งบการเงินรวม

"งบการเงินรวม" ชื่อก็บอกยู่แล้วครับ ว่าเป็น "งบการเงิน" ไม่ได้เอาแค่ปันผลมาคิดบรรทัดเดียว แต่เอางบยกมาเลย

การลงบัญชีคิดเฉพาะเงินที่ได้จากปันผล (และกำไรหรือขาดทุนจากการขายหุ้นออก) เป็นกรณีถ้าถือหุ้นไม่เกิน 20% เท่านั้น ก็เหมือนเราเล่นหุ้น
อย่าง china mobile ถือหุ้น true แค่ 18% ไม่ถือว่าเป็นกิจการร่วม และไม่ถือว่าเป็นบริษัทลูก
ทางบัญชี เรียกเป็นแค่ "เงินลงทุน"
แต่ถ้าลงทุนเกิน 20% แต่ไม่เกิน 50% จะเป็นกิจการร่วม การลงบัญชีแบบส่วนได้ส่วนเสีย equity method ปรับเพิ่มลดกำไรแต่ละไตรมาส ตามอัตราส่วนได้เสีย equity ที่ไปลงทุน


กรณีนี้ เมื่อบอก "บริษัทลูก" ก็หมายถึงถือหุ้นเกิน 50% ไม่ใช่สนใจเฉพาะปันผลแน่ๆ ก็เป็นเจ้าของกิจการเต็มที่ไปเลยนี่ เพราะมีอำนาจควบคุมการดำเนินงาน จะเป็นภาพลวงตาได้ไง
คุณไปซื้อหุ้นบริษัทหนึ่งเกิน 50% คุณก็เป็นเจ้าของบริษัทแล้วนี่ครับ ไม่อยากนั่งรับปันผลอย่างเดียวแน่ๆ ไม่ปล่อยให้ใครไม่รู้ มานั่งทำอะไรในบริษัทของคุณ กำนดทิศทางไปทางโน้นทีทางนี้ที โดยคุณไม่รู้แน่ๆ ขนาดถือหุ้นไม่กี่ล้าน ในตลาดหุ้น ยังกลัวเงินหายเลย อันนี้ลงเต็มเหนี่ยว

บริษัท A มีหุ้น B เกิน 50% งบการดำเนินงาน B ต้องเอามารวม ในฐานะลูก เป็นบริษัทย่อย
อดีตไม่สำคัญ ปัจจุบันเป็นอย่างไรต่างหาก ถ้า A ซื้อ B แล้ว ขอให้มองในมุมใหม่ว่า "ณ ขณะนั้น บริษัท B กลายเป็นหน่วยธุรกิจหนึ่ง ในงบ/ในการดำเนินกิจการของบริษัท A ไปแล้ว" และลองมองว่า ในบริษัท B มีคนอื่นเป็นส่วนน้อย (< 50%) มาลงทุนถือหุ้นด้วย จะรู้สึกชัดขึ้น

ซึ่งไม่ได้เป็นแค่สมมติหรือภาพลวงตาอย่างจขกท.ว่า นอกจากบัญชีเอาไปผูกโยงแล้ว action ที่เกิดจริงๆ ตามมา ถ้าใครถือหุ้นเกิน 50% ก็หวังอย่างมาก ที่จะให้บริษัทนั้นดำเนินไปตามที่ตัวเองต้องการ ส่งคนไปคุมด้วยแน่ๆ อย่างน้อย CFO จนไปถึงกรรมการต้องเป็นคนของตัวเองแหละ
(ผมเคยเจอหลายแห่ง พันธมิตร 49%:51% CEO เป็นของ 49% แต่ CFO เป็นของ 51%)

ยิ่งถ้าแบบ take over บริษัท B 100% ก็ยิ่งหมายถึงกำไรสะสม ส่วนเกินมูลค่าหุ้น เป็นของ A ทั้งหมดเลย
แต่อย่าคิดว่ามีแต่มุมกำไร ถ้าเป็นกรณีนักปรับปรุงกิจการ ไป take over บริษัท B ที่ขาดทุนอยู่ พวกขาดทุนสะสม ส่วนของผู้ถือหุ้นติดลบ B ก็ยกมากลายเป็นของ A ทั้งหมดเลยเหมือนกัน


ทึจริง สารพัดรายการแหละครับ ไม่ใช่แค่กำไร ขาดทุนอย่างเดียว
อันนี้ ตัวอย่างที่เขายกให้ดูถือ 90% ถ้าไม่สนใจจะดูจนจบ ดูแบบกระโดดๆ เร็วๆ ก็พอจะเข้าใจที่บอก ว่าไม่ใช่ปันผลบรรทัดเดียว นักบัญชีนี่หัวฟูเลย
(ที่เราเห็นประกาศงบใน SET เขาก็ไม่ได้โชว์เราทั้งหมดหรอก เอามาแค่สรุป งบที่ใช้บริหาร เขามีละเอียดมากกว่าแสดงต่อตลาด)