จริงๆ ก็ไม่ได้อยากเขียนเรื่องพวกนี้หรอก แต่พอดีนั่งรถก็นึกอะไรเล่น มันก็ก็เลยอยากแชร์สิ่งที่ผมคิดออกมา กระทู้นี้ไม่ได้จะมาว่าใครผิดใครถูก หรือสมควรลงโทษยัง แค่อยากจะเล่าเรื่องราวว่าสิ่งที่เกิดขึ้นในสังคมเรานี้ ก็จิตใจลึกๆของคนเราเค้าคิดกันอย่างไร (เป็นมุมมองที่ผมนึกคนเดียวอาจจะไม่ถูกใจหรือผิดบ้างก็ขออภัยไว้นะที่นี้ด้วย)
เรื่องที่ผมจะเล่าตอนที่ผมนึกขึ้นได้เรื่องแรกคือ เรื่องที่เด็กอายุ 13 ถูกขมขื่นแล้วฆ่า(ขอแสดงความเสียใจกับน้องเค้าด้วยนะครับ) ประเด็นที่ผมจะเล่าคือ ในสังคมเรามีคดีขมขื่น ขมขื่นแล้วฆ่ามาเท่าไรแล้ว ตอนนี้ผมลองนึกในหลายๆมุมมองนะครับ อย่างผู้ร้ายในคดีเหล่านี้ ถ้าปัจจุบันโดนประหารไป ทุกคนคงพูดว่า มันตายได้ก็ดีแล้วหรืออยู่ไปก็รกโลกเปล่าๆ ทำอย่างนี้แล้วไม่มีสิทธ์มีลมหายใจหรอก อากาศเน่าที่___ หายใจออกอยู่นั้นมัน.... (ผมสรรหาคำครหาไม่ได้) สิ่งที่คนร้ายได้กระทำไปนั้น ยอมรับเลยว่าฝ่ายผู้เสียหาย เสียกันเป็นลูกโซ่ตามๆกัน อันนี้ผมเข้าใจ แต่อยากให้มองลึกไปทางฝั่งคนร้ายบ้าง ถ้าเกิดเค้าไปคนหารายได้ให้กับครอบครัวอย่างถูกกฎหมายแล้ว สิ่งที่ครอบครัวเค้ารับเมื่อเค้ากระทำผิด คือปัญหามากมายอย่างหลีกหนีไม่ได้ เช่น ไม่มีเงินเลี้ยงลูก ไม่มีเงินใช้ชีวิต แถมยังโดนสังคมประนามให้ฐานะครอบครัวคนร้ายอีก ความผิดจริงอยู่แค่เป็นความผิดเฉพาะบุคคลไม่เกี่ยวกับคนอื่น ในโลกความเป็นจริง ผลย่อมเกิดเป็นลูกโซ่อยู่แล้ว ทุกฝ่ายต่างก็ได้รับความเจ็บปวดกับสิ่งที่คนร้ายได้กระทำลงไป และทางแก้คืออะไรละ ช่วยผู้เสียหายอย่างเดียวแล้วจบหรอ ฝ่ายครอบครัวคนร้ายถ้าไม่มีส่วนเกี่ยวข้องด้วยก็แค่น่าจะเห็นใจเค้าหน่อย ผมสังเกตเห็นเลยว่าคนในสังคม ชอบประนามไปถึงญาติร่วมสกุสด้วย
ในส่วนของคนร้าย อันนี้ผมไม่ได้ว่าเค้าไม่ผิด เพียงแต่โทษที่เค้ารับนั้น จะต้องเป็นอย่างไร มุมมองของผมคิดว่า คนร้ายที่ทำแบบนี้ ตอนกระทำ ไม่รู้สึกหรอก สิ่งที่จะวัดได้คือตอนหลังจากเค้าทำความผิดสำเร็จแล้ว เค้าทำอย่างไรต่อ ในหลายกรณี อย่างเช่น ขับรถชนคนตาย คนร้ายไม่ได้ตั้งใจหนี เพียงแต่ว่าเค้ายังรับสภาพไม่ได้กับสิ่งที่เกิดขึ้น ความจึงต้องหนี คำถามคือ ถ้าเค้ามามอบตัวแล้วสารภาพรับผิด สิ่งที่เกิดขึ้นมันมาจากจิตใต้สำนึกเค้าไหมที่เค้ามารับผิด แต่อย่างขมขื่นแล้วฆ่า อย่างนึ่งคือต้องเล็งเห็นผลก่อนว่าจะทำอะไร ลงมืออย่างไร หรือก่ออะไรอย่างไร ผู้ร้ายบางคนหน้ามืด ลงมือทั้งๆที่ไม่ได้วางแผนก็มี ใช้ความคิดเฉพาะหน้าแก้ปัญหาเอา ก็มีสุดท้าย เค้าได้วิ่งไปหาตำรวจหรือเปล่าตอนรับผิด มีจิตสำนึกมั่ย นั่นแหละคือคำถาม ผมมองลึกไปอีกว่า คนในสังคมมองเห็นจากสิ่งที่เค้าทำ คือสิ่งที่ไม่ดี โทษของมันต้องเป็นอย่างนี้ ผมลองคิดเล่นๆว่าถ้าโทษกำหนดตามสังคม มีคนร้ายฆ่าขมขื่มครั้งแรก เพิ่มโทษเป็นประหารชีวิตด้วยการฉีดยาพิษ จากนั้นเวลาต่อมามีคนกระทำอีก คนในสังคมไม่พอใจโทษที่มันได้รับ เปลี่ยนวิธีการประหารชีวิตให้ทรมารขึ้น คนอื่นจะไม่กล้าทำ เช่นแขวนคอ เก้าอี้ไฟฟ้า อะไรทำนองนี้ หลังจากนั้นก็มีคนทำอีก ก็ลงโทษให้มันรุนแรงขึ้นกว่านี้อีกรอ
ในสังคมเราเรียนรู้ที่การที่จะผูกอยู่แต่กฎเกณฑ์ที่ค่อนข้างมากเกินไป ซึ่งจริงๆวิธีแก้ไขนั้น ต้องมองลึกลงไปถึงว่า อะไรเป็นสิ่งที่ทำให้เค้า ต้องขมขื่นแล้วทำไมต้องฆ่า หลายคนมองว่าก็คนมันชั่วนี่ ทำอะไรมันก็ชั่วไปหมด ผมว่าการที่จะพูดไปก็ไม่ถูกซะทีเดียว ผมเองก็เคยทำผิด แต่ไม่ถึงกับผิดกฎหมายหรอก สิ่งนึ่งที่คนทำผิด คิดจะทำคือปกป้องตัวเองด้วยวิธีการต่างหรือลดความรุนแรงของโทษให้มากที่สุด อันนี้ทุกคนคงเข้าใจ มาดูในเรื่องของพื้นฐานสิ่งแวดล้อมที่คนร้ายอาศัยอยู่นะครับ มันมีผลมั่ย ผมลองยกตัวอย่างเล่นดู ถ้ามีคนที่เป็นคนดีคนนึ่งต้องไปอยู่กับสังคมที่เลวร้าย ต้องฆ่ากัน สิ่งแวดล้อมไม่ดีไปหมด ถามว่าเค้าจะเปลี่ยนไหม ผมเองก็คงไม่กล้าตอบว่าเค้าจะเปลี่ยนมั่ย แต่เปอร์เซนย่อมมีสูงกว่าอยู่แล้ว โอกาสที่เค้าจะเปลี่ยนไป
ตัวอย่างง่ายๆที่สุดเลยคือ ห้องเรียน โรงเรียน สถานที่ที่ปลูกฝั่งเรื่องกฎเกณฑ์ต่างไว้มากมาย ในห้องเรียนก็จะมีเด็กนักเรียนที่ทำผิดอยู่เรื่อยๆ เคยตบตีกันแย่งผู้ชาย หรือชกต่อยกัน คำถามคือโทษของเด็กเหล่านี้ที่ควรได้รับคืออะไร ไล่ออกหรือเปล่า มันก็ต้องมาดูเหตุผลกันอีก ว่าทำเพื่ออะไร มีเรื่องอะไรกัน การตัดสินคือต้องผ่านสิ่งที่เรียกว่ากระบวนการก่อน ถึงจากผิดจริงก็ต้องมีวิธีการอีก ในหลายๆครั้ง พ่อแม่ของฝ่ายที่เจ็บก็มักจะบอกอยู่เสอมว่า ลูกเจ็บนะ ดูไอ้เด็กคนนั้นไม่มีบาดแผลอะไรเลย ทำไมไม่ไล่มันออกไป แต่ลูกเราก็ทำผิดเช่นกัน
ผมพยายามสื่อสิ่งที่ผมนึกได้มาถึงตรงนี้แล้ว ในหลายเรื่องผมไม่สามารถเขียนได่ แต่ก็พยายามจะเขียนสะท้อนมุมมองเด็กคนนึ่ง ผมอายุไม่เยอะหรอครับ ประสบการณ์อาจจะไม่ได้ดีพอ ที่ผมอยากเขียนเพราะคิดว่ามุมมองของผมน่าจะเป็นประโยชน์บ้าง ที่จริงคิดได้เยอะกว่านี้แต่ไม่รู้จะสื่อสารยังไงดีนะครับ
ผมก็อยากฝากถึงครอบครัว คนรอบข้างด้วยว่า ทุกคนมีโอกาสทำผิดได้เสมอ ไม่ว่าจะตั้งใจ หรือไม่ตั้งใจก็ตาม แต่สิ่งหนึ่งที่สังคมต้องมองคือ การใช้เหตุผลในการตัดสินคน และสิทธิที่เรามีอยู่ให้เหมาะสม หลายครั้งที่เราตัดสินคนแบบผิดๆ และเลือกที่จะย้ำยี้ความเป็นมนุษย์ของคนด้วยความผิดที่เค้ามี หากเช่นนั้นแล้ว สังคมจะมองหาความห่วงใยได้อย่างไร เพราะคนที่ผิดเค้าเป็นคนเช่นเดียวกับเรา
ปัญหาอาชญากรรม ขมขื่น ฆ่า อะไรต่างๆ ผมอยากแชร์มุมมองอันนี้ดู เบื้องหลังมันคืออะไร กันแน่...
เรื่องที่ผมจะเล่าตอนที่ผมนึกขึ้นได้เรื่องแรกคือ เรื่องที่เด็กอายุ 13 ถูกขมขื่นแล้วฆ่า(ขอแสดงความเสียใจกับน้องเค้าด้วยนะครับ) ประเด็นที่ผมจะเล่าคือ ในสังคมเรามีคดีขมขื่น ขมขื่นแล้วฆ่ามาเท่าไรแล้ว ตอนนี้ผมลองนึกในหลายๆมุมมองนะครับ อย่างผู้ร้ายในคดีเหล่านี้ ถ้าปัจจุบันโดนประหารไป ทุกคนคงพูดว่า มันตายได้ก็ดีแล้วหรืออยู่ไปก็รกโลกเปล่าๆ ทำอย่างนี้แล้วไม่มีสิทธ์มีลมหายใจหรอก อากาศเน่าที่___ หายใจออกอยู่นั้นมัน.... (ผมสรรหาคำครหาไม่ได้) สิ่งที่คนร้ายได้กระทำไปนั้น ยอมรับเลยว่าฝ่ายผู้เสียหาย เสียกันเป็นลูกโซ่ตามๆกัน อันนี้ผมเข้าใจ แต่อยากให้มองลึกไปทางฝั่งคนร้ายบ้าง ถ้าเกิดเค้าไปคนหารายได้ให้กับครอบครัวอย่างถูกกฎหมายแล้ว สิ่งที่ครอบครัวเค้ารับเมื่อเค้ากระทำผิด คือปัญหามากมายอย่างหลีกหนีไม่ได้ เช่น ไม่มีเงินเลี้ยงลูก ไม่มีเงินใช้ชีวิต แถมยังโดนสังคมประนามให้ฐานะครอบครัวคนร้ายอีก ความผิดจริงอยู่แค่เป็นความผิดเฉพาะบุคคลไม่เกี่ยวกับคนอื่น ในโลกความเป็นจริง ผลย่อมเกิดเป็นลูกโซ่อยู่แล้ว ทุกฝ่ายต่างก็ได้รับความเจ็บปวดกับสิ่งที่คนร้ายได้กระทำลงไป และทางแก้คืออะไรละ ช่วยผู้เสียหายอย่างเดียวแล้วจบหรอ ฝ่ายครอบครัวคนร้ายถ้าไม่มีส่วนเกี่ยวข้องด้วยก็แค่น่าจะเห็นใจเค้าหน่อย ผมสังเกตเห็นเลยว่าคนในสังคม ชอบประนามไปถึงญาติร่วมสกุสด้วย
ในส่วนของคนร้าย อันนี้ผมไม่ได้ว่าเค้าไม่ผิด เพียงแต่โทษที่เค้ารับนั้น จะต้องเป็นอย่างไร มุมมองของผมคิดว่า คนร้ายที่ทำแบบนี้ ตอนกระทำ ไม่รู้สึกหรอก สิ่งที่จะวัดได้คือตอนหลังจากเค้าทำความผิดสำเร็จแล้ว เค้าทำอย่างไรต่อ ในหลายกรณี อย่างเช่น ขับรถชนคนตาย คนร้ายไม่ได้ตั้งใจหนี เพียงแต่ว่าเค้ายังรับสภาพไม่ได้กับสิ่งที่เกิดขึ้น ความจึงต้องหนี คำถามคือ ถ้าเค้ามามอบตัวแล้วสารภาพรับผิด สิ่งที่เกิดขึ้นมันมาจากจิตใต้สำนึกเค้าไหมที่เค้ามารับผิด แต่อย่างขมขื่นแล้วฆ่า อย่างนึ่งคือต้องเล็งเห็นผลก่อนว่าจะทำอะไร ลงมืออย่างไร หรือก่ออะไรอย่างไร ผู้ร้ายบางคนหน้ามืด ลงมือทั้งๆที่ไม่ได้วางแผนก็มี ใช้ความคิดเฉพาะหน้าแก้ปัญหาเอา ก็มีสุดท้าย เค้าได้วิ่งไปหาตำรวจหรือเปล่าตอนรับผิด มีจิตสำนึกมั่ย นั่นแหละคือคำถาม ผมมองลึกไปอีกว่า คนในสังคมมองเห็นจากสิ่งที่เค้าทำ คือสิ่งที่ไม่ดี โทษของมันต้องเป็นอย่างนี้ ผมลองคิดเล่นๆว่าถ้าโทษกำหนดตามสังคม มีคนร้ายฆ่าขมขื่มครั้งแรก เพิ่มโทษเป็นประหารชีวิตด้วยการฉีดยาพิษ จากนั้นเวลาต่อมามีคนกระทำอีก คนในสังคมไม่พอใจโทษที่มันได้รับ เปลี่ยนวิธีการประหารชีวิตให้ทรมารขึ้น คนอื่นจะไม่กล้าทำ เช่นแขวนคอ เก้าอี้ไฟฟ้า อะไรทำนองนี้ หลังจากนั้นก็มีคนทำอีก ก็ลงโทษให้มันรุนแรงขึ้นกว่านี้อีกรอ
ในสังคมเราเรียนรู้ที่การที่จะผูกอยู่แต่กฎเกณฑ์ที่ค่อนข้างมากเกินไป ซึ่งจริงๆวิธีแก้ไขนั้น ต้องมองลึกลงไปถึงว่า อะไรเป็นสิ่งที่ทำให้เค้า ต้องขมขื่นแล้วทำไมต้องฆ่า หลายคนมองว่าก็คนมันชั่วนี่ ทำอะไรมันก็ชั่วไปหมด ผมว่าการที่จะพูดไปก็ไม่ถูกซะทีเดียว ผมเองก็เคยทำผิด แต่ไม่ถึงกับผิดกฎหมายหรอก สิ่งนึ่งที่คนทำผิด คิดจะทำคือปกป้องตัวเองด้วยวิธีการต่างหรือลดความรุนแรงของโทษให้มากที่สุด อันนี้ทุกคนคงเข้าใจ มาดูในเรื่องของพื้นฐานสิ่งแวดล้อมที่คนร้ายอาศัยอยู่นะครับ มันมีผลมั่ย ผมลองยกตัวอย่างเล่นดู ถ้ามีคนที่เป็นคนดีคนนึ่งต้องไปอยู่กับสังคมที่เลวร้าย ต้องฆ่ากัน สิ่งแวดล้อมไม่ดีไปหมด ถามว่าเค้าจะเปลี่ยนไหม ผมเองก็คงไม่กล้าตอบว่าเค้าจะเปลี่ยนมั่ย แต่เปอร์เซนย่อมมีสูงกว่าอยู่แล้ว โอกาสที่เค้าจะเปลี่ยนไป
ตัวอย่างง่ายๆที่สุดเลยคือ ห้องเรียน โรงเรียน สถานที่ที่ปลูกฝั่งเรื่องกฎเกณฑ์ต่างไว้มากมาย ในห้องเรียนก็จะมีเด็กนักเรียนที่ทำผิดอยู่เรื่อยๆ เคยตบตีกันแย่งผู้ชาย หรือชกต่อยกัน คำถามคือโทษของเด็กเหล่านี้ที่ควรได้รับคืออะไร ไล่ออกหรือเปล่า มันก็ต้องมาดูเหตุผลกันอีก ว่าทำเพื่ออะไร มีเรื่องอะไรกัน การตัดสินคือต้องผ่านสิ่งที่เรียกว่ากระบวนการก่อน ถึงจากผิดจริงก็ต้องมีวิธีการอีก ในหลายๆครั้ง พ่อแม่ของฝ่ายที่เจ็บก็มักจะบอกอยู่เสอมว่า ลูกเจ็บนะ ดูไอ้เด็กคนนั้นไม่มีบาดแผลอะไรเลย ทำไมไม่ไล่มันออกไป แต่ลูกเราก็ทำผิดเช่นกัน
ผมพยายามสื่อสิ่งที่ผมนึกได้มาถึงตรงนี้แล้ว ในหลายเรื่องผมไม่สามารถเขียนได่ แต่ก็พยายามจะเขียนสะท้อนมุมมองเด็กคนนึ่ง ผมอายุไม่เยอะหรอครับ ประสบการณ์อาจจะไม่ได้ดีพอ ที่ผมอยากเขียนเพราะคิดว่ามุมมองของผมน่าจะเป็นประโยชน์บ้าง ที่จริงคิดได้เยอะกว่านี้แต่ไม่รู้จะสื่อสารยังไงดีนะครับ
ผมก็อยากฝากถึงครอบครัว คนรอบข้างด้วยว่า ทุกคนมีโอกาสทำผิดได้เสมอ ไม่ว่าจะตั้งใจ หรือไม่ตั้งใจก็ตาม แต่สิ่งหนึ่งที่สังคมต้องมองคือ การใช้เหตุผลในการตัดสินคน และสิทธิที่เรามีอยู่ให้เหมาะสม หลายครั้งที่เราตัดสินคนแบบผิดๆ และเลือกที่จะย้ำยี้ความเป็นมนุษย์ของคนด้วยความผิดที่เค้ามี หากเช่นนั้นแล้ว สังคมจะมองหาความห่วงใยได้อย่างไร เพราะคนที่ผิดเค้าเป็นคนเช่นเดียวกับเรา