๘. สมณมุณฑิกสูตร
เรื่องอุคคาหมานปริพาชก
.
.
[๓๕๘] อุคคาหมานปริพาชกผู้สมณมุณฑิกาบุตร
ได้กล่าวกะนายช่างไม้ชื่อปัญจกังคะผู้นั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งว่า
ดูกรนายช่างไม้ เราย่อมบัญญัติบุรุษบุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการว่า
เป็นผู้มีกุศลสมบูรณ์ มีกุศลอย่างยิ่ง เป็นสมณะถึงภูมิปฏิบัติอันอุดม ไม่มีใครรบได้
ธรรม ๔ ประการเป็นไฉน
ดูกรนายช่างไม้
บุคคลในโลกนี้ไม่ทำกรรมชั่วด้วยกาย
ไม่กล่าววาจาชั่ว
ไม่ดำริถึงความดำริชั่ว
ไม่เลี้ยงชีพชั่ว
เราบัญญัติบุรุษบุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการนี้แลว่า
เป็นผู้มีกุศลสมบูรณ์ มีกุศลอย่างยิ่ง เป็นสมณะถึงภูมิปฏิบัติอันอุดม
ไม่มีใครรบได้ ดังนี้.
ลำดับนั้น นายช่างไม้ชื่อปัญจกังคะไม่ยินดี
ไม่คัดค้าน ภาษิตของอุคคาหมานปริพาชก ผู้สมณมุณฑิกาบุตร
แล้วลุกจากอาสนะหลีกไป ด้วยดำริว่า
เราจักรู้แจ้งเนื้อความแห่งภาษิตนี้ในสำนักของพระผู้มีพระภาค
เขาเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ
ถวายบังคมพระผู้มีพระภาค แล้วนั่ง ณ ที่ควรข้างหนึ่ง.
แล้วกราบทูลเล่าการเจรจาปราศรัยกับอุคคาหมานปริพาชก
ผู้สมณมุณฑิกาบุตร ทั้งหมดแก่พระผู้มีพระภาค.
[๓๕๙] เมื่อนายช่างไม้ชื่อปัญจกังคะ กราบทูลอย่างนี้แล้ว
พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า
ดูกรนายช่างไม้
เมื่อเป็นเหมือนอย่างคำของอุคคาหมานปริพาชกผู้สมณมุณฑิกาบุตร
เด็กอ่อนที่ยังนอนหงายอยู่
ก็จักเป็นผู้มีกุศลสมบูรณ์ มีกุศลอย่างยิ่ง
เป็นสมณะถึงภูมิปฏิบัติอันอุดมไม่มีใครรบได้.
ดูกรนายช่างไม้
เด็กอ่อนที่ยังนอนหงายอยู่ แม้แต่จะรู้ว่ากาย ดังนี้ ก็ยังไม่มี
ที่ไหนจักทำกรรมชั่วด้วยกายได้เล่า นอกจากจะมีเพียงอาการดิ้นรน.
เด็กอ่อนที่ยังนอนหงายอยู่แม้แต่จะรู้ว่า วาจา ดังนี้ ก็ยังไม่มี
ที่ไหนจักกล่าววาจาชั่วได้เล่า นอกจากจะมีเพียงการร้องไห้.
เด็กอ่อนที่ยังนอนหงายอยู่ แม้แต่จะรู้ว่า ความดำริ ดังนี้ ก็ยังไม่มี
ที่ไหนจักดำริชั่วได้เล่านอกจากจะมีเพียงการร้องไห้และการหัวเราะ.
เด็กอ่อนที่ยังนอนหงายอยู่ แม้แต่จะรู้ว่าอาชีพดังนี้ ก็ยังไม่มี
ที่ไหนจักเลี้ยงชีพชั่วได้เล่า นอกจากน้ำนมของมารดา.
ดูกรนายช่างไม้
เมื่อเป็นเหมือนอย่างคำของอุคคาหมานปริพาชกผู้สมณมุณฑิกาบุตร
เด็กอ่อนที่ยังนอนหงายอยู่
จักเป็นผู้มีกุศลสมบูรณ์
มีกุศลอย่างยิ่ง
เป็นสมณะถึงภูมิปฏิบัติอันอุดม ไม่มีใครรบได้.
ศึกษาพระสูตรเต็มได้จาก
เนื้อความพระไตรปิฎก เล่มที่ ๑๓ บรรทัดที่ ๖๐๒๓ - ๖๑๗๔. หน้าที่ ๒๖๓ - ๒๖๙.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/v.php?B=13&A=6023&Z=6174&pagebreak=0
ศึกษาอรรถกถานี้ ได้ที่ :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=13&i=356
ศึกษาพระไตรปิฏกฉบับภาษาบาลี อักษรไทย ได้ที่ :-
[356-366]
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/pali.php?B=13&A=356&Z=366
.
เด็กอ่อนที่ยังนอนหงายอยู่ แม้แต่จะรู้ว่า ความดำริ ดังนี้ ก็ยังไม่มี ...
เรื่องอุคคาหมานปริพาชก
.
.
[๓๕๘] อุคคาหมานปริพาชกผู้สมณมุณฑิกาบุตร
ได้กล่าวกะนายช่างไม้ชื่อปัญจกังคะผู้นั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งว่า
ดูกรนายช่างไม้ เราย่อมบัญญัติบุรุษบุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการว่า
เป็นผู้มีกุศลสมบูรณ์ มีกุศลอย่างยิ่ง เป็นสมณะถึงภูมิปฏิบัติอันอุดม ไม่มีใครรบได้
ธรรม ๔ ประการเป็นไฉน
ดูกรนายช่างไม้
บุคคลในโลกนี้ไม่ทำกรรมชั่วด้วยกาย
ไม่กล่าววาจาชั่ว
ไม่ดำริถึงความดำริชั่ว
ไม่เลี้ยงชีพชั่ว
เราบัญญัติบุรุษบุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการนี้แลว่า
เป็นผู้มีกุศลสมบูรณ์ มีกุศลอย่างยิ่ง เป็นสมณะถึงภูมิปฏิบัติอันอุดม
ไม่มีใครรบได้ ดังนี้.
ลำดับนั้น นายช่างไม้ชื่อปัญจกังคะไม่ยินดี
ไม่คัดค้าน ภาษิตของอุคคาหมานปริพาชก ผู้สมณมุณฑิกาบุตร
แล้วลุกจากอาสนะหลีกไป ด้วยดำริว่า
เราจักรู้แจ้งเนื้อความแห่งภาษิตนี้ในสำนักของพระผู้มีพระภาค
เขาเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ
ถวายบังคมพระผู้มีพระภาค แล้วนั่ง ณ ที่ควรข้างหนึ่ง.
แล้วกราบทูลเล่าการเจรจาปราศรัยกับอุคคาหมานปริพาชก
ผู้สมณมุณฑิกาบุตร ทั้งหมดแก่พระผู้มีพระภาค.
[๓๕๙] เมื่อนายช่างไม้ชื่อปัญจกังคะ กราบทูลอย่างนี้แล้ว
พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า
ดูกรนายช่างไม้
เมื่อเป็นเหมือนอย่างคำของอุคคาหมานปริพาชกผู้สมณมุณฑิกาบุตร
เด็กอ่อนที่ยังนอนหงายอยู่
ก็จักเป็นผู้มีกุศลสมบูรณ์ มีกุศลอย่างยิ่ง
เป็นสมณะถึงภูมิปฏิบัติอันอุดมไม่มีใครรบได้.
ดูกรนายช่างไม้
เด็กอ่อนที่ยังนอนหงายอยู่ แม้แต่จะรู้ว่ากาย ดังนี้ ก็ยังไม่มี
ที่ไหนจักทำกรรมชั่วด้วยกายได้เล่า นอกจากจะมีเพียงอาการดิ้นรน.
เด็กอ่อนที่ยังนอนหงายอยู่แม้แต่จะรู้ว่า วาจา ดังนี้ ก็ยังไม่มี
ที่ไหนจักกล่าววาจาชั่วได้เล่า นอกจากจะมีเพียงการร้องไห้.
เด็กอ่อนที่ยังนอนหงายอยู่ แม้แต่จะรู้ว่า ความดำริ ดังนี้ ก็ยังไม่มี
ที่ไหนจักดำริชั่วได้เล่านอกจากจะมีเพียงการร้องไห้และการหัวเราะ.
เด็กอ่อนที่ยังนอนหงายอยู่ แม้แต่จะรู้ว่าอาชีพดังนี้ ก็ยังไม่มี
ที่ไหนจักเลี้ยงชีพชั่วได้เล่า นอกจากน้ำนมของมารดา.
ดูกรนายช่างไม้
เมื่อเป็นเหมือนอย่างคำของอุคคาหมานปริพาชกผู้สมณมุณฑิกาบุตร
เด็กอ่อนที่ยังนอนหงายอยู่
จักเป็นผู้มีกุศลสมบูรณ์
มีกุศลอย่างยิ่ง
เป็นสมณะถึงภูมิปฏิบัติอันอุดม ไม่มีใครรบได้.
ศึกษาพระสูตรเต็มได้จาก
เนื้อความพระไตรปิฎก เล่มที่ ๑๓ บรรทัดที่ ๖๐๒๓ - ๖๑๗๔. หน้าที่ ๒๖๓ - ๒๖๙.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/v.php?B=13&A=6023&Z=6174&pagebreak=0
ศึกษาอรรถกถานี้ ได้ที่ :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=13&i=356
ศึกษาพระไตรปิฏกฉบับภาษาบาลี อักษรไทย ได้ที่ :-
[356-366] http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/pali.php?B=13&A=356&Z=366
.