พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๕ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๗
ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต
๖. ทานสูตร
[๒๐๔] จริงอยู่ พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคตรัสแล้ว
พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคผู้เป็นพระอรหันต์ตรัสแล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วว่า
ดูกรภิกษุทั้งหลาย
ถ้าว่าสัตว์ทั้งหลายพึงรู้ผลแห่งการจำแนกทานเหมือนอย่างเรารู้ไซร้
สัตว์ทั้งหลายยังไม่ให้แล้วก็จะไม่พึงบริโภค
อนึ่ง ความตระหนี่อันเป็นมลทิน จะไม่พึงครอบงำจิตของสัตว์เหล่านั้น
สัตว์เหล่านั้นไม่พึงแบ่งคำข้าวคำหลังจากคำข้าวนั้นแล้วก็จะไม่พึงบริโภค
ถ้าปฏิคาหกของสัตว์เหล่านั้นพึงมี
ดูกรภิกษุทั้งหลาย
แต่เพราะสัตว์ทั้งหลายไม่รู้ผลแห่งการจำแนกทานเหมือนอย่างเรารู้
ฉะนั้น สัตว์ทั้งหลายไม่ให้แล้วจึงบริโภค
อนึ่ง ความตระหนี่อันเป็นมลทินจึงยังครอบงำจิตของสัตว์เหล่านั้น ฯ
พระผู้มีพระภาคได้ตรัสเนื้อความนี้แล้ว ในพระสูตรนั้น
พระผู้มีพระภาคตรัสคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า
ถ้าว่าสัตว์ทั้งหลายพึงรู้ผลแห่งการจำแนกทาน
เหมือนอย่างที่ พระผู้มีพระภาคผู้แสวงหาคุณอันใหญ่ตรัสแล้ว
โดยวิธีที่ ผลนั้นเป็นผลใหญ่ไซร้
สัตว์ทั้งหลายพึงกำจัดความตระหนี่
อันเป็นมลทินเสียแล้ว มีใจผ่องใส
พึงให้ทานที่ให้แล้วมีผลมาก
ในพระอริยบุคคลทั้งหลายตามกาลอันควร
อนึ่ง ทายกเป็นอันมาก ครั้นให้ทักษิณาทาน
คือ ข้าวในพระทักกษิไณยบุคคลทั้งหลายแล้ว
จุติจากความเป็นมนุษย์นี้แล้ว ย่อมไปสู่สวรรค์
และทายกเหล่านั้นผู้ใคร่กาม
ไม่มีความตระหนี่ ไปสู่สวรรค์แล้วบันเทิงอยู่ในสวรรค์นั้น
เสวยอยู่ ซึ่งผลแห่งการจำแนกทาน ฯ
เนื้อความแม้นี้พระผู้มีพระภาคตรัสแล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วฉะนี้แล ฯ
จบสูตรที่ ๖
เนื้อความพระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๕ บรรทัดที่ ๔๘๔๓ - ๔๘๖๗. หน้าที่ ๒๑๒ - ๒๑๓.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/v.php?B=25&A=4843&Z=4867&pagebreak=0
ศึกษาอรรถกถานี้ ได้ที่ :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=25&i=204
สัตว์ทั้งหลายยังไม่ให้แล้วก็จะไม่พึงบริโภค // ความหมาย คืออะไร ?
.
ถ้าว่าสัตว์ทั้งหลายพึงรู้ผลแห่งการจำแนกทานเหมือนอย่างเรารู้ไซร้ สัตว์ทั้งหลายยังไม่ให้แล้วก็จะไม่พึงบริโภค
ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต
๖. ทานสูตร
[๒๐๔] จริงอยู่ พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคตรัสแล้ว
พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคผู้เป็นพระอรหันต์ตรัสแล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วว่า
ดูกรภิกษุทั้งหลาย
ถ้าว่าสัตว์ทั้งหลายพึงรู้ผลแห่งการจำแนกทานเหมือนอย่างเรารู้ไซร้
สัตว์ทั้งหลายยังไม่ให้แล้วก็จะไม่พึงบริโภค
อนึ่ง ความตระหนี่อันเป็นมลทิน จะไม่พึงครอบงำจิตของสัตว์เหล่านั้น
สัตว์เหล่านั้นไม่พึงแบ่งคำข้าวคำหลังจากคำข้าวนั้นแล้วก็จะไม่พึงบริโภค
ถ้าปฏิคาหกของสัตว์เหล่านั้นพึงมี
ดูกรภิกษุทั้งหลาย
แต่เพราะสัตว์ทั้งหลายไม่รู้ผลแห่งการจำแนกทานเหมือนอย่างเรารู้
ฉะนั้น สัตว์ทั้งหลายไม่ให้แล้วจึงบริโภค
อนึ่ง ความตระหนี่อันเป็นมลทินจึงยังครอบงำจิตของสัตว์เหล่านั้น ฯ
พระผู้มีพระภาคได้ตรัสเนื้อความนี้แล้ว ในพระสูตรนั้น
พระผู้มีพระภาคตรัสคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า
ถ้าว่าสัตว์ทั้งหลายพึงรู้ผลแห่งการจำแนกทาน
เหมือนอย่างที่ พระผู้มีพระภาคผู้แสวงหาคุณอันใหญ่ตรัสแล้ว
โดยวิธีที่ ผลนั้นเป็นผลใหญ่ไซร้
สัตว์ทั้งหลายพึงกำจัดความตระหนี่
อันเป็นมลทินเสียแล้ว มีใจผ่องใส
พึงให้ทานที่ให้แล้วมีผลมาก
ในพระอริยบุคคลทั้งหลายตามกาลอันควร
อนึ่ง ทายกเป็นอันมาก ครั้นให้ทักษิณาทาน
คือ ข้าวในพระทักกษิไณยบุคคลทั้งหลายแล้ว
จุติจากความเป็นมนุษย์นี้แล้ว ย่อมไปสู่สวรรค์
และทายกเหล่านั้นผู้ใคร่กาม
ไม่มีความตระหนี่ ไปสู่สวรรค์แล้วบันเทิงอยู่ในสวรรค์นั้น
เสวยอยู่ ซึ่งผลแห่งการจำแนกทาน ฯ
เนื้อความแม้นี้พระผู้มีพระภาคตรัสแล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วฉะนี้แล ฯ
จบสูตรที่ ๖
เนื้อความพระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๕ บรรทัดที่ ๔๘๔๓ - ๔๘๖๗. หน้าที่ ๒๑๒ - ๒๑๓.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/v.php?B=25&A=4843&Z=4867&pagebreak=0
ศึกษาอรรถกถานี้ ได้ที่ :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=25&i=204
สัตว์ทั้งหลายยังไม่ให้แล้วก็จะไม่พึงบริโภค // ความหมาย คืออะไร ?
.