ข้อเสนอแนวทางในการปฏิรูปโดย ดร.สุรินทร์ พิศสุวรรณ ประธานสถาบันออกแบบอนาคตประเทศไทย (www.fit.or.th) มีประเด็นที่ต้องปฏิรูป 9 ประเด็น ประกอบด้วย 1) ปฏิรูปการเมือง 2) ปฏิรูประบบตรวจสอบอันเข้มข้นจากภาคประชาชน เพื่อต่อต้านคอรัปชั่น การฉ้อราษฎร์บังหลวง 3) ปฏิรูประบบราชการและกระจายอำนาจ 4) ปฏิรูปโครงสร้างเศรษฐกิจและสังคม เพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางรายได้และโอกาส ให้คนไทยหลุดพ้นจากความยากจน บนพื้นฐานเศรษฐกิจที่ยั่งยืน 5) ปฏิรูปการศึกษาเพื่อให้ทุกคนมีโอกาสทางการศึกษาที่มีคุณภาพอย่างเท่าเทียมกัน 6) ปฏิรูประบบสวัสดิการเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างทั่วถึง โดยคำนึงถึงศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ (Human Dignity) และความมั่นคงมนุษย์ (Human Security) 7) ปฏิรูปเศรษฐกิจที่มีการแข่งขันอย่างโปร่งใส เป็นธรรม เพื่อคุ้มครองผู้บริโภค 8) ปฏิรูปสื่อสารมวลชน และ 9) ปฏิรูประบบยุติธรรม
เห็นได้ว่าทั้ง 9 ประเด็นที่ต้องการปฏิรูปนั้นมีความสำคัญและจำเป็นจริงๆ ถ้าปฏิรูปได้สำเร็จจริงก็น่าจะทำให้ประเทศพัฒนาไปได้ไกลในระดับหนึ่ง แต่ใครจะรับประกันได้ว่าการปฏิรูปจะสำเร็จได้จริงในกี่วัน กี่เดือน หรือกี่ปี เพราะระยะเวลาที่ผ่านมาประเทศไทยก็ได้มีการปฏิรูปมาแล้ว และเป็นประเด็นที่สำคัญมาก คือ การปฏิรูปการศึกษา ซึ่งดำเนินการมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2542 ผ่านมามากกว่า 10 ปี แต่ก็ไม่มีใครยืนยันว่าปฏิรูปการศึกษาสำเร็จแล้ว เพราะจากการสำรวจทักษะการอ่านของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 (ป.3) และชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 (ป.6) ทั่วประเทศเมื่อต้นเดือนกันยายน 2556 ที่ผ่านมา โดยใช้แบบทดสอบคัดกรองของ สพฐ. พบว่าเด็กนักเรียนชั้นป.3และป.6 อยู่ในข่ายปรับปรุงทักษะการอ่านเกือบ 2 แสนคน ปฏิรูปการศึกษาทำให้การศึกษาไทยถ่อยหลังเข้าคลองหรือเปล่า ผู้ที่ร่วมปฏิรูปการศึกษาทั้งหลายช่วยตอบหน่อย
แล้วนี้จะมาปฏิรูปประเทศไทยอีกแล้ว ตอบได้ไหมว่าปฏิรูปแล้วประเทศไทยจะดีขึ้นเท่ากับเกาหลี ญี่ปุ่น หรือประเทศไหนๆ มีโมเดลอะไรมาเป็นต้นแบบในการปฏิรูป มวลมหาประชาชนจะได้อะไร ลูกหลานของมวลมหาประชาชนจะได้อะไร หรือยังอ่านไม่ออกเขียนไม่ได้เหมือนเดิมแม้จะปฏิรูปการศึกษามาแล้วกว่า 10 ปี นี้เฉพาะการปฏิรูปการศึกษาเท่านั้น แล้วต้องมีการปฏิรูปอีกหลายๆ ด้าน จะใช้เวลาอีกกี่สิบปีที่การปฏิรูปจะสำเร็จ
ปฏิรูปประเทศไทยแล้วได้อะไร
เห็นได้ว่าทั้ง 9 ประเด็นที่ต้องการปฏิรูปนั้นมีความสำคัญและจำเป็นจริงๆ ถ้าปฏิรูปได้สำเร็จจริงก็น่าจะทำให้ประเทศพัฒนาไปได้ไกลในระดับหนึ่ง แต่ใครจะรับประกันได้ว่าการปฏิรูปจะสำเร็จได้จริงในกี่วัน กี่เดือน หรือกี่ปี เพราะระยะเวลาที่ผ่านมาประเทศไทยก็ได้มีการปฏิรูปมาแล้ว และเป็นประเด็นที่สำคัญมาก คือ การปฏิรูปการศึกษา ซึ่งดำเนินการมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2542 ผ่านมามากกว่า 10 ปี แต่ก็ไม่มีใครยืนยันว่าปฏิรูปการศึกษาสำเร็จแล้ว เพราะจากการสำรวจทักษะการอ่านของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 (ป.3) และชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 (ป.6) ทั่วประเทศเมื่อต้นเดือนกันยายน 2556 ที่ผ่านมา โดยใช้แบบทดสอบคัดกรองของ สพฐ. พบว่าเด็กนักเรียนชั้นป.3และป.6 อยู่ในข่ายปรับปรุงทักษะการอ่านเกือบ 2 แสนคน ปฏิรูปการศึกษาทำให้การศึกษาไทยถ่อยหลังเข้าคลองหรือเปล่า ผู้ที่ร่วมปฏิรูปการศึกษาทั้งหลายช่วยตอบหน่อย
แล้วนี้จะมาปฏิรูปประเทศไทยอีกแล้ว ตอบได้ไหมว่าปฏิรูปแล้วประเทศไทยจะดีขึ้นเท่ากับเกาหลี ญี่ปุ่น หรือประเทศไหนๆ มีโมเดลอะไรมาเป็นต้นแบบในการปฏิรูป มวลมหาประชาชนจะได้อะไร ลูกหลานของมวลมหาประชาชนจะได้อะไร หรือยังอ่านไม่ออกเขียนไม่ได้เหมือนเดิมแม้จะปฏิรูปการศึกษามาแล้วกว่า 10 ปี นี้เฉพาะการปฏิรูปการศึกษาเท่านั้น แล้วต้องมีการปฏิรูปอีกหลายๆ ด้าน จะใช้เวลาอีกกี่สิบปีที่การปฏิรูปจะสำเร็จ