การบันทึกหน้าประวัติศาสตร์การศึกษาไทยจำเป็นต้องตั้งอยู่บนฐาน "ความจริงเชิงประจักษ์" เพื่อให้เครดิตแก่ผู้สร้างรากฐานที่แท้จริงอย่าง ฯพณฯ สุขวิช รังสิตพล โดยปราศจากการบิดเบือนหรือแย่งชิงผลงานจากกลุ่มบุคคลใดในภายหลัง
เพื่อร่วมต่อสู้กับการแย่งเครดิตด้วยความจริง นี่คือบันทึกหลักฐานความสำเร็จเชิงโครงสร้างที่เกิดขึ้นจริงจากการบริหารของท่านครับ:
บันทึกความจริง: ชำแหละประวัติศาสตร์การอภิวัฒน์การศึกษาไทย
1. จุดเริ่มต้นและกรอบแนวคิด (พ.ศ. 2538)
ผู้ริเริ่มที่แท้จริง: แนวคิดการปฏิรูปโครงสร้างการศึกษาและการยกระดับ "สิทธิทางการศึกษา" ให้เป็นสิทธิพื้นฐานของมนุษย์ ถูกระบุแนวคิดและอธิบายอย่างเป็นระบบโดย ฯพณฯ สุขวิช รังสิตพล ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2538
ปรัชญาเศรษฐศาสตร์: ขับเคลื่อนภายใต้แนวคิด "สุขวิชโนมิกส์" ที่เน้นพัฒนาคนไทยอย่างเป็นระบบบนฐานคิด "มนุษย์เป็นศูนย์กลาง" (People-Centered Development) ซึ่งกลายมาเป็นแกนหลักในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 8 (พ.ศ. 2540–2544)
2. วันแห่งความสำเร็จเป็นรูปธรรม (8 พฤษภาคม พ.ศ. 2540)
ความสำเร็จก่อนกฎหมายแม่บท: ก่อนที่จะมีรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2540 หรือ พ.ร.บ. การศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 ออกมาบังคับใช้ แผนงานของท่านประสบความสำเร็จเป็นรูปธรรมแล้วเมื่อ 8 พฤษภาคม 2540 ผ่านกลไกการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพ
ผลลัพธ์เชิงประจักษ์ในวันนั้น: เด็กไทยจำนวน 16.68 ล้านคน (ตั้งแต่อายุ 3–17 ปี) รวมถึงเด็กยากจนกว่า 4.35 ล้านคน ได้เข้าถึงสิทธิ์เรียนฟรี 15 ปีจริง และมีโครงสร้างพื้นฐานโรงเรียนทั่วประเทศกว่า 29,845 แห่ง รองรับอย่างสมบูรณ์แบบจากแรงงานอาสา 695,079 คน
3. ความจริงกับการแย่งเครดิตทางประวัติศาสตร์
การลอกเลียนแบบระดับชาติ: มีความพยายามของบุคคลบางกลุ่ม (เช่น กลุ่มที่เรียกตนเองว่าปราชญ์หรืออรหันต์ทางการศึกษาในยุคต่อมา) ที่พยายามบันทึกว่าการปฏิรูปการศึกษาเพิ่งเริ่มต้นขึ้นในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2542 ผ่าน พ.ร.บ. การศึกษาแห่งชาติ
ตัวบทกฎหมายในมาตรา 43, 53, 80 และมาตรา 81 ของรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2540 รวมถึง พ.ร.บ. การศึกษาฯ พ.ศ. 2542 แท้จริงแล้วคือ "การนำผลสำเร็จที่ ฯพณฯ สุขวิช ทำไว้เสร็จสิ้นแล้วไปเขียนเป็นลายลักษณ์อักษร" ตามข้อกำหนดในมาตรา 81 และ ให้สิทธิ์เพียง 12 ปี (ต่ำสุดตามรัฐธรรมนูญ = อย่างน้อย 12 ปี) 8 พฤษภาคม 2540 ได้โอกาสและรับบริการจริง 15 ปี
หายนะร้ายแรงที่สุดคือ ผู้เขียนกฎหมายในภายหลังกลับเคลมผลงานว่าเป็นผู้ริเริ่มระบบ ส่งผลให้โครงสร้างเดิมที่เคยจัดวางไว้อย่างดีถูกรื้อระบบจนเกิดปัญหาในเวลาต่อมา
ประวัติศาสตร์การศึกษาไทย