สิ่งหนึ่งที่นักลงทุนในตลาดหุ้นไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้แน่นอน คือปรากฎการณ์ที่ตลาดหุ้นตกลงอย่างรุนแรง โดยทั้งตัวเรา ทั้งเพื่อน ทั้งพ่อ ทั้งแฟนเพื่อน ทั้งนักวิเคราะห์ หรือแม้กระทั่งตัวจ้าวมือเองต่างก็โดนกันไปตามๆกัน โดนมากโดนน้อยก็ขึ้นกับประสบการณ์หรือดวงของแต่ละคน
ส่วนสาเหตุของการตกลงนั้นอาจจะมีคนวิเคราะห์ได้(ส่วนใหญ่ไม่ค่อยได้) แต่ตัวเรามักจะตัดสินใจช้ากว่าชาวบ้านไปก้าวใหญ่ๆเสมอ ซึ่งอาจทำให้ผลตอบแทนที่บวกอยู่ กลายเป็นลบได้ภายในไม่กี่อาทิตย์
ดัดแปรงจากหนังสือ Mania, Panics and Crashes ของ Charles Kindleberger ได้เขียนเกี่ยวกับความวิตกในตลาดหุ้นที่จะทำให้มองเห็นถึงวงจรของตลาดที่มักเกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำอีกไม่ว่าจะเป็นที่ประเทศไหน หรือยุคสมัยไหนก็ตาม โดยได้แบ่งออก 11 ระยะดังนี้
ระยะที่ 1
เริ่มจากการเกิดเหตุการณ์สำคัญที่กระทบต่อสังคม หรืออย่างน้อยในอุตสาหกรรมใดอุตสาหกรรมหนึ่ง โดยอาจเป็นได้ทั้งในแง่ลบ เช่น สงคราม การประท้วง(กีฬาสี/อียิปต์) ภัยธรรมชาติ(น้ำท่วม/สึนามิ) หรือในแง่ดี เช่น การเกิดขึ้นของนวัตกรรมใหม่ๆ ที่เปลี่ยนรูปแบบในการดำเนินชีวิตของมนุษย์ อาทิ ทางรถไฟ คอมพิวเตอร์ อินเตอร์เน็ต ของSmart...ต่างๆ
ระยะที่ 2
หลังจากที่เกิดความวิตกต่อเศรษฐกิจในระยะสั้นแล้ว สิ่งที่ตามมาคือ ความเฟื่องฟูของระบบเศรษฐกิจที่เกิดจากการอัดฉีดเงินเข้าไปในระบบเพิ่มขึ้น(QE?/ABENOMICS?)
ระยะที่ 3
พอมีเงินในระบบมากเท่าไหร่ นักลงทุนก็ยิ่งเหลิงมากขึ้นเป็นสองเท่า พอเหลิงมากก็ทำให้เกิดการซื้อหุ้นมา ขายหุ้นไปในเชิงเก็งกำไรเกิดขึ้นบ่อยครั้ง หนำซ้ำยังกู้มาซื้อหุ้นเพิ่มอีก เพราะว่าไม่ว่าซื้อยังไงก็มีแต่กำไรๆๆ
ระยะที่ 4
จากคนที่วันๆทำแต่งานไม่เคยรู้จักหรอก หุ้นเหิ้น รู้จักแต่หวย ได้ข่าวลือมาว่าเพื่อนคนนู้นคนนี้ได้กำไรหุ้นมากมาย จึงเริ่มอยากก้าวเข้าสู่ตลาดหุ้นบ้าง โดยเฉพาะต้นปีที่ผ่านมา มีการเปิดพอร์ตหุ้นมากเป็นประวัติการณ์
ระยะที่ 5
เมื่อใดที่คุณเห็น ไทรัด เดลินิ้ว ลงข่าวหน้าหนึ่งเกี่ยวกับหุ้น หรือห้องอื่นๆในพันทิพย์เริ่มพูดถึงหุ้น นั่นคือคุณได้อยู่ในระยะนี้แล้ว
ระยะที่ 6
ตอนนี้ในตลาดมีนักลงทุนหน้าใหม่ยั้วเยี้ยไปหมด เหล่าผู้ประกอบการณ์ที่หิวโซ จึงรีบฉวยจังหวะนี้ออก IPO มาล่อเหล่าหน้าใหม่หลายรสให้เลือกสรร ทั้งสุกี้ ทั้งอ้วก ทั้งเป็ด
ระยะที่ 7
ราคาหุ้นในตลาดเริ่มไม่สัมพันธ์กับภาพรวมของธุรกิจ หุ้นแย่ๆแต่กลับขึ้นตั้ง 7000% แต่หุ้นดีไหงตกเอาๆ
ระยะที่ 8
คล้ายๆกับระยะที่ 6 ทั้งธนาคาร ทั้งบลจ. ต่างแห่แหนกันออกผลิตภัณฑ์ทางการเงินออกมาโดยมิได้นัดหมายเต็มไปหมด ไม่ว่าจะเป็น กองทุนชื่อเรียกยากต่างๆ กองREIT เป็นต้น
ระยะที่ 9
นักลงทุนหน้าเก่าที่ตอนแรกยังชิวๆอยู่ มาถึงระยะนี้เริ่มจะทยอยออกจากตลาดไปแล้ว ส่วนหน้าใหม่ที่ยังหน้าใสได้เพียงแต่อยู่เฉยๆ เพราะยังไม่รู้ประสีประสา ได้แต่นั่งมองตัวเลขสีแดงกระพริบไปเรื่อยๆ
ระยะที่ 10
ถึงจุดที่เหล่าหน้าใหม่เริ่มอดรนทนไม่ไหว แข่งกันเอาตัวรอดออกจากงานเลี้ยง ไม่งั้นต้องจ่ายบิลรอบวง
ระยะสุดท้าย
เปรียบได้กับตอนที่มีไฟไหม้ในโรงหนังแล้วทุกคนต่างกรูกันไปที่ทางออกเล็กๆทางเดียว หุ้นทุกตัวทั้งที่ดีและไม่ดี ต่างพากันดิ่งลงเหว โดยไม่เกี่ยวกับตัวพื้นฐานบริษัทเลย และจุดนี้คือจุดที่เหล่าหน้าเก่านั้นเริ่มเลียปากเข้ามาช้อปปิ้งหุ้นที่เล็งอยู่นานไปหมด ปล่อยใหเหล่าหน้าใหม่เหยียบกันตายตรงทางหนีไฟ
แล้วตอนนี้เราอยู่ที่ระยะที่เท่าไร?
วัฏจักร 11 ระยะ ของความตื่นตูม
ส่วนสาเหตุของการตกลงนั้นอาจจะมีคนวิเคราะห์ได้(ส่วนใหญ่ไม่ค่อยได้) แต่ตัวเรามักจะตัดสินใจช้ากว่าชาวบ้านไปก้าวใหญ่ๆเสมอ ซึ่งอาจทำให้ผลตอบแทนที่บวกอยู่ กลายเป็นลบได้ภายในไม่กี่อาทิตย์
ดัดแปรงจากหนังสือ Mania, Panics and Crashes ของ Charles Kindleberger ได้เขียนเกี่ยวกับความวิตกในตลาดหุ้นที่จะทำให้มองเห็นถึงวงจรของตลาดที่มักเกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำอีกไม่ว่าจะเป็นที่ประเทศไหน หรือยุคสมัยไหนก็ตาม โดยได้แบ่งออก 11 ระยะดังนี้
ระยะที่ 1
เริ่มจากการเกิดเหตุการณ์สำคัญที่กระทบต่อสังคม หรืออย่างน้อยในอุตสาหกรรมใดอุตสาหกรรมหนึ่ง โดยอาจเป็นได้ทั้งในแง่ลบ เช่น สงคราม การประท้วง(กีฬาสี/อียิปต์) ภัยธรรมชาติ(น้ำท่วม/สึนามิ) หรือในแง่ดี เช่น การเกิดขึ้นของนวัตกรรมใหม่ๆ ที่เปลี่ยนรูปแบบในการดำเนินชีวิตของมนุษย์ อาทิ ทางรถไฟ คอมพิวเตอร์ อินเตอร์เน็ต ของSmart...ต่างๆ
ระยะที่ 2
หลังจากที่เกิดความวิตกต่อเศรษฐกิจในระยะสั้นแล้ว สิ่งที่ตามมาคือ ความเฟื่องฟูของระบบเศรษฐกิจที่เกิดจากการอัดฉีดเงินเข้าไปในระบบเพิ่มขึ้น(QE?/ABENOMICS?)
ระยะที่ 3
พอมีเงินในระบบมากเท่าไหร่ นักลงทุนก็ยิ่งเหลิงมากขึ้นเป็นสองเท่า พอเหลิงมากก็ทำให้เกิดการซื้อหุ้นมา ขายหุ้นไปในเชิงเก็งกำไรเกิดขึ้นบ่อยครั้ง หนำซ้ำยังกู้มาซื้อหุ้นเพิ่มอีก เพราะว่าไม่ว่าซื้อยังไงก็มีแต่กำไรๆๆ
ระยะที่ 4
จากคนที่วันๆทำแต่งานไม่เคยรู้จักหรอก หุ้นเหิ้น รู้จักแต่หวย ได้ข่าวลือมาว่าเพื่อนคนนู้นคนนี้ได้กำไรหุ้นมากมาย จึงเริ่มอยากก้าวเข้าสู่ตลาดหุ้นบ้าง โดยเฉพาะต้นปีที่ผ่านมา มีการเปิดพอร์ตหุ้นมากเป็นประวัติการณ์
ระยะที่ 5
เมื่อใดที่คุณเห็น ไทรัด เดลินิ้ว ลงข่าวหน้าหนึ่งเกี่ยวกับหุ้น หรือห้องอื่นๆในพันทิพย์เริ่มพูดถึงหุ้น นั่นคือคุณได้อยู่ในระยะนี้แล้ว
ระยะที่ 6
ตอนนี้ในตลาดมีนักลงทุนหน้าใหม่ยั้วเยี้ยไปหมด เหล่าผู้ประกอบการณ์ที่หิวโซ จึงรีบฉวยจังหวะนี้ออก IPO มาล่อเหล่าหน้าใหม่หลายรสให้เลือกสรร ทั้งสุกี้ ทั้งอ้วก ทั้งเป็ด
ระยะที่ 7
ราคาหุ้นในตลาดเริ่มไม่สัมพันธ์กับภาพรวมของธุรกิจ หุ้นแย่ๆแต่กลับขึ้นตั้ง 7000% แต่หุ้นดีไหงตกเอาๆ
ระยะที่ 8
คล้ายๆกับระยะที่ 6 ทั้งธนาคาร ทั้งบลจ. ต่างแห่แหนกันออกผลิตภัณฑ์ทางการเงินออกมาโดยมิได้นัดหมายเต็มไปหมด ไม่ว่าจะเป็น กองทุนชื่อเรียกยากต่างๆ กองREIT เป็นต้น
ระยะที่ 9
นักลงทุนหน้าเก่าที่ตอนแรกยังชิวๆอยู่ มาถึงระยะนี้เริ่มจะทยอยออกจากตลาดไปแล้ว ส่วนหน้าใหม่ที่ยังหน้าใสได้เพียงแต่อยู่เฉยๆ เพราะยังไม่รู้ประสีประสา ได้แต่นั่งมองตัวเลขสีแดงกระพริบไปเรื่อยๆ
ระยะที่ 10
ถึงจุดที่เหล่าหน้าใหม่เริ่มอดรนทนไม่ไหว แข่งกันเอาตัวรอดออกจากงานเลี้ยง ไม่งั้นต้องจ่ายบิลรอบวง
ระยะสุดท้าย
เปรียบได้กับตอนที่มีไฟไหม้ในโรงหนังแล้วทุกคนต่างกรูกันไปที่ทางออกเล็กๆทางเดียว หุ้นทุกตัวทั้งที่ดีและไม่ดี ต่างพากันดิ่งลงเหว โดยไม่เกี่ยวกับตัวพื้นฐานบริษัทเลย และจุดนี้คือจุดที่เหล่าหน้าเก่านั้นเริ่มเลียปากเข้ามาช้อปปิ้งหุ้นที่เล็งอยู่นานไปหมด ปล่อยใหเหล่าหน้าใหม่เหยียบกันตายตรงทางหนีไฟ
แล้วตอนนี้เราอยู่ที่ระยะที่เท่าไร?