จักรยาน รถยนต์ และขนส่งมวลชน กับการอยู่ร่วมกันมาสร้างเมืองให้น่าอยู่เถอะ

จากกระทู้นี้ http://pantip.com/topic/33194834 เขียนไปเขียนมาตั้งกระทู้เองดีกว่า
ทำไมจักรยานถึงมีสิทธิ์มากกว่าพาหนะอื่นๆ?
และขอรณรงค์เลิกใช้คำว่า "โลกสวย" ในการว่าคนที่มองโลกในแง่ดี

จักรยานมันเป็นหนึ่งในพาหนะที่ไม่ก่อให้เกิดมลพิษครับ ถ้าผมตอบแบบนี้เดี๋ยวก็จะมีคนมาบอกว่าโลกสวยอีก (แล้วโลกสวยมันไม่ดีตรงไหน มันดีกว่าโลกทรามๆที่เป็นอยุ่ตั้งเยอะแล้วไม่อยากอยู่กันหรือไงครับ โลกสวยเนี่ยะ) แต่ถามว่ามันเรื่องจริงไหม มันคือเรื่องจริงครับ นอกจากจักรยานมันจะไม่ก่อมลพิษแล้ว ขนาดของมันยังเล็กกระทัดรัด เหมาะกับเมืองที่แออัดสุดๆแบบกรุงเทพมหานครแน่นอน

แล้วทำไมถึงต้องรณรงค์ให้จักรยานเป็นพาหนะทางเลือก รูปด้านล่างน่าจะตอบได้ตรงประเด็นที่สุดแล้วครับ นอกจากนี้มันก็ไม่ใช่แค่จักรยานหรอกครับที่เป็นพาหนะทางเลือก จริงๆแล้วระบบขนส่งมวลชนต่างหากที่เหมาะกับเมืองที่มีความแออัด โจทย์ของเมืองใหญ่ต้องแก้ปัญหาเรื่องการจราจรที่ติดขัดได้ครับ รถยนต์ส่วนบุคลเป็นพาหนะที่ใช้พื้นที่สิ้นเปลืองที่สุดเมื่ออยู่บนท้องถนน นอกจากบนท้องถนนแล้วยังต้องมีพื้นที่มารองรับการจอดด้วยด้วย ในเมื่อเมืองใหญ่มีถนนไม่เพียงพอต่อพื้นที่รถยนต์มันก็เกิดสภาพการจราจรที่ติดขัดแบบที่เป็นอยู่นี้แหละครับ นอกจากนี้แล้วยิ่งที่จอดรถไม่เพียงพอรถยนต์ก็ยังจะมาใช้พื้นที่ถนนในการใช้เป็นพื้นที่จอดรถเพิ่มเข้าไปอีก ทำให้สภาพถนนที่มีพื้นที่ใช้สอยจำกัดอยู่แล้วยิ่งมีน้อยลงไปอีก ผลที่ตามมาอีกอย่างหนึ่งเมื่องเกิด
สภาพรถติดเป็นเวลานานคือมลพิษที่เกิดจากการเผาไหม้ของเครื่องยนต์ ก๊าซ CO CO2 ที่ปล่อยออกมาไม่ใช่ผลดีต่อร่างกายของเราเลยครับ บวกเพิ่มไปอีกก็คือความร้อนที่เกิดขึ้น (ถ้าสังเกตให้ดี สภาพอากาศในเมืองจะสูงกว่าในชนบท 2-8 องศา) ทำให้เมืองเต็มไปด้วยมลพิษ ความร้อน และเกิดความเครียดตามมา

ผมเข้าใจว่า ณ ปัจจุบันเมืองเรามันไม่ได้ถูกออกแบบมาให้รองรับระบบขนส่งมวลชนเท่าไหร่นัก ไม่มีการจัดให้มีจุดจอดรถตามชานเมืองเพื่อให้เราโดยสารระบบขนส่งมวลชนเข้ามาใจกลางเมือง ถึงแม้ว่ามีคนใช้รถยนต์อยู่ก็ยังหาข้ออ้างที่จะใช้พาหนะส่วนบุคคลอยู่ดี เพราะมันได้รับความสะดวกกว่า เพราะฉะนั้นผมจึงคิดว่าการทำให้รถยนต์ส่วนบุคคลไม่ได้รับความสะดวกแล้วให้ สร้างเงื่อนไขให้รถยนต์ที่จะเข้าในเมืองต้องมีผู้โดยสารเข้ามาด้วยไม่น้อยกว่า 4 คนทำเช่นนี้เพื่อให้เกิดระบบ Car pool ทางเดียวกันไปด้วยกัน ทำระบบขนส่งมวลชนที่มีความสะดวกมากกว่าเดิม

แล้วจักรยานล่ะอยู่ในส่วนไหน จักรยานจะเป็นพาหนะที่เติมเต็มสำหรับคนในเมืองที่ไว้สำหรับเดินทางใกล้ๆ ที่มีระยะทำการไม่ไกลเกิน 15-20 กิโลเมตร แล้วทำไมต้องสร้างทางจักรยานให้มันเฉพาะด้วย ไม่ต้องสร้างก็ครับถ้าผู้ใช้ถนนร่วมกันเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ให้แก่กันละกัน ถ้าจักรยานปั่นช้า รถที่ตามหลังมารถจักรยานได้ รถเมล์ที่ถูกกำหนดให้วิ่งซ้ายสุดเช่นเดียวกับจักรยานไม่แซงจักรยานได้ ผมคิดว่ามันมีเหตุผลที่มีทางจักรยานเฉพาะของมันอยู่นะครับ เช่นเพราะจักรยานเป็นพาหนะที่เดินทางได้ช้า รถที่ตามหลังมาจะทำความเร็วไม่ได้ บางครั้งอาจมองไม่เห็นเพราะเล็กเกิน ทำให้โอกาสที่จะเกิดอุบัติเหตุสูงขึ้นตามไปด้วย ถ้าผู้ขับขี่พาหนะทุกท่านมีวินัยตามอุดมคติได้ ทางจักรยานก็ไม่มีความจำเป็นครับ

ลองจินตนาการเมืองที่เน้นขนส่งมวลชนเป็นหลัก มีรถเมล์ รถไฟฟ้า ใช้ขนส่งผู้คนในเมือง มี "จักรยาน"และ รถยนต์ที่มีผู้โดยสารเต็มคัน สภาพเมืองจะดีกว่าปัจจุบันไหมครับ รถจะไม่ติดแบบปัจจุบันแน่นอน ทางแก้ของผมคือทำยังไงก็ได้ให้รถยนต์ที่มาคนเดียวได้รับความสะดวกน้อยที่สุด เพื่อให้คนเปลี่ยนพฤติกรรมหันมาใช้พาหนะทางเลือก จักรยานคือแค่ส่วนหนึ่งครับ ที่มันตอบโจทย์หลายๆเรื่องได้ เช่น ใช้พื้นที่น้อย ไม่เกิดมลพิษทั้งทางอากาศ(ควันพิษ) ทางเสียง หรือกระทั่งความร้อนที่ปล่อยออกมา พิจารณาจากรูปเอาเองแล้วกัน

เมืองคุณเอง คุณเลือกได้ที่จะให้เมืองของคุณเป็นแบบไหน