ต้องเห็นอนิจจังจึงจะเบื่อหน่ายโลก ส่วนการรู้และเข้าใจไม่ทำให้เบื่อหน่ายโลกได้

ถ้าถามว่า ทำไมเราจึงยึงติดอยู่ในโลก? ก็ตอบได้ว่า เป็นเพราะเรายังมองเห็นโลกว่ามันเที่ยงแท้ยั่งยืนและมีความสุขรวมทั้งเห็นว่ามีตัวตนที่แท้จริง เราจึงยังติดอยู่ในโลก ไม่เบื่อหน่ายโลก

ถ้าถามว่า ทำอย่างไรเราจึงจะเบื่อหน่ายโลก? ก็ตอบได้ว่า เมื่อเรามองเห็นโลกว่าไม่เที่ยงแท้ยั่งยืนและมีแต่สภาวะที่ต้องทน รวมทั้งเห็นว่าไม่มีตัวตนที่แท้จริง เราก็จะเบื่อหน่ายโลก

แล้วอะไรคือการมองเห็นว่าโลกไม่เที่ยงแท้ยั่งยืน และมีแต่สภาวะที่ต้องทน รวมทั้งเห็นว่าไม่มีตัวตนที่แท้จริง?  ซึ่งข้อนี้ต้องอธิบายกันยาว เพราะการฟัง (เรื่องอนิจจัง-ความไม่เที่ยง ทุกขัง-มีสภาวะต้องทน และอนัตตา-ไม่ใช่ตัวตนของใครๆ) มาจากคนอื่น หรืออ่านมาจากตำราแล้วจำได้นั้น มันไม่ใช่การเห็น มันเป็นเพียงแค่การได้รับรู้มาเท่านั้น จึงไม่มีผลอะไรต่อจิตใจ  

ส่วนการนำเอาสิ่งที่จำได้นั้นมาคิดวิเคราะห์หาเหตุผลจนเกิดความเข้าใจอย่างทะลุปรุโปร่ง ก็ยังเป็นเพียงแค่ความเข้าใจที่มีผลต่อจิตใจน้อย ยังไม่ทำให้จิตเบื่อหน่ายโลกได้มากเท่าที่ควรจะเป็น (ช่วยบรรเทาทุกข์ของจิตใจได้บ้างพอสมควร)

จะต้องเป็นการรู้สึกถึงความเป็นอนิจจัง ทุกขัง และอนัตตาด้วยจิตของเราเองจริงๆอย่างแจ่มแจ้ง จึงจะทำให้จิตใจเกิดความเบื่อหน่ายในโลกได้  ซึ่งการที่จะรู้สึกถึงความเป็นอนิจจัง ทุกขัง และอนัตตาได้ ก็ต้องมีสติเฝ้าดูสิ่งทั้งหลาย (ทางตา หู จมูก ลิ้น กาย  ใจ) อยู่ตลอดเวลา ก็พบว่าสิ่งทั้งหลายนี้มันมีการเกิดและดับอยู่เสมอ หรือมีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา ไม่มีสิ่งใดเกิดขึ้นมาแล้วจะสามารถตั้งอยู่ได้ตลอดเวลาโดยไม่ดับหายไปเลย ซึ่งนี่ก็คือการเห็นอนิจจังที่แท้จริง เมื่อเห็นอนิจจังแล้วก็จะเห็นว่าสิ่งทั้งหลายนี้มีสภาวะที่ต้องทนที่จะประคับประคองตัวตนชั่วคราวของมันเอาไว้ด้วยความยากลำบาก (เห็นทุกขัง) เมื่อเห็นทุกขังแล้วก็จะเห็นสิ่งทั้งหลายว่ามันไม่ใช่ตัวตนที่แท้จริงเลย เพราะมันเป็นเพียงสิ่งปรุงแต่งขึ้นมาเพียงชั่วคราวเท่านั้น (เห็นอนัตตา) ซึ่งนี่คือการเห็นอนิจจัง ทุกขัง และอนัตตาที่สูงกว่าความเข้าใจและการจำได้ อันจะทำให้จิตเกิดความเบื่อหน่าย (นิพพิทา) ในความไม่เที่ยง ในความทุกข์ (สภาะวที่ต้องทน) และในความไม่ใช่ตัวตนในสิ่งทั้งหลาย

เมื่อมีความเบื่อหน่ายก็จะมีความหลุดพ้น (วิมุติ) จากความยึดถือว่าร่างกายและจิตใจนี้คือตัวเรา-ของเรา เมื่อจิตไม่มีความยึดถือ มันก็ไม่มีทุกข์ เมื่อจิตไม่มีทุกข์ มันก็นิพพาน (แม้เพียงชั่วคราว)
แสดงความคิดเห็น
โปรดศึกษาและยอมรับนโยบายข้อมูลส่วนบุคคลก่อนเริ่มใช้งาน อ่านเพิ่มเติมได้ที่นี่