามีหลักการอย่างไรครับที่ดูสมการแล้วเข้าใว่ามันคืออะไร เห็นหนังหลายๆเรื่องเขาแค่ดูสมการแล้วก็เข้าใจ คือเขามีหลักการอย่างไรบ้างครับ